Бугарската влада сакаше и да излезе од војната, и да не ги налути Германците, и да ги одоброволи сојузниците. А и да обезбеди некаква наклоност од Советскиот Сојуз. Песимизмот се ширеше во Софија

На Бугарија итно ѝ требаше примирје за да ја поштеди земјата од бомбардирањата и од приближувањето на Црвената армија. Како и да е, голем проблем во преговорите за какво било решение беше што западните сојузници и бугарската влада имаа сосема различни гледишта за ефектот на примирјето врз Германија. Ако и кога бугарската влада реши да побара мир од сојузниците, сакаше да има при рака голема сојузничка воена сила за да ја заштити земјата од германските репресалии. Сојузниците, пак, немаа желба да испраќаат трупи на Балканот; нивната стратегија беше да ги принудат Германците да го сторат тоа. Доколку Бугарија може да биде бомбардирана од војната, сојузничките планери очекуваа дека Германија тогаш ќе мора да ја окупира земјата со трупи кои беа потребни насекаде на друго место.

Бугарската влада одржуваше контакт со сојузниците преку М. Х. Милев, бугарскиот дипломатски претставник во Женева и амбасадорот Балабанов во Турција, но малку можеше да се постигне сѐ додека водачите во Софија не се одлучат за промена на политиката. Бугарија не беше подготвена да се предаде безусловно, да се повлече од Македонија и Тракија, да ги антагонизира Германците, па дури и да признае дека војната е изгубена. Американскиот ОСС (Канцеларија за стратешки услуги), кој работеше во Истанбул за одвојување на Бугарија од Оската, на 18 декември 1943 година го извести Балабанов дека ќе ги ислуша сите предлози. Балабанов го пријавил ова во Софија и на 10 јануари 1944 година ѝ препорача на Бугарија „да одлучи како ќе излеземе од војната со најмала штета во случај на (не дај Боже!) германски пораз“. [15] Како и да е, немаше напредок, сè додека Балабанов не отиде во Софија на почетокот на февруари 1944 година за да разговара со водачите на владата и опозицијата. Американците предложија да се испрати бугарска делегација во Истанбул за да се отворат непосредни дискусии за „условите под кои бугарската армија ќе им се придружи на сојузниците како борбена сила“.

И покрај напорите на Балабанов, неговата влада не одговори на сојузничката понуда за преговори. Пријателот и советник на покојниот цар, Јордан Севов, пристигна во Истанбул на крајот на февруари 1944 година, што предизвика шпекулации во турскиот печат дека тој ќе преговара за примирје. Американците сфатија дека ова одложување укажува на тоа дека Софија не е желна за преговори и дека тогаш не размислува за радикална промена во политиката. Тие исто така беа свесни дека Бугарија не е подготвена да се одрекне од своите територијални придобивки. Чувството во Бугарија по ова прашање беше толку силно што американската мисија предвиде: „Бугарскиот народ во овој момент веројатно ќе се сврти против своите водачи ако се откаже од сè уште светата причина за обединување“. Барањето на сојузниците за безусловно предавање и блискоста на германските трупи беа други очигледни пречки за примирјето.

Филов ја губеше вербата во германската победа и заклучи дека во случај на воени операции против Турција или на егејскиот брег, Германија „нема да може да ни даде значителна помош“. Како и да е, тој имаше речиси самоубиствена решеност да ја задржи Бугарија во сојузот на Оската.  

Самиот Хитлер ги покани регентите во Салцбург и им рече дека безусловно предавање ќе ја стави Бугарија во милост и немилост на комунистите и западните плутократи. Ентони Идн уште повеќе го зајакна бугарскиот отпор со изјавата во Долниот дом дека „не станува збор за понуда на Бугарија на која било грчка или југословенска територија како поттик да излезе од војната“. Од друга страна, растеше барањето за напредок кон примирјето. Весникот „Мир“ обезбеди одлично известување за војната во овој период и – и покрај цензурата – остави малку сомнеж дека Оската е предодредена за пораз.

Песимизмот се прошири дури и кај најсилните приврзаници на владата. Лазар Попов, на пример, апелираше до Михов дека е императив да се подобрат односите со Москва. Михов ги доби овие сугестии ладнокрвно: „Препораки што не можат да се исполнат… Кој не сака да има добри односи со Советскиот Сојуз, но претходниот услов е да станеме болшевичка република“.  

На Хитлер му беше потреба влада која ќе биде лојална кон Берлин во 1944 година кога ситуацијата на сите фронтови беше лоша за нацистичките војски: германскиот фирер и новиот министер за надворешни работи Парван Драганов, кој дотогаш беше амбасадор во Германија

Разбирлива е неподготвеноста на Бугарија да се повлече предвреме од војната. Царот Борис се приклучи на Оската пред сè за да избегне германска окупација, а судбината на другите балкански држави што беа нападнати и окупирани ги убеди Бугарите дека оваа политика е точна. Автономијата на земјата беше зачувана, а општествениот поредок остана недопрен. Бугарија ги постигна своите територијални цели и покрај бомбардирањата претрпе многу помалку од војната отколку нејзините соседи. Бугарските лидери немаа желба да ги загрозат овие придобивки прифаќајќи ја непривлечната сојузничка понуда за безусловно предавање и национално понижување, особено затоа што сојузниците не можеа да ветуваат дека ќе ја заштитат земјата доколку се повлече од Оската. Крајната причина за неуспехот на преговорите беше ставот на бугарските водачи, особено на Богдан Филов. За премиерот Божилов беше речено дека се залага за раскин со Германија, но тој беше слаб лидер чии денови на функцијата беа избројани. 

Бидејќи царот Борис беше опортунистички и флексибилен, особено во однос на односите на Бугарија со Германија, неговите наследници беа неимагинативни и догматски германофили. Бугарскиот народ ја поддржуваше прогерманската политика кога им ги даваше Јужна Добруџа и Македонија, но до средината на 1944 г. тие универзално го сметаа сојузот со Германија како воденички камен околу вратот на нацијата.

Планот на новиот премиер Багрјанов беше да се договори примирје со сојузниците, но да се воздржи од неговото склучување сè додека Германците не почнат да се повлекуваат од Балканот. Бугарија тогаш ќе ги смени страните. Ако овој потег беше направен прерано, земјата ќе беше окупирана прво од Германците, а потоа од Русите; ако дојде премногу доцна, Русите ќе влетаа во Бугарија

Црвената армија напредуваше стабилно кон Балканот, поттикнувајќи многу Бугари да се сетат на нивното традиционално проруско чувство. Владата на Божилов воспостави ограничени контакти со сојузниците, но не чувствуваше чувство на итност во врска со преговорите; поминаа месеци без значителен напредок. Инфлацијата се зголеми во вознемирувачки размери, со недостиг на суровини и производи за широка потрошувачка. Партизанското движење, иако дотогаш претрпе големи жртви без многу успех, стануваше сè попроблематично. Опозициските групи, вклучувајќи го и Татковинскиот фронт, добија премолчена поддршка од голем дел од населението и имаа значително влијание дури и во бирократијата. Времето истекуваше за Бугарија и опциите на владата се намалија речиси до исчезнувачката точка. 

БАГРЈАНОВ И НЕГОВИОТ КАБИНЕТ

Иван Багрјанов се чинеше идеален кандидат за премиер во ова тешко време. Тој беше близок пријател на царот повеќе од две децении и беше многу ценет од кралскиот двор. Поради неговата оставка од владата на почетокот на 1941 година, што сојузниците го протолкуваа како протест против придржувањето на Бугарија кон Тројниот пакт тој не беше извалкан од соработката со Германците. Сепак, тој беше прифатлив и за Германците, кои го сметаа за интелигентен и прогермански; тој се школуваше во Германија и командуваше со германска артилериска батерија на Западниот фронт во Првата светска војна. Покрај тоа, тој исто така беше аграрен политичар со голем број следбеници меѓу селаните – иако лидерите на партиите со презир го нарекуваа демагог и агент на царот. Според тоа, Багрјанов имаше значителна слобода на дејствување во соработката и со сојузниците и со Германците.

Новиот премиер се обиде да биде сѐ за сите луѓе; со тоа неговите лични ставови не беа јасни. Луѓето кои Багрјанов ги избра за неговиот кабинет, сепак беа тесно поврзани со претходните влади на про-Оската. Шеф на дипломатијата беше Парван Драганов, кој беше амбасадор во Германија и беше наводно полубрат на починатиот цар. Министерот за внатрешни работи Александар Станишев беше германофил, кој некогаш бил поврзан со ВМРО. Министерот за правда, Александар Сталиски, беше приврзаник на Цанков и подоцна ја основаше својата националистичка партија. Можеби највлијателен член на новиот кабинет беше Славејко Василев, поранешен претседател на Сојузот на резервни офицери, кој беше водечки учесник во пучот против Стамболиски во 1923 година.

Новиот премиер Иван Багрјанов беше прифатлив за Германците, кои го сметаа за интелигентен и прогермански; тој се школуваше во Германија и командуваше со германска артилериска батерија на Западниот фронт во Првата светска војна

Бугарските комунисти беа малку збунети во однос на ставот што треба да го имаат кон Багрјанов. Тој им рече на комунистите приватно дека има намера да ја извади Бугарија од војната и да воспостави пријателски односи со СССР. Плановите за соработка помеѓу Багрјанов и комунистите завршија речиси веднаш кога радиото „Христо Ботев“ во Советскиот Сојуз емитуваше напис од Георги Димитров во кој се вели: „Владата на Багрјанов е прогерманска влада… Татковинскиот фронт ги разоткрива сите видови илузии во врска со оваа влада и со обновена сила повикува на целосно зајакнување на борбата за национално ослободување против хитлеристите“. 

На 1 јуни 1944 година, кратко време по формирањето на новиот кабинет, регентите го уверија Бекерле дека нема да има промени во надворешната политика на Бугарија кон Германија. Багрјанов беше посилен човек од Божилов, му рече Филов на Бекерле и затоа ќе може да ги раскине односите со Советскиот сојуз, како што бараше Германија. Од оваа причина, Германците целосно го протолкуваа инаугуративниот говор на Багрјанов од 3 јуни. Полн со фрази и двосмислени фрази, говорот се засноваше на темата дека „судбината на Бугарија е целосно во рацете на Бугарите“. Противниците на војната претпоставуваа – веројатно правилно – дека ова е тврдење дека Бугарија отсега ќе спроведува независна надворешна политика. Следствено, Германија остана поволно наклонета кон новата влада.

Багрјанов се надеваше дека ќе остане во добри односи со Германците додека работеше зад сцената за примирје со сојузниците. Како и неговите претходници, тој се соочи со проблемот како да ја извади Бугарија од војната без да предизвика германска окупација. Планот на Багрјанов очигледно беше да се договори примирјето со сојузниците, но да се воздржи од неговото склучување сè додека Германците не почнат да се повлекуваат од Балканот. Бугарија тогаш ќе ги смени страните и ќе ги мобилизира своите 25 дивизии долж границата за да обесхрабри мешање на Германија или Русија. Ако Бугарите би можеле да го направат својот потег точно во вистинско време, двете големи сили би можеле да бидат толку загрижени да се борат меѓусебно, а не би сакале да се борат и против бугарската војска. Ако овој потег беше направен прерано, земјата ќе беше окупирана прво од Германците, а потоа од Русите; ако дојде премногу доцна, Русите ќе влетаа во Бугарија и ќе се однесуваа кон неа како непријател. Планот на Багрјанов не беше нов, но тој беше првиот бугарски премиер кој имаше разумни шанси да го спроведе.

Сепак, тој направи најмалку две важни грешки. Прво, тој го прецени времето што го имаше на располагање за да ги спроведе своите планови и затоа не беше брз да постигне договор со сојузниците. Советската армија сè уште се бореше на своја територија и целата Романија лежеше меѓу неа и Бугарија. Бугарскиот генералштаб сметаше дека е можно Русите да не стигнат до бугарската граница до крајот на 1944 година, а неколку генерали (вклучително и генерал Михов) веруваа дека зајакнатиот германски отпор може да ги одложи Русите до летото 1945 година. Багрјанов не беше нереалистичен, но тој веруваше дека во следните неколку месеци неговата задача ќе биде да избегне навредување на Големите сили отколку да преземе позитивни активности. Неговата втора грешка беше да претпостави дека тој може да остане на чело на една држава на Оската, да претседава со кабинетот на германски симпатизери, да соработува со Германците и сепак да биде прифатлив за сојузниците. Колку што е можно попрецизно, тој се обиде да ги убеди сојузниците дека неговата влада е значително различна од претходната.

Наскоро откако стапи на функција, Багрјанов започна амбициозна економска програма за да ја добие поддршката од народот. Бидејќи воената инфлација им нанесе сериозни тешкотии на оние со фиксни плати, особено на државните службеници, тој нареди да се зголемат платите за државните службеници од 30 до 50 проценти. Пензиите беа покачени пропорционално неколку дена подоцна. Багрјанов исто така ја запре испораката на храна во Германија со образложение дека е потребна за снабдување на зголемената бугарска армија. Овој потег малку ја подобри економската состојба, доби поддршка од народот и беше толкуван во странство како прва акција против Германците.   (Продолжува)