Евровизија избегна кошмарно сценарио со победата на Бугарија над Израел

Бугарија ја освои Евровизија во 2026 година во саботата, победувајќи го Израел во драматична ноќ во Виена, која беше нарушена од бојкотот на неколку земји.

Бугарија победи со 516 поени и сега ќе биде домаќин на натпреварот во 2027 година. Дара која ја претставуваше Бугарија со оптимистичкото „Бангаранга“, ги предводеше гласовите и на жирито и на јавноста. Израелецот Ноам Бетан, изведувајќи ја „Мишел“, се пласираше на второто место со 343 поени, во жесток финиш.

70-тото издание на иконскиот натпревар за песна беше обележано со контроверзии околу учеството на Израел, што ги натера пет земји да го бојкотираат настанот, туркајќи ја Евровизија во нејзината најдлабока – и тековна – политичка криза во последните години.

Тензиите околу учеството на Израел на натпреварот се разгореа претходно оваа недела, кога уметникот Ноам Бетан ја изведе поп-баладата „Мишел“ со гласни свирежи и скандирања за време на полуфиналето. Четири члена на публиката мораа да бидат отстранети поради „непријатно однесување“, според организаторите.

Тоа беше првата победа на Бугарија на натпреварот, откако дебитираше во 2005 година. Бугарија се врати во 2026 година по четиригодишна пауза од натпреварот поради финансиски ограничувања на јавниот радиодифузен сервис.

Бугарската танцова химна беше енергична атракција во Виена, но првично не беше фаворизирана да победи, наспроти учесниците од Финска или Австралија.

Неочекуваната победа на Бугарија значи дека Европската радиодифузна унија (ЕБУ) и другите радиодифузери учеснички ќе бидат поштедени од голема главоболка. Доколку второпласираниот Израел победеше, организаторите ќе се соочеа со тешки прашања за тоа каде да го организираат натпреварот за песна во 2027 година.

Ирска, Шпанија, Холандија, Словенија и Исланд одбија да учествуваат откако ЕБУ ги промени правилата за повеќекратно гласање и промоција на песни спонзорирана од државата, но не го спречија учеството на израелскиот радиодифузер Кан. Во декември, Немо, швајцарскиот пејач кој го освои натпреварот за песна на Евровизија во 2024 година, изјави дека го враќа својот трофеј во знак на протест поради присуството на Израел во Виена.

Демонстранти, исто така, маршираа низ Виена во саботата протестирајќи во знак на протест против вклучувањето на Израел во натпреварот, скандирајќи „бојкотирајте го Израел, бојкотирајте ја Евровизија“ и „без сцена за геноцид“.

Подоцна во саботата навечер, во посебен протест против учеството на Израел беа уапсени 14 лица, потврди виенската полиција. Полицијата соопшти дека лицата биле уапсени затоа што не сакале да ги отстранат маските што го криеле нивниот идентитет.

Во многу поларизираните претходни две изданија на Евровизија, Израел имаше силен настап во јавното гласање, завршувајќи втор во 2025 година. Радиодифузерите од други земји изразија загриженост за силната промоција на изведувачите од страна на израелската влада преку своите канали на социјалните медиуми, што доведе до промена на правилата за гласање за Виена.

Оваа година, на фановите им беше дозволено да дадат десет индивидуални гласови, што е намалување од 20 во претходните години. Дозволено беше да се гласа за истиот изведувач десет пати, но гласањето за изведувачот од земјата од која фановите се јавуваат не беше дозволено.

За време на читањето на гласовите од жирито, презентерот што го претставуваше израелскиот радиодифузер КАН се чинеше дека се осврна на минатогодишната контроверзност околу гласањето кога рече дека веќе знае кој ќе победи оваа година.

Во пресрет на финалето, КАН беше принуден да се извини откако ја исмеа хрватската група Лелек споредувајќи ја нивната традиционална шминка со „тетоважи со кана во Еилат“. Лелек ги осуди коментарите како непочитувачка навреда кон нивната култура и историјата на угнетените жени. Нивната песна, Андромеда, се фокусира на католичкиот отпор кон Отоманската империја, а нивната шминка содржи сицање – народен обичај за тетовирање што се користи за да се спречат присилни преобраќања.

Европската радиодифузна унија, која ја организира Евровизија, постојано нагласува дека натпреварот за песна не е политички и дека секој член-радиодифузер кој ги следи правилата на ЕБУ има право да учествува.

ЕБУ го ревидираше системот за гласање на Евровизија оваа година, по сугестиите дека израелската влада тајно влијаела на резултатите од минатата година преку кампања за масовно гласање. Израелскиот национален радиодифузер КАН ги негираше тие тврдења.

Зборувајќи пред финалето во саботата навечер, шефот на Евровизија, Мартин Грин, им рече на новинарите дека системот за гласање е „фер и безбеден“.