ЕУ одбива да ги суспендира биометриските гранични контроли

ЕУ ги отфрли повиците од аеродромите и авиокомпаниите да ја суспендира имплементацијата на новите гранични контроли со земање отпечатоци од прсти и препознавање лица, иако признава дека има „20 тешки места“ со хаос од редови.

Само една недела пред почетокот на шпицот на летната сезона, претставниците на ЕУ изјавија дека новиот систем за влез/излез (EES) „не е совршен“, но ќе им кажат на претставниците на туристичката индустрија дека целосното суспендирање „не е потребно“ и „не е можно“.

Според EES, патниците кои не се од ЕУ мора да регистрираат отпечатоци од прсти и слики од лицето првиот пат кога ќе влезат во Шенген зоната, а потоа да им се проверува биометријата секој пат кога ќе излезат и повторно ќе влезат. Авиокомпаниите и претставниците на аеродромите и Меѓународната асоцијација за воздушен транспорт (ИАТА) минатата недела побараа суспензија на новите контроли до следното лето поради страв од хаос во жариштата за одмор.

ИАТА соопшти дека патниците доживуваат „доцнења и пропуштени конекции“ во Португалија, Шпанија, Италија, Грција и Белгија, додека минатата недела Рајанер предупреди за „хаос во редовите“ на аеродромите, вклучувајќи ги и популарните дестинации за одмор како што се Малага, Аликанте и Палма.

Сепак, претставниците на ЕУ велат дека е невозможно системот да биде отворен во некои земји, а не во други, бидејќи тоа би довело до „несреќна ситуација на патници заглавени на граничните премини“.Ова би можело да се случи, на пример, ако патник од Велика Британија влезе во Шенген зоната на граница каде што новите контроли се оперативни, но излезе преку граница каде што не се. Во овој случај, тие би биле изложени на ризик да бидат регистрирани како престојувачи кои го пречекориле нивниот 90-дневен дозволен патен картон во кој било период од 180 дена и да им биде одбиен влез на идно патување.

Според „Фајненшл тајмс“, ЕУ, исто така, наводно го одложува воведувањето на посебен систем за визи за претходна авторизација, познат како европски систем за информации и авторизација за патување, сличен на американскиот систем Esta.

Според „Фајненшл тајмс“,  од 1.500 гранични премини, само 20 биле „тешки места“ и дека тоа би извршило притисок врз земјите-членки кои се одговорни да воведат мерки за ублажување на притисокот. Едно од местата со најлоши доцнења бил мал регионален аеродром каде што 3.000 патници пристигнале за еден час и не можеле брзо да бидат процесуирани бидејќи имало само четири кабини за проверка на биометријата, откриле официјалните лица. Сепак, бидејќи ова е дестинација за одмор, тоа претставува проблем само „два или три месеци во годината“, додадоа тие.

Лисабон веќе ги олеснил своите редици со распоредување дополнителни работници, а 50 нови вработени во граничната агенција Фронтекс биле распоредени на аеродромот во Брисел, изјавија официјалните лица.

„Мислам дека имаме повторливи прогресивни подобрувања насекаде“, додаде официјален претставник на ЕУ.

Системот беше граден осум години и беа дизајниран да се справи со слабоста во граничните контроли откриени по терористичките напади во Брисел и Париз во 2015 и 2016 година. Воведувањето на системот беше одложено многу пати пред конечно да започне минатиот октомври. Според новите прописи за EES, аеродромите и пристаништата можат привремено да го суспендираат системот ако редиците станат неуправливи, но тоа откажување треба да заврши во септември. Досега „ниедна земја-членка не побарала“ суспензија по септември, нешто што го сака туристичката индустрија.

Сепак, ЕУ вели дека системот веќе ги носи резултатите што е дизајниран да ги постигне. Има регистрирано 110 милиони патувања во и надвор од Шенген зоната, а на околу 44.500 луѓе им е одбиен влез. Тие вклучуваат патници кои се обидуваат повторно да влезат во блокот нелегално, или затоа што го пречекориле дозволениот престој за посетители, или затоа што се обидувале да влезат со втор пасош или лажни патни документи.Претходно, патник со двојно државјанство, на пример, можеше да го надмине дозволениот престој од 90 дена во кој било период од 180 дена со користење на својот втор пасош. Според новиот систем, отпечатоците од прсти или препознавањето на лицето можат да откријат дали тие го пречекориле дозволениот престој.

Службениците на ЕУ открија дека најголемата причина за одбиен влез била „немањето соодветно оправдување за посета или престој“. Втората најголема група на одбивања, околу 9.000, биле луѓе кои го пречекориле дозволениот престој од 90 дена.

Повеќе од 1.000 луѓе беа запрени на границата бидејќи „се сметале за закана за внатрешната безбедност“, додека 300 беа фатени со лажни пасоши или патни документи.

Проблемите со француската технологија се сметаат за причина за доцнењата во целосната имплементација на системот во Евротунел, кој инвестираше 80 милиони фунти во инфраструктура која сè уште не е целосно активирана. Според плановите, француските гранични службеници требаше да имаат iPad или таблет што ќе им го дадат на возачот и патниците за да потврдат отпечатоци од прсти и слики од лицето, но ова сè уште не е лансирано.

Мобилна апликација за заштеда на време развиена од Фронтекс, која ќе им овозможи на патниците да прикачат некои податоци пред да го напуштат домот, е целосно оперативна само во Шведска и делумно во Португалија.