Зошто Дунав е толку низок токму оваа година

За сè се виновни Алпите и снегот.

Па, можеби не баш за се, но за толку загрижувачки нискиот водостој на една од најголемите европски реки, Дунав, тие секако се меѓу главните виновници.

Но, зошто токму сега кога и претходно имаше суши?

„Тоа е последица на недостигот на снег на Алпите во комбинација со недостигот на дожд“.

„Во јануари и почетокот на февруари, снегот беше над просекот, но температурите на воздухот беа високи и брзо се топеше“, вели Јелена Јериниќ, хидролог од Републичкиот хидрометеоролошки институт (РХМЗ) за Би-Би-Си на српски јазик.

Тоа укажува дека имало недостиг на врнежи за Дунав да биде висок во март и да има вонредна одбрана од поплави што ќе трае најмалку еден месец.

„Снегот брзо се стопи, немаше врнежи, Дунав стигна до средно висок, потоа беше низок, средно низок и имаше тенденција да се намалува“, објаснува Јериниќ.

Во близина на Бездан, на влезот на Дунав од Хрватска во Србија, на 3 август 2026 година, беше забележан рекорден минимум од минус 163 сантиметри.

Тоа е за 20 сантиметри повисоко (или пониско) од најниското забележано ниво на Дунав во 1909 година.

На веб-страницата на Републичкиот хидрометеоролошки завод се предвидува дека Дунав во петок на 7 август ќе падне дури до-170 сантиметри.

Доаѓаат ли подобри денови за Дунав?

Судејќи според зборовите на хидрологот – тешко.

„Кога ја добивме сезонската прогноза од метеоролозите, видовме дека ќе има суша, но не знаевме дека нема да има врнежи толку долго.

„Оваа ситуација важи и за Дунав, другите реки подобро поминаа, бидејќи во јули Војводина имаше 10 литри дожд, а остатокот од Србија значително повеќе“, додава Јериниќ.

Малите водотеци во Србија се во подобра позиција, вели таа.

Биолошкиот минимум на реките, што е количината на вода потребна во речното корито за одржување на растителниот и животинскиот свет, минатата година во ова време веќе траеше, а сега е само на почеток.

Без да го сметаме Дунав, додава таа.

„Нема добри вести за Дунав во следниот месец, а за потоа не можеме да коментираме“.

„Нема да има сериозни дождови до крајот на август, а ни требаат добри врнежи дожд што ќе траат со денови и ќе ги полнат резервоарите на почвата“, вели Јериниќ.

За подобра состојба на Дунав, потребни се сериозни врнежи во цела Европа.

„Само тогаш можеме да очекуваме тој да излезе од кризата“, додава таа.

Сантиметар по сантиметар

Дунав е на биолошкиот минимум на влезот од Хрватска во Србија.

Бездан, Богојево и Бачка Паланка имаат суви корита.

„Дунав опаѓа по еден до два сантиметри дневно“, вели Јериниќ.

Климатолозите, додава таа, предупредуваа на ваква ситуација уште пред десетина години.

„Фактот е дека имаме екстреми од година во година – од ледени појави и ниски температури, преку висок водостој, па сè до катастрофална суша“, објаснува Јериниќ.

Бидејќи на крајот сите метеоролошки параметри доаѓаат до средна вредност, како што вели таа, можеби во ноември ќе има катастрофална поплава.

За разлика од Дунав, Сава е во многу подобра состојба бидејќи до неа пристигнуваат врнежи од запад. Подобра е ситуацијата и низводно од Војводина, вели таа.

Засега нема проблеми со водата за пиење и водоснабдувањето, додава Јериниќ, но не се препорачува капење во реките.

„Температурата на водата е 28 степени, а топлотниот бран е дури на почеток. Високата температура и нискиот водостој се плоднa почва за развој на бактерии, па затоа не е добро луѓето да се капат во реките“, предупредува таа. (Би-Би-Си на српски јазик)