“Лукоил” бара 3 милијарди евра отштета од Бугарија

Рускиот нафтен гигант Лукоил бара 3 милијарди евра отштета од Бугарија откако државата ја презеде контролата врз локалните операции на компанијата, според Румен Спецов, специјалниот администратор кој ги надгледува бугарските средства на групата.
Тужбата, поднесена преку швајцарската трговска гранка на Лукоил, Литаско, сè уште не е конечна, додаде тој, пренесе регионалниот бизнис портал СЕЕбиз.

Тужбите на руската компанија наводно произлегуваат од интервенцијата на бугарската држава во нејзините операции по назначувањето на специјален администратор. Порано оваа година, Лукоил се закани дека ќе покрене арбитражна постапка против Бугарија во Меѓународниот центар за решавање на инвестициски спорови (ICSID), обвинувајќи ја Софија за нелегално запленување на нејзините средства.

Овој потег дојде како одговор на назначувањето на Спецов за специјален администратор на бугарските операции на компанијата. Лукоил претходно предупреди дека државната интервенција во нејзините приватни операции ќе доведе до значителни финансиски загуби и изгубена добивка.

„Тужбите во арбитражниот случај би можеле да се базираат на финансиски индикатори, но во моментов четирите компании на Лукоил се во многу добра финансиска состојба“, рече Спецов во интервју за bTV.

Законодавните измени со кои се прошируваат овластувањата на специјалниот администратор беа усвоени на почетокот на ноември, а на 14 ноември, тогашниот раководител на националната агенција за приходи, Румен Спецов, беше официјално назначен на функцијата.

Балкански нафтен гигант

Во Бугарија, Лукоил е сопственик на најголемата рафинерија за нафта на Балканот, која се наоѓа во Бургас, како и на мрежа од 217 бензински пумпи. Лукоил Бугарија е исто така најголемиот производител на гориво за авијација во регионот. Годишниот промет на групацијата во Бугарија надминува 8 милијарди евра, што е значаен дел од националната економија, чиј БДП е приближно 110 милијарди евра.

Одлуката за назначување државен администратор за средствата на компанијата беше донесена во ноември откако САД воведоа санкции што влијаеја на работењето на Лукоил. Вашингтон подоцна одобри шестмесечно ослободување од одговорност за бугарските операции на компанијата.

По парламентарната одлука, Лукоил соопшти дека очекува стечајниот управник да не се меша во комерцијалните активности на компанијата или во планираната продажба на нејзините бугарски средства.

Седиштето на Лукоил во Москва постојано ја опишува својата бугарска подружница како „најголем инвеститор и снабдувач на гориво во земјата, голем работодавач и даночен обврзник“, додавајќи дека компанијата одржува „конструктивен дијалог со локалната заедница и високи стандарди за индустриска и еколошка безбедност“.

Според руската група, нејзините вкупни инвестиции во Бугарија во последните 25 години надминуваат 4,5 милијарди долари.

Во интервју за bTV, Спецов инсистираше дека неговата улога е единствено да обезбеди почитување на санкциите наметнати од САД врз деловните активности на Лукоил. „Единствените можни барања од Русија кон Бугарија би биле на финансиска основа, но ние немаме проблеми во овој поглед – компаниите се во одлична состојба“, рече тој.

Во исто време, Спецов тврдеше дека сегашната ситуација претставува ретка можност за бугарската држава да стекне удел во стратешки важната рафинерија на Лукоил во Бургас. „Во моментов постои таква историска можност. Ова е прашање што треба да го одлучи парламентот“, рече тој.

Нема руска сурова нафта

Државниот администратор, исто така, рече дека рафинеријата повеќе не преработува руска сурова нафта. Според него, испораките сега се обезбедуваат исклучиво преку „глобално признати трговци и производители“ од Либија, Иран, Казахстан и Азербејџан според транспарентни договорни аранжмани.

„Руската матична компанија не е лишена од информации за тоа што се случува во рафинеријата. Тие имаат целосна документација и сè е транспарентно“, рече Спецов.

Извозот на гориво на Лукоил Бугарија во моментов е предмет на сложен механизам за одобрување во кој учествуваат царинската агенција, Министерството за финансии и парламентот.

„Ова е комплициран административен процес и секое доцнење во документацијата нè чини пари поради времето на чекање на танкерите во пристаништето“, рече Спецов.

Во последните денови, шпекулациите се засилија во Софија за евентуалното разрешување на Спецов, кој беше назначен од претходната бугарска влада. Бугарија сега е управувана од кабинет предводен од премиерот Румен Радев, поранешниот претседател на земјата, кој честопати се соочуваше со критики од политичките противници за наводно проруски ставови.

Се очекува владата да се справи со деловните операции на Лукоил да стане важен тест за позицијата на Софија меѓу ЕУ и Русија.

„Не разговарав со новите власти, но што и да одлучат, јас сум подготвен да презентирам секој извештај, да објаснам што е направено и што сè уште треба да се направи“, рече Спецов.

„Претпочитам да бидам оценуван според она што сум го направил“, додаде Спецов, но инсистираше дека работењето на Лукоил во Бугарија останува во „одлична финансиска состојба“.