Костариканката Ребека Гринспен води пред Биркет и Гроси за нов генерален секретар на ОН
Њујорк – Првото неформално гласање во Советот за безбедност на Обединетите нации, вчера, ја посочува поранешната потпретседателка на Костарика, Ребека Гринспен, како ран фаворит за нов генерален секретар на ОН, по што следеше поранешната шефица на гвајанската дипломатија, Керолин Родригез-Биркет.
Во необврзувачкото неформално гласање (straw poll), во кое учествуваа сите 15 членки на Советот за безбедност, Гринспен доби 10 гласови за „охрабрување“, Родригез-Биркет девет, а Аргентинецот Рафаел Гроси, генерален директор на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), седум, изјавија дипломати за британските медиуми.
За време на овие неформални гласања, што ќе ги има повеќе во наредните недели, членките на Советот за безбедност треба со тајно гласање да наведат за секој кандидат дали го „охрабруваат“, „не го охрабруваат“ или „немаат мислење“ за него.
Наследникот на Гутереш се соочува со задачата да ја ревитализира организацијата, која се соочува со криза и опаѓање на угледот, и која е под зголемен притисок да ја реформира гломазната и скапа бирократија и да го намали преклопувањето на одговорностите меѓу бројните агенции, пишуваат британските медиуми.
Дипломатите изјавија дека Гринспен, економистка родена во еврејско семејство чии родители избегале од Европа откако го преживеале Холокаустот, добила еден глас „не охрабрува“ и четири гласови „без мислење“.
Родригез-Биркет добила два гласа „не охрабрува“ и четири гласови „без мислење“, додека Гроси добил два гласа „не охрабрува“ и шест „без мислење“.
Во првите рунди на неформално гласање, истите гласачки ливчиња се користат за сите членови, што им овозможува на дипломатите да го видат целокупното ниво на поддршка и противење на кандидатите, но не и дали негативните гласови доаѓаат од некоја од петте постојани членки на Советот за безбедност со право на вето – Кина, Франција, Русија, Обединетото Кралство и САД – чија поддршка е клучна.
Во подоцнежната фаза, петте постојани членки користат гласачки ливчиња со различна боја, што открива дали кандидатот добил глас „не охрабрувачки“ од некој од нив.
Други кандидати се поранешната чилеанска претседателка Мишел Башелет, поранешната шефица на еквадорската дипломатија, Марија Фернанда Еспиноза, поранешната сенегалска претседателка Маки Сал и уганданската дипломатка Олара Отуну, која влезе во трката минатата недела.
Башелет доби шест гласови „охрабрувачки“, пет „не охрабрувачки“ и четири „без мислење“, Сал шест гласови „охрабрувачки“, седум „не охрабрувачки“ и два „без мислење“.
Еспиноза доби пет гласови „охрабрувачки“, два „не охрабрувачки“ и осум „без мислење“, а Отуну доби два „охрабрувачки“, пет „не охрабрувачки“ и осум „без мислење“.
Двајца дипломати изјавија дека резултатот е охрабрувачки за Гринспен, под услов нејзиниот единствен глас „не охрабрувачки“ да не доаѓа од постојана членка со право на вето.
Друг дипломат рече дека Родригез-Биркет била изненадување, оценувајќи дека ако двата гласа „без охрабрување“ не биле од постојани членки, таа би можела без проблеми да се пробие до врвот.
Друг дипломат оцени дека резултатите покажуваат дека „нема консензус“ за ниту еден кандидат.
Во 80-годишната историја на Обединетите нации никогаш не бил избран генерален секретар со еврејско потекло, ниту жена.
Амбасадорот на Израел во ОН, Дани Данон, кој го обвинува Гутереш за пристрасност кон Израел, рече дека следниот генерален секретар „мора да запомни дека Обединетите нации се создадени за да им служат на сите земји-членки подеднакво“ и мора да се соочи со „институционалниот антисемитизам што се вкоренил во делови од системот на ОН“.
Експертот на ОН од Меѓународната кризна група, Ричард Гован, процени дека резултатите од гласањето покажуваат дека изборот на новиот шеф на ОН „нема да биде брз“.
Сегашната пракса покажува дека во наредните недели би можеле да следат повеќе рунди гласање и дека процесот би можел да заврши кон крајот на септември или почетокот на октомври. Доколку нема консензуален кандидат, постапката може да потрае подолго.