„Кошмарни“ редици и пропуштени летови: Турбулентен почеток на системот за влез и излез на ЕУ

Некои патници кои минуваат низ новиот систем за влез и излез на ЕУ (EES) се соочија со огромни доцнења на граничните проверки, а некои чекаа и до три часа, велат аеродромите.

Новите правила постепено се воведуваат во Европа од октомври 2025 година и стапија на сила во петокот во земјите од Шенген зоната – 25 од 27-те држави на ЕУ плус Исланд, Норвешка, Лихтенштајн и Швајцарија. Стотици луѓе одговорија на онлајн повикот на Гардијан за да ги споделат своите искуства од патувањето во Европа откако правилата стапија на сила. Иако некои рекоа дека имале патување без проблеми, многумина пријавија сериозни доцнења, поради што некои ги пропуштија своите летови.

Патниците опишаа проблеми со неприфаќање на отпечатоци од прсти и дополнителни доцнења при патување со деца. Многумина рекоа дека имало малку упатства за користење на киосците. Некои, исто така, рекоа дека морале да го повторат процесот на регистрација на секој дел од нивното патување, и покрај тоа што веќе го завршиле, без објаснувања од персоналот – или немало достапен персонал за да прашаат.

Дејв Џајлс, 47, ИТ менаџер од Раундс во Нортхемптоншир, го пропуштил летот за дома на 12 април од Копенхаген, каде што бил на музички фестивал со своето семејство, откако бил фатен во долги редици на пасошка контрола и покрај тоа што пристигнал неколку часа порано.

„Кога се спуштивме кон пасошката контрола, пред нас имаше ред од веројатно 80 до 100 луѓе и само во три киосци проверуваа пасоши“, рече тој. „Набрзо, еден од нив се затвори.“

Персоналот изгледаше свесен за проблемот, но не можеше да го реши навреме. „Надзорник се јавуваше барајќи од нив да ја држат портата отворена“, рече тој, но додека стигна до предниот дел, „портата беше затворена неколку секунди пред да пристигнеме.“

Прекинот го оставилл значително без пари, принудувајќи го да купи нови летови за следниот ден, да најде сместување за таа ноќ и да плати дополнителни трошоци за паркирање на Станстед. Исто така, морал да изнајми автомобил и да вози од Хитроу до Станстед, бидејќи единствениот достапен авион слетал таму.

„Имаме сметки за околу 1.800 фунти – веројатно е вкупно над 2.000 фунти. Тоа е крајно фрустрирачки.“

Џајлс рече дека не очекува повторно да ги види тие пари. „Осигурувањето нема да го допре тоа. Авиокомпанијата рече дека не е нивна вина“, рече тој, додавајќи дека испратил е-пошта до аеродромот. „Би бил изненаден да добијам одговор од некого.“

Џорџија, од Лондон, доживеа четиричасовно доцнење при пристигнувањето на аеродромот во Пиза на 10 април. „Немаше никаков персонал на повидок кој би можел да советува за времето на чекање“, рече таа.

За Џорџија, која е бремена пет месеци, тоа беше макотрпно чекање. „Имаше луѓе со бебиња, но немаше достапна посебна помош, ниту пак места за седење. Луѓето на крајот од редот многу се препотија, заглавени во ходник без прозорци со часови.

„Седев на подот и морав да им кажам на луѓето околу мене дека сум бремена и да ми дадат малку простор бидејќи речиси се онесвестив. Делеа вода, но само кога ќе стигнете до самиот почеток на редот, кој траеше околу четири часа.“

Таа рече дека сега е загрижена за повторно патување во Европа. „Требаше да летам за Париз овој викенд со мојот сопруг, но го откажав патувањето само затоа што не можев повторно да се соочам со тоа. Претстојно ми е патување во Грција, но видов дека не го следат новиот систем, што беше неверојатна вест.“

Стјуарт Мекленан, 49, од Обан во Шкотска, патувањето со деца го сметал за особено тешко. Тој летал од Глазгов до Малага на 11 април, каде што се соочил со долги редици бидејќи голем број летови пристигнале во исто време. Ова доцнење било „кошмар“, вели Стјуарт.

Тој и неговата сопруга морале да чекаат со своите деца, на возраст од една и седум години.

„Немаше вистинска насока каде да одиме“, рече тој. „По околу половина час, бевме преместени во друг ред бидејќи имавме деца под 12 години. Потоа чекавме во ред два и пол часа пред конечно да стигнеме до пасошка контрола.“

Неговото враќање од Малага четири дена подоцна беше полошо, со ред од три и пол часа за оние со деца под 12 години. И тој сака да го избегне системот во иднина. „Тоа би ме одвратило од патување назад во попрометни европски градови“,  рече тој.

Други патници рекоа дека киосците за самопослужување наменети за обработка на нивните регистрации или сè уште не биле во употреба или не работеле. Дилан Томас, 23, соработник за човечки ресурси од Линколншир, доживеал доцнења при користење на системот на две неодамнешни патувања. Тој рече дека имало двочасовно чекање при пристигнувањето во Мадеира на 15 март и при неговото враќање од самостојно патување во Брисел со Eurostar на 6 април.

„Беше смешно“, рече тој. „Мора да имало околу 20 машини, но сите имале пластична обвивка на нив и не можеле да се користат… Имало само едно лице кое рачно ги проверувало сите.“

Пол Колман, пензиониран волонтер од Саутенд-он-Си, рече дека персоналот на аеродромот во Краков на почетокот на февруари прибегнал кон користење на сопствени мобилни телефони. Тој и неговата сопруга, Николет, се соочиле со тричасовно чекање на пасошка контрола.

„Камерите на апаратите не работеа, па ги извадија мобилните телефони и нè фотографираа. Беше едноставно лудо“, вели тој. „Немаше објаснување за што станува збор, немаше извинување.“

Доцнењата можеа да имаат особено влијание врз постарите лица, рече Дејвид, 75, од Дарам. На патување до Гран Канарија во февруари, тој беше задржан во авионот 30 минути поради редовите на аеродромот Фуертевентура.

„Единствениот ред беше огромен, на кој сите мораа да се приклучат, дури и оние кои претходно ги дадоа своите биометриски податоци. Тие треба да бидат одвоени. Подобрата сигнализација, прикажана претходно, би го забрзала процесот.Тие имаа систем каде што ги собираа носителите на пасоши од земји кои не се од ЕУ во област со стаклени преградни ѕидови. Немаше доволно седишта. Имате многу постари лица кои стојат, без тоалети. Ако мора да одите во еден од тоалетите во другата област, повторно ќе ве претресат. Навистина е хаос.“

Тој додаде: „Се чини дека авиокомпаниите се откажаа од секаква одговорност. Тие само рекоа: ваша работа е да стигнете до портата.“

„Мислам дека најважно е што е недоследно. Немате поим што ќе се случи кога ќе стигнете до овие аеродроми. (Гардијан)