Иранската ѕвезда Парасту Ахмади осудена на 74 удари со камшик за пеење без хиџаб

Иранската пејачка Парасту Ахмади и осум членови на продуцентскиот тим, вклучувајќи музичари, наводно се осудени на 74 камшикувања поради настап на концерт емитуван во живо на Јутјуб каналот на Ахмади во 2024 година.

Според судските документи, кривичниот суд во покраината Ком ги осудил уметниците на камшикување, двегодишна забрана за напуштање на земјата и двегодишна забрана за вклучување во уметнички активности по обвиненија што вклучуваат навреда на јавната пристојност преку производство и објавување на „вулгарна и неморална содржина“ на платформите за киберпростор.

Иако официјалната новинска агенција за судство сè уште не ја објавила пресудата, групите за човекови права и адвокатите кои ги разгледале документите рекоа дека моделот на апсења и судски постапки против уметници кои јавно му пркосат на режимот одразува поширок напор за одвраќање на културните несогласувања.

Во декември 2024 година, 29-годишната пејачка ја изведе патриотската песна Az Khoone Javanane Vatan (Од крвта на младите на татковината) без хиџаб во настап емитуван во живо кој стана вирален. Таа беше кратко приведена заедно со неколку музичари кратко по нејзиното емитување пред да биде ослободена. Властите подоцна поднесоа формална тужба поради објавувањето на видеото, кое оттогаш има акумулирано милиони прегледи на Јутјуб.

Бахар Гандехари, директорка за застапување во Центарот за човекови права во Иран со седиште во САД, рече дека „казната од 74 камшикувања за Ахмади само за пеење и појавување без хиџаб е уште еден потсетник дека условите за човекови права во Иран не се променети, и покрај воената пропагандна кампања на иранските власти насочена кон подобрување на нивниот имиџ“.

„Пеењето, изведувањето музика и продукцијата или ширењето музички дела од жени не се криминализирани според иранскиот кривичен закон. Следствено, ваквите активности не можат разумно да се толкуваат како „производство, дистрибуција или објавување на непристојна содржина“, рече тој.

„Изрекувањето казна камшикување против уметници, активисти на граѓанското општество или други граѓани не е само прашање на домашното кривично право. Исто така, ова покренува сериозна загриженост во врска со меѓународните обврски на државите да ја забранат тортурата и да го заштитат човековото достоинство“.

За иранските уметници, пресудата, иако не е неочекувана, ги продлабочи стравовите од ескалација на културната репресија.

Иранско-британската актерка Назанин Бонијади рече: „Осудата на пејачката Парасту Ахмади на камшикување за едноставниот чин на јавно пеење без хиџаб е силен потсетник дека, и покрај разговорите во Вашингтон за ‘нов режим’ во Иран, машинеријата на репресија на Исламската Република останува непроменета“.

Иранската актерка Сетарех Малеки, која беше принудена да оди во егзил откако глумеше во филмот на Мохамед Расулоф, номиниран за Оскар, „Семето на светата смоква“, рече дека изведбата имала моќен емоционален ефект врз неа.

Таа за Гардијан изјави: „Кога го гледав видеото од концертот на Парасту Ахмади, тоа го разгоре духот на отпор во мене. Со денови ги гледав видеата одново и одново и се чувствував неизмерно горда на Парасту. Знаејќи ги сите последици со кои ќе мора да се соочи, таа сепак одби да се откаже од своето право, како жена, да живее, да пее и да биде слушната. Иранските жени никогаш не престануваат да се борат против тиранијата, дури ни за момент, и тоа е навистина извонредно“.