Иран нападна три брода во Ормускиот теснец. Од преговорите ни трага

Иран отвори оган врз три брода во Ормускиот теснец во средата, интензивирајќи го својот напад врз бродовите во водниот пат, кој е клучен за глобалните енергетски резерви и комплицирајќи ги веќе несигурните напори за зближување на САД и Иран на разговори за завршување на војната.

Нападите беа извршени од паравоената Револуционерна гарда, според иранските медиуми, кои објавија дека силите заплениле два од бродовите и ги носат во Иран.

Тоа претставува ескалација од страна на иранските лидери, кои се чини дека се подготвени да постигнат потежок договор со американските преговарачи откако претседателот Доналд Трамп изјави дека САД ќе го продолжат на неодредено време прекинот на огнот со Иран, кој требаше да истече во среда.

И покрај продолжувањето, Трамп изјави дека САД ќе продолжат да ги блокираат иранските пристаништа.

Тоа ја постави основата за континуирано нарушување на сообраќајот во теснецот, низ кој минуваат 20 отсто од светската нафта и природен гас во мирно време, дури и ако прекинот на огнот во голема мера се почитува.

Конфликтот веќе ги зголеми цените на бензинот далеку надвор од регионот и ги зголеми трошоците за храна и широк спектар на други производи. Колку подолго теснецот останува затворен, толку потешки и пораспространети ќе бидат ефектите – и толку подолго ќе ѝ треба на економијата да се опорави.

Иран отвори оган врз контејнерски брод во теснецот во средата наутро, а втор беше нападнат кратко време подоцна, според Центарот за поморски трговски операции на британската војска на Обединетото Кралство.

Иранската државна телевизија подоцна објави дека двата брода биле нападнати од Револуционерната гарда и дека се запленети и дека се однесени во Иран.

Полуофицијалните новински агенции Нур њуз, Фарс и Мехр потоа објавија дека Гардата нападнала трет брод, за кој рече дека „заглавил“ на иранскиот брег, без да прецизираат.

Откако започна војната на 28 февруари со воздушните напади на САД и Израел врз Иран, имало повеќе од 30 напади врз бродови на Блискиот Исток.

Способноста на Иран да го ограничи сообраќајот низ теснецот – кој води од Персискиот Залив до отворениот океан – се покажа како голема стратешка предност.

Иако прекинот на огнот значи дека американските и израелските воздушни напади престанаа во Иран – а ракетите на Техеран повеќе не се насочени кон Израел и поширокиот Блиски Исток – нападите во теснецот и претходните американски забрани на ирански бродови покажуваат дека морската закана останува.

Без никаков дипломатски договор, овие напади веројатно ќе ги одвратат бродовите дури и од обидот да поминат низ водниот пат и дополнително ќе ги намалат глобалните резерви на енергија. Нападите од средата доведоа до скок на суровата нафта Брент, меѓународен стандард, на речиси 100 долари за барел.

Додека се одвиваа нападите, Иранската револуционерна гарда вети дека ќе „зададе уништувачки удари надвор од имагинацијата на непријателот врз нејзините преостанати средства во регионот“.

Ноќта пред тоа, тврдокорните поддржувачи на теократијата на Иран одржаа митинзи на кои Гардата покажа ракети и лансери – знак на пркос кон Израел и САД, кои голем дел од својата воздушна кампања ја посветија на уништување на арсеналот на балистички ракети на земјата.

Не е јасно кога би можеле да продолжат разговорите. Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, го потврди продолжувањето на примирјето од страна на Трамп во коментарите објавени во средата од страна на иранската државна телевизија, но не кажа конкретно дека Техеран е подготвен да присуствува на нова рунда разговори.

Претходно, Моџтаба Фердуси Пур, шефот на иранската мисија во Египет, за Асошиетед прес изјави дека ниедна делегација нема да оди во Пакистан сè додека САД не ја укинат блокадата.

Двајца пакистански функционери изјавија за АП дека Исламабад сè уште чека да чуе од Техеран кога ќе испрати делегација. Тие зборуваа под услов на анонимност бидејќи не биле овластени да разговараат со медиумите. (АП)