САД и Иран се блиску до договор за завршување на војната. Објавени некои детали

САД и Иран сигнализираа дека се блиску до договор за завршување на војната, а висок функционер на американската администрација изјави дека двете страни се согласиле за текстот и дека Вашингтон очекува да потпише почетен договор во наредните денови.

Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, изјави дека иако промените во договорот се сè уште можни, прелиминарниот договор покажува дека неговата земја излегла посилна од конфликтот.

„Иран е победник во војната со САД“, рече тој на државната телевизија во петокот.

Часови по коментарите, американските сили соборија неколку ирански едномоторни беспилотни летала што се движеа кон Ормутскиот теснец, изјави за Ројтерс извор запознаен со ова прашање. Изворот, кој зборуваше под услов да остане анонимен, рече дека беспилотните летала претставуваат закана за комерцијалниот сообраќај. Централната команда на САД подоцна ја потврди акцијата и рече дека водниот пат е отворен.

Предложениот меморандум за разбирање повикува на повторно отворање на теснецот и укинување на американската поморска блокада на иранските пристаништа, изјавија извори од сите страни вклучени во разговорите. Разговорите за нуклеарната програма на Иран, која американскиот претседател Доналд Трамп ја наведе како причина за започнување на војната, ќе се одржат потоа.

Аракчи рече дека Иран, заедно со Оман, ќе ја задржи контролата врз сообраќајот низ теснецот, кој пренесуваше една петтина од светските залихи на нафта и гас пред војната.

„Нашиот меч секогаш ќе биде извлечен над Ормускиот теснец“, рече тој.

Западен извор рече дека договорот може да биде потпишан уште во недела, а Женева е најверојатната локација.

Пакистанскиот министер за надворешни работи Ишак Дар и швајцарскиот министер за надворешни работи Игнацио Касис разговараа во саботата, го поздравија напредокот во разговорите и се согласија да останат во близок контакт, соопшти Министерството за надворешни работи на Пакистан во кратко соопштение, без да даде дополнителни детали.

Што има во договорот?

Нацрт-условите, опишани за Ројтерс од повеќе извори, укажуваат дека САД ќе почнат да ослободуваат милијарди долари замрзнати ирански средства и ќе ги укинат санкциите за извоз на нафта, во замена за отворање на теснецот од страна на Иран.

Иранската нуклеарна програма ќе биде решена во текот на 60-дневните преговори. Американскиот функционер рече дека договорот на крајот ќе доведе до демонтирање на иранската нуклеарна програма и уништување и отстранување на неговите залихи од високо збогатен ураниум.

Но, Аракчи рече дека Иран, за кој извори велат дека не го прифатил демонтирањето на својата нуклеарна програма, сака да го чува ураниумот во збогатена форма.

Предлозите, исто така, вклучуваат дискусија за можни воени репарации за Техеран и откажување од долгогодишните барања на САД за ограничувања на ракетната програма на Иран, велат изворите. Американски функционер го оспори тоа тврдење.

„Ништо од нивните пари нема да биде ослободено додека не ги исполнат своите ветувања. Ормускиот теснец ќе биде отворен. Нема да има иранско финансирање на терористички групи“, рече функционерот, кој зборуваше под услов да остане анонимен. „За ова се согласија. И ова е договор базиран на перформанси.“

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху изјави дека неговата земја нема да биде страна во договорот.

Нетанјаху се судри со Трамп во последните недели околу барањата на САД Израел да ги ограничи воените дејствија во Либан за да може Вашингтон да постигне договор со Техеран.

Аракчи рече дека договорот ќе ја заврши војната во Либан, што имплицира повлекување на Израел од окупираните територии.

Министерот за одбрана на Израел изјави дека нема да се повлече. Висок израелски функционер изјави дека Израел очекува да ја задржи својата слобода на дејствување против заканите.