Повеќе од 100.000 луѓе бегаат или се во изолација поради пожарите што ги погодија Франција и Шпанија

Повеќе од 100.000 луѓе избегаа или добија наредба да останат во изолација додека огромни пожари ги зафаќаат Шпанија и Франција, што го натера Мадрид да прогласи национална вонредна состојба, а француските власти да наредат целосна евакуација, по копно и море, на едно од најпознатите места за одмор во земјата.

Властите во југозападна Франција наредија полуостровот Кап Ферет на атлантскиот брег да биде евакуиран „село по село“ поради „интензивен, многу непредвидлив“ пожар што изгоре повеќе од 12.500 хектари шума.

Шпанската влада ја прогласи својата прва национална вонредна состојба за пожар бидејќи два големи пожари се споија во еден во близина на Мадрид, а трет беше на работ да им се придружи, среде жештина и суви услови низ поголемиот дел од јужна Европа.

Двете земји побараа помош од ЕУ. „Ова е најлошиот пожар во историјата на нашиот регион“, рече регионалниот лидер на Мадрид, Изабел Дијаз Ајусо, опишувајќи „невидена ситуација: совршена бура од екстремно високи температури и немилосрдни ветрови“.

Повеќе од 60.000 луѓе беа евакуирани за два дена за да избегаат од пожарот Кап Ферет, соопшти префектурата Жиронда, вклучувајќи илјадници туристи во кампови и изнајмени куќи.

Во петокот, чамците превезоа стотици луѓе од пристаништата на полуостровот, бидејќи пожарот се закануваше да го пресече единствениот пристапен пат.

Научниците велат дека климатските промени предизвикуваат почести и поекстремни временски настани, испарување на почвите и водните патишта, поттикнување на пожари и доведување до илјадници дополнителни смртни случаи. Европа се затоплува со околу двојно поголема глобална просечна стапка.

Околу 800 пожарникари и четири авиони со водени бомби се бореа со пожарот во Жиронда северно од заливот Аркашон, но пожарот, кој започна во среда во близина на селото Сомос, 40 км западно од Бордо, сè уште не беше стабилизиран.

Бројни патишта во областа, вклучувајќи ги и оние што водат до Кап Ферет, каде што има многу вили во сопственост на познати личности и милионери, беа затворени за секаков сообраќај освен за неопходниот. Осумдесет куќи изгореа.

„Видов многу пожари претходно, но никогаш со ваков интензитет“, изјави за „Монд“ 86-годишниот Жан Мазодие, кој поседува 150 хектари шума и беше евакуиран од својот дом во 6 часот наутро. „Сè е изгорено. Како да се изгуби дете.“

Втор пожар што беснееше во регионот, подалеку на југ во близина на популарното одморалиште Бискарос, исто така изгоре повеќе од 2.500 хектари, изјави во петокот префектот на Ландес, Жил Клаврол, и доведе до евакуација на околу 31.000 луѓе.

Повеќе од 600 пожарникари се борат да го локализираат тој пожар, рече Клаврол. „Има многу нови пожари пред главниот пожар. Ситуацијата е многу динамична и неповолна“, додаде тој.

Францускиот претседател, Емануел Макрон, рече дека го активирал механизмот за цивилна заштита на ЕУ бидејќи земјата, која од мај издржа три речиси последователни топлотни бранови, се бори со бројни пожари.

„Наскоро ќе можеме да сметаме на засилување од два хрватски авиони, два португалски авиони, како и два тешки хеликоптери од Чешка и Словачка“, рече Макрон.

Министерот за внатрешни работи на Франција, Лоран Нуњез, во петокот изјави дека горат 32 пожари, при што 50.000 хектари се веќе изгорени досега оваа година – речиси четири пати повеќе од вкупниот број до истиот датум минатата година.

Шпанската влада прогласи национална вонредна состојба во четвртокот вечерта откако пожарите ги загрозија областите во близина на главниот град и во соседната покраина Авила, што доведе до евакуација или изолација на 40.000 луѓе.

Национална вонредна состојба, која ѝ овозможува на централната влада да преземе целосна контрола врз овластувањата и одговорностите што обично се во доменот на самоуправните региони на Шпанија, е прогласена само еднаш претходно, за време на падот на електричната енергија низ целата земја во април 2025 година.

Регионалната влада на Мадрид побара помош, опишувајќи ја ситуацијата како „екстремно сериозна“. Таа рече дека најмалку четири активни пожари би можеле да напредуваат „надвор од сегашниот капацитет за гаснење“. Пожарите останаа неконтролирани во петокот.

Во петокот навечер, регионалниот министер за животна средина на Мадрид, Карлос Новило, изјави дека пожарот достигнал „критичен момент“ и дека е „надвор од нашите можности за гаснење“. Тој додаде: „Приоритет во моментов е заштита на луѓето, помагање на оние што се евакуирани и максимално искористување на можностите“.

Хозе Кобос, кој избегал од својот дом околу 30 милји југозападно од Мадрид во петокот наутро со својата сопруга и три кучиња, изјави за телевизијата Антена 3: „Чадот беше неверојатно густ. Не можеше да се дише“.

Шпанскиот премиер, Педро Санчез, претседаваше со состанок за итни интервенции во палатата Монклоа во петокот наутро, додека државната метеоролошка служба предупреди дека опасноста од повеќе пожари останува многу висока.

Тој рече дека владата ги распоредила „сите расположиви ресурси“, додавајќи: „Ќе биде покрај вас за време на вонредната состојба и закрепнувањето“.