Пет дневни симптоми кои откриваат апнеа при спиење
Апнеата при спиење е нарушување при кое дишењето е прекинато во кратки периоди за време на спиењето. Таа е многу почеста отколку што можеби се мисли, и иако е често нарушување, нејзините последици можат да бидат сериозни. Апнеата при спиење може да го зголеми крвниот притисок, а исто така е поврзана со поголем ризик од невролошки заболувања бидејќи повторените прекини на дишењето го намалуваат протокот на кислород до мозокот.
Дијагнозата не е секогаш лесна за поставување бидејќи симптомите се јавуваат додека лицето спие. Оние кои спијат сами честопати не се ни свесни дека нивното дишење е накратко прекинато во текот на ноќта. Гласното ‘рчење е еден од најпознатите знаци, но постојат и дневни симптоми кои можат да укажуваат на проблем и за кои би било добра идеја да се побара лекарски совет.
Симптоми кои можат да откријат проблем
Истражувањата покажуваат дека мажите, постарите лица и луѓето со прекумерна тежина се изложени на поголем ризик. Ноќните симптоми вклучуваат гласно ‘рчење, будење со чувство на задушување и немирен сон, додека дневните знаци може да бидат помалку очигледни.
Замор
Еден од најчестите знаци на апнеа при спиење е постојаниот замор. Д-р Суман Пол, специјалист за респираторни заболувања во Обединетото Кралство, истакнува дека повторените прекини во дишењето го нарушуваат сонот и го спречуваат квалитетниот одмор. Како резултат на тоа, луѓето со апнеа при спиење често се будат уморни и се чувствуваат исцрпено во текот на денот.
„Најчестиот дневен симптом на апнеја е замор или исцрпеност“, потврдува д-р Брук Џад, раководител на одделот за медицина на спиење во Дартмут Хелт. „Понекогаш поспаноста е толку силна што лицето може да заспие среде разговор или возење, но симптомите може да не бидат секогаш толку очигледни.“
Замаглување на мозокот
Друг чест симптом е таканаречената замаглување на мозокот. Д-р Џад објаснува дека заморот дење предизвикан од апнеа при спиење не може секогаш да се манифестира драматично, туку може да се манифестира како лоша концентрација. Ако некое лице има тешкотии со размислувањето, не може да се фокусира или забележува дека е позаборавно од вообичаено, апнеата при спиење може да биде причина.
Недостатокот на квалитетен сон ја попречува комуникацијата помеѓу невроните и го забавува префронталниот кортекс, дел од мозокот важен за фокус, планирање и донесување одлуки. Дури и една ноќ лишување од сон може да влијае на когнитивната функција, а последиците се поизразени кога лишувањето од сон се повторува ноќ по ноќ.
Утрински главоболки
Утринските главоболки можат да укажуваат и на апнеа при спиење. Д-р Пол вели дека тие можат да бидат предизвикани од комбинација на недостаток на кислород и нарушен сон. Кога дишењето запира за кратко време, нивото на кислород во крвта опаѓа и се акумулира јаглерод диоксид. Ова може да доведе до проширување на крвните садови околу мозокот и зголемен притисок во черепот. Според организацијата за апнеа при спиење, помеѓу 10 и 30 проценти од луѓето со апнеја при спиење имаат утрински главоболки.
Висок крвен притисок
Високиот крвен притисок може да биде поврзан и со апнеја при спиење. Ако вашиот лекар измерил висок крвен притисок за време на преглед, ова нарушување може да биде една од можните причини. Научна статија објавена во списанието Cureus објаснува дека нарушеното дишење во текот на ноќта предизвикува привремен пад на кислородот и зголемување на јаглерод диоксидот, што може да предизвика скок на крвниот притисок.
Поврзаноста помеѓу апнеата при спиење и хипертензијата е една од главните причини зошто е важно да се препознае и третира нарушувањето. Високиот крвен притисок го зголемува ризикот од кардиоваскуларни заболувања, срцев удар и мозочен удар.
Намалено либидо
Апнеата во сон може да биде поврзана и со намалено либидо. Ако некое лице забележи пад на сексуалната желба, една можна причина може да биде нарушен сон, вели д-р Пол. Истражувањата покажуваат дека комбинацијата од недостаток на кислород и лош квалитет на сон може да го намали либидото и кај мажите и кај жените, а кај мажите може да придонесе и за еректилна дисфункција.
Дали дневното отежнато дишење е знак на апнеа во сон?
Бидејќи апнеата во сон се дефинира како прекини на дишењето за време на спиењето, многумина се прашуваат дали чувството на отежнато дишење во текот на денот може да биде симптом. Д-р Пол и д-р Џад се согласуваат дека тоа генерално не е случај.
Отежнатото дишење во текот на денот почесто се поврзува со други состојби, како што се астма, хронична опструктивна белодробна болест, пневмонија, срцева слабост или рак на белите дробови. За да се утврди причината, лекарите може да препорачаат тестови како што се ЕКГ, тестови за белодробна функција, рендген на граден кош, компјутерска томографија или ултразвук на срцето.
„Дневниот недостаток на воздух не е чест симптом на апнеа, иако понекогаш го гледаме“, вели д-р Џад. Тој објаснува дека овој симптом најчесто не е директно поврзан со самата апнеа при спиење, туку може да биде резултат на други состојби, како што се конгестивна срцева слабост или пулмонална хипертензија. „Може да биде поврзан и со општиот замор што се јавува кај нетретирана опструктивна апнеја“, забележува д-р Џад.
Како се поставува дијагнозата?
Доколку се сомневаме на апнеа при спиење, лекарот може да препорача студија за спиење или полисомнографија. Д-р Џад објаснува дека тестот не може да се направи додека лицето е будно. „Постојат различни видови студии за спиење, во зависност од количината на информации што ги следиме.
„Како минимум, тоа е проверка за опструкција на воздушниот проток и кратки падови на нивоата на кислород“, вели таа.
Доколку тестирањето ја потврди дијагнозата, вашиот лекар најверојатно ќе препорача CPAP апарат. Ова е медицински уред кој користи воздушен притисок за да ги одржи дишните патишта отворени за време на спиењето. Иако на почетокот може да биде потребно одредено прилагодување, подобрениот квалитет на вашиот сон и намалениот ризик од други здравствени проблеми можат да го направат почетниот напор вреден.
Д-р Пол вели дека многу пациенти се чувствуваат значително поенергично по започнувањето на третманот, а успешната терапија може да ги намали или елиминира дневните симптоми поврзани со апнеа во сон.