„Нема струја, нема вода, нема бензин“: Летото на Крим се претвори во кошмар

Прво, гостите престанаа да доаѓаат. Додека украинските дронови и ракети го напаѓаа Крим во текот на пролетта и во текот на летото, руските туристи почнаа да ги откажуваат своите резервации во малата гостилница што ја води Марина во Евпаторија, одморалиште на брегот на Црното Море на полуостровот.

Потоа бензинот стана оскуден, што го отежнуваше снабдувањето на бизнисот со храна и други основни потреби. Сега, електричната енергија и водата се прекинати поголемиот дел од денот, токму кога почнува летната жега.

„12 години ни велеа дека Крим е 100 отсто заштитен“, рече Марина, осврнувајќи се на ветувањата што руските претставници ги дадоа откако го зазедоа од Украина во 2014 година. „А потоа, во рок од еден месец, бевме вратени во камено доба – без електрична енергија, без вода, без гориво“.

Од почетокот на оваа година, Киев ја започна својата најголема одржлива воздушна кампања против Крим, насочена и кон полуостровот и кон копнените и морските транспортни врски што го поврзуваат со Русија. Жителите се соочуваат со најтешките нарушувања во секојдневниот живот од анексијата во 2014 година.

Тоа беше првиот регион контролиран од Русија што доживеа акутен недостиг на моторно гориво што оттогаш се прошири во Русија. Властите инсталирани од Кремљ минатиот месец прогласија вонредна состојба и привремено ја забранија продажбата на приватни возачи во обид да се зачуваат залихите за војската и службите за итни случаи.

Но, како што украинските беспилотни летала сè повеќе ја таргетираа енергетската инфраструктура на полуостровот, кризата брзо се прошири надвор од бензинот. Според анализата на „Гардијан“, повеќе од 70 проценти од 2,5 милиони жители на Крим доживеале некаков вид прекин на електричната енергија, додека многумина сега поминале неколку последователни дена без електрична енергија или вода.

Интервјуата со повеќе од десетина жители низ Крим укажуваат на растечко чувство на напуштеност и фрустрација и од властите инсталирани од Русија и од Москва, бидејќи Киев се обидува да го претвори полуостровот „во остров“.

Фестивалите, летните кампови и настаните на плажа што некогаш ја исполнуваа сезоната на Крим се откажани. Наместо нив, се формираат долги редици за бензин и секојдневно барање место за туширање и полнење телефон. „Преживуваме, а не живееме“, рече еден жител.

Алексеј, роден на Крим, кој ја поддржа анексијата на полуостровот од страна на Русија во 2014 година, вели дека неговиот ресторан бил во голема мера празен ова лето бидејќи туристите останале настрана, додека недостигот и прекинатите патишта за снабдување го отежнуваат снабдувањето со свежи производи надвор од полуостровот.

„Властите постојано инсистираа дека Крим е подготвен за сè. Буквално за сè. Се покажа дека властите не успеале да се подготват за најлошото“, вели тој. „Луѓето бараат гориво како да се работи за Игрите на гладот“.

Крим е дом на еден од најраспространетите и најрепресивни безбедносни апарати во Русија, што предизвика многу луѓе да се плашат отворено да зборуваат. Јавните изрази на несогласување се ретки.

Сепак, коментарите под објавите на социјалните мрежи на службениците се преплавени со молби за помош од луѓе кои велат дека не можат да контактираат со роднини, да купат храна или да се справат со продолжените прекини.

„Белогорск е без електрична енергија повеќе од 70 часа, а сè што добиваме се ветувања“, гласеше еден од десетиците коментари упатени до рускиот шеф на Крим, Сергеј Аксјонов.

Локалните разговори на Телеграм се претворија во импровизирани водичи за преживување, при што жителите разменуваат совети каде штотуку пристигнало горивото, поставуваат аларми за издавање ваучери доцна во ноќта, споделуваат мапи од најкратките редици и се информираат едни со други кои населби сè уште имаат електрична енергија или вода.

Откако беше заземен од Русија во 2014 година, среде превирањата на револуцијата на Мајдан во Украина, со која беше соборен прорускиот претседател на земјата, Крим се трансформираше во една од стратешки најважните територии на Кремљ.

Во 2022 година, тој стана главно место за инвазија на јужна Украина, каде што руските сили напредуваа многу побрзо отколку во нивниот неуспешен напад врз Киев. Од целосната инвазија, нејзината воена инфраструктура се користи за воздушни напади и поддршка на бојното поле. Москва, исто така, охрабри стотици илјади Руси да се населат на полуостровот.

Анексијата во 2014 година – на она што за многу Руси се смета за посакуван регион со топло време и плажи – го зголеми рејтингот на Владимир Путин и, со години, годишните прослави по повод „враќањето“ на Крим служеа како кореографирани прикази на руската воена моќ и националното оживување.

Украина ги фокусираше своите напади на главните транспортни правци што го снабдуваат Крим, особено автопатот „Новоросија“, клучен логистички коридор што го поврзува полуостровот со рускиот Ростовски регион преку окупираните градови Мелитопол и Мариупол.

Украинските сили погодија повеќе од 240 руски воени камиони само во текот на првата недела од јули, според анализата на потврдени снимки од ударот од францускиот аналитичар за разузнавање со отворен код Клеман Молин.

Неодамна, Украина ја засили својата кампања против рускиот превоз во Азовското Море. Во текот на изминатата недела, војската на Киев соопшти дека погодила 90 бродови што ги користи Русија за снабдување на окупираниот полуостров.

Во неодамнешно интервју со независниот руски новинар Дмитриј Колезев, неименуван руски генерал рече дека неодамнешните успеси на Украина се делумно резултат на пренасочувањето на ресурсите на Москва од одбраната на Крим кон нејзината офанзива во Донбас.

Со военото раководство фиксирано на освојувањето на преостанатите делови од Донбас, рече генералот, Крим се лизнал на „трето или четврто“ место на списокот на приоритети на Русија.

Ли вели дека Украина успеала да произведе голем број дронови со среден и долг дострел, што ѝ отежнува на Русија да се брани од сите нив. „Цената на овие беспилотни летала е доволно ниска за да не биде претерано скапо за Украина да продолжи да ги извршува овие напади“, рече тој.

Успесите во изолацијата на Крим ѝ обезбедија на Украина многу потребен поттик на моралот во време кога руските сили продолжуваат да остваруваат бавни, но стабилни придобивки на бојното поле, неодамна напредувајќи до работ на освојувањето на стратешки важниот град Костјантинивка во источна Украина.

За Москва, кризата на полуостровот е срам што не може ниту да го скрие ниту лесно да го поправи. Наместо тоа, Кремљ се обиде да ја намали важноста на кризата.

За време на состанокот со високи функционери минатата недела, Путин ѝ наложи на владата итно да обезбеди субвенции за Крим и Севастопол за финансирање на купувањето гориво и намалување на цените на бензинот на полуостровот. „Ова се привремени проблеми“, рече тој.

Но, на Крим, многу жители рекоа дека уверувањата од Кремљ само ја продлабочиле нивната фрустрација. „Тие постојано ни велат дека ова се само привремени проблеми“, рече Дмитриј, студент. „Живееме вака со недели. Ова не е нормален живот и не може да трае долго“. (Гардијан)