Кои се карактеристиките на најдобрите пензиски системи во светот?

Според рангирањето на консултантската компанија Мерсер, најдобрите пензиски системи во светот минатата година беа холандскиот, исландскиот и данскиот.

Зошто Холандија е на првото место?

Холандскиот пензиски систем се смета за еден од најстабилните и најдобро организираните на планетата. Се заснова на три столба, а тоа се државата, работодавачот и приватното штедење.

Имено, секој што живее или работи во Холандија автоматски има право на државна пензија, која се финансира од придонесите на моментално вработените лица. Вториот столб на овој систем е пензијата, која се добива преку работодавачот, бидејќи голем број вработени во таа земја имаат задолжителен или колективен пензиски фонд преку компанијата. Ако го немаат, тогаш обично самите вработени или нивниот работодавач дополнително уплаќаат во пензискиот фонд. Холандија има многу големи пензиски фондови кои управуваат со стотици милијарди евра. Третиот столб се приватното штедење или инвестиции, кои ги користат оние со „дупки“ во нивното работно искуство, самовработените или лицата кои сакаат да имаат поголеми пензии.

Поради оваа причина, холандските пензии се меѓу највисоките во светот во однос на платите. ОЕЦД проценува дека тие изнесуваат од 90 до 96% од просечната заработка.

Сличен модел во Исланд.

Исландскиот пензиски систем е исто така базиран на споменатите три столба, со фактот дека таму државната пензија е обично мала, односно социјална, но уплатата во големи и моќни пензиски фондови е задолжителна. Придонесите што се плаќаат во овие пензиски фондови не се занемарливи – околу 15,5% од платата оди кај нив, при што работникот плаќа околу 4%, а работодавачот околу 11,5%. Потоа фондовите ги инвестираат овие пари, заработуваат пари и исплаќаат пензии од нив. Секако, постои опасност дека тие нема секогаш да заработуваат пари од секоја инвестиција и затоа е важно да ги диверзифицираат своите инвестиции. Покрај овие два столба, Исланд има и доброволно приватно штедење за кое нуди даночни олеснувања. Затоа добар број Исланѓани ја обезбедуваат својата пензија на овој начин.

Сепак, исландските пензии се сè уште помали од холандските и, според ОЕЦД, се движат помеѓу 75 и 90% од она што работниците претходно го заработувале.

Данскиот пензиски модел е исто така базиран на неколку столба. Како што пишува Каматица, првиот столб се состои од основна државна пензија со задолжителни придонеси уплатени во државниот фонд, кој потоа ги инвестира уплатените средства на пазарот на капитал. Вториот столб е корпоративната пензија што ја плаќаат околу две третини од вработените. Се исплаќа преку компанијата и на големи пензиски фондови, кои понатаму ги распределуваат овие пари. Придонесите се поделени помеѓу работодавачот и вработениот и често се движат од 12 до 18% од заработката. Овој модел е развиен во својата сегашна форма во текот на 1980-тите, за време на периодот на економска криза, инфлација и буџетски проблеми.

Износот на пензијата во Данска се движи помеѓу 75 и 85% од претходната нето плата за просечниот работник. (Извор: Банкар.ме)