Извозот на гас од Русија ќе падне на нивото од ерата на Брежнев
Надежите дека Кина може да го замени европскиот пазар се залудни. „Гаспром“ во големи проблеми
Со исклучувањето на гасот за европските земји во обид да ги „замрзне“ некогашните најголеми клиенти на „Гаспром“, Русија го загуби клучниот пазар на продажба за кој за да се замени во најдобар случај би можеле да бидат потребни децении.
До крајот на 2023 година, извозот на руски гас ќе се намали на 50 милијарди кубни метри – таква прогноза, според „Известија“, даде Комисијата за енергетика на Државниот совет, која се состана на крајот на март.
Минатата година „Гаспром“ продаде 100 милијарди кубни метри на странските пазари, што е најмал обем од последните години на Советскиот Сојуз. Истата година, според прогнозата на владата, извозот ќе се намали за уште половина и ќе стане рекордно ниско ниво од крајот на 1970-тите.
Така, во 1980 година, две години пред смртта на генералниот секретар Леонид Брежњев, СССР испумпа 54,8 милијарди кубни метри во странство. Во 1985 година тоа веќе изнесуваше 69,4 милијарди кубни метри, а во модерната историја на Русија, извозот никогаш не паднал под 110 милијарди кубни метри.
Испораките во Кина, според планот за работа на гасоводот „Моќта на Сибир“, треба да изнесуваат 22 милијарди кубни метри во 2023 година. Така, извозот во Европа и Турција ќе се намали на 28 милијарди кубни метри, што е три пати помалку од минатата година (85 милијарди). За споредба: во 1975 година, СССР испумпа околу 20 милијарди кубни метри во Европа.
Со најголемите резерви на гас во светот, Русија остана без можност да ги продава. Ситуацијата бара „забрзана преориентација на залихите и потрага по нови пазари“, се вели во записникот на Државниот совет. Но, да се направи ова е „потешко отколку со нафтата“, признаваат официјалните лица: треба да се изградат цевководи, а тоа бара трошење десетици милијарди долари и подготвеност од страна на купувачите.
Надежите за Кина засега се залудни. За време на посетата на Москва кон крајот на март, Ши Џинпинг не потпиша нов договор за купување руски гас и за изградба на гасоводот „Моќта на Сибир 2“.
Од јануари „Гаспром“ престана да објавува статистички податоци за производството и продажбата на гас во странство. „Ситуацијата со извозот [на компанијата] е катастрофална“, изјави за Ројтерс извор близок до „Гаспром“.
За да се реши проблемот, Државниот совет и владата предлагаат да се префрлат на извоз на ЛНГ со изградба на 94 централи на ЛНГ до 2035 година. Испораките на руски ЛНГ на светските пазари во следната деценија ќе опаѓаат, а нема да растат, а нивниот удел ќе падне од 6,7% на 5%.
Русија почна да користи гас за да изврши притисок врз ЕУ во пролетта 2022 година, кога претседателот Владимир Путин побара договорите да се плаќаат „во рубли“, а потоа „го затвори вентилот“ за земјите кои одбија да го исполнат овој услов.