Германија бара Украина да се приклучи на ЕУ како „придружна членка“. Западен Балкан ќе причека

Германскиот лидер Фридрих Мерц поднесе нов предлог за забрзување на влезот на Украина во ЕУ, со тоа што веднаш ќе влезе со една нога во вратата, според писмо до кое имал увид „Еурактив“.

Земјата, која четири години се бори против инвазијата на Русија, треба прво да се приклучи како „придружна членка“, давајќи ѝ право да учествува во советите на лидерите и министрите на ЕУ без право на глас, според новиот план што го предложи германската влада.

„Немаме време за понатамошни одложувања“, напиша Фридрих Мерц во писмото до Антонио Кошта, Урсула фон дер Лајен и кипарскиот лидер Никос Христодулидес (кој претседава со ЕУ) во средата. „Сега е време храбро да продолжиме со интеграцијата на Украина во ЕУ преку иновативни решенија како непосредни чекори напред“, напиша германскиот канцелар.

Мерц ги дискутирал своите идеи со украинскиот претседател Володимир Зеленски и лидерите на ЕУ на неформален самит на Кипар во април. „Мојата цел би била наскоро да се постигне договор“, пишува Мерц, нагласувајќи дека ова нема да биде само „светло за членство“.

Новиот модел би ѝ дал на Украина право на позиција европски комесар без портфолио или право на глас, придружни европратеници без право на глас и право да зборува на важни состаноци, Учество во состаноците на Европскиот совет и Советот на ЕУ без право на глас, додека продолжува по паралелен пат кон полноправно членство преку спроведување домашни реформи во области како што се владеењето на правото и правата на малцинствата.

Да се ​​поттикнат работите

Германскиот предлог е обид да се внесе динамика во замрената дебата во круговите на ЕУ за тоа како да се забрза проширувањето на блокот кон Украина, Молдавија и Западен Балкан, вклучувајќи ги и фаворитите Црна Гора и Албанија.

„Треба да останеме цврсти во нашето ветување дека земјите од Западен Балкан и Молдавија можат да се приклучат кон Европската унија како што е утврдено во Копенхашките критериуми и предвидено во Солунската агенда од 2003 година. Нашата цел не е променета: да ја комплетираме Европската унија со вклучување на сите земји-кандидатки во Унијата. Предлагам да бараме и иновативни решенија за оние земји-кандидатки кои долго време се подготвуваат за пристапување и да го забрзаме нивниот процес на пристапување. Заедно со моите колеги, ќе продолжам да работам на ова“, наведува Мерц во писмото.

„Исто така, би можеле да предвидиме значајни чекори за овие земји на нивниот пат кон членство, со на пр. привилегиран пристап до единствениот пазар и поблиски врски со европските институции во секојдневниот процес на донесување одлуки, на пр. доделување статус на набљудувач на земјите од Западен Балкан во сите релевантни институции на ЕУ и одржување заеднички седници на Европската комисија или Европскиот парламент со претставници на земјите од Западен Балкан за прашања директно поврзани со регионот. Постепената интеграција би можела да се воспостави со изградба на блокови кои би можеле да послужат како основа за целосно спроведување на релевантните области на политиката, проследено со зголемена поддршка во процесот на спроведување на acquis“, предлага Мерц.

„Со нетрпение очекувам да ги разгледам овие идеи со вас и меѓу нашите колеги во Европскиот совет. Мојата цел би била наскоро да се постигне договор и да се формира посебна работна група за да се разработат деталите. Уверен сум дека ќе најдеме заеднички пат и за Украина и за другите кандидати“, заклучува Мерц во писмото.

Постоеше големо очекување во политичките кругови дека Европската комисија ќе предложи преглед на начинот на кој функционира проширувањето оваа пролет. Сепак, оттогаш дебатата за проширувањето е во надолна линија, пишува „Еурактив“.

Амбасадорите на 27-те земји на ЕУ ја отфрлија радикалната идеја на Европската комисија позната како „обратно проширување“.

Оттогаш дискусиите во голема мера се одвиваа во тајност, освен некои мали измени предложени од земјите кои се залагаат за побрзо интегрирање на Западен Балкан.

Проширувањето беше отстрането од агендата на лидерите на ЕУ кои требаше суштински да дискутираат за тоа на самитите во март и април. Истото важи и за следниот самит во јуни. Иако ќе им самит ЕУ-Западен Балкан во црногорскиот град Тиват.

Шефовите на институциите на ЕУ, исто така, не беа спремни да го одредат рокот за влез на Украина, и покрај јавните молби од Зеленски. Доколку мировните преговори повторно се забрзаат, ЕУ ќе биде под притисок да има одговор за Украина.

Според планот на Германија, земјите од Западен Балкан, како и Молдавија, нема да станат придружни членки, туку ќе добијат понизок статус на набљудувачи во институциите на ЕУ.

„Можеме да замислиме редовна заедничка седница на Комисијата или Европскиот парламент, со претставник на земјите од Западен Балкан“, рече германски функционер, наведува „Еурактив“.

Овие земји, исто така, ќе имаат корист од поголем пристап до програмите и секторите на единствениот пазар на ЕУ, како напредок во домашните реформи, во рамките на процес наречен постепена интеграција.

Поддршка од Берлин

Предлогот на Мерц е обид да се дадат опипливи придобивки за украинскиот народ и да се отстрани болката од постојаните поплаки на Зеленски за неактивноста на ЕУ.

„Сите сме свесни дека пристапувањето нема да се случи за неколку години, сигурно не оваа деценија“, рече германскиот владин функционер.

„Но, тоа е среден чекор на патот кон членство и сметаме дека е поттик за преговорите“, додаде функционерот. Целта би била Украина целосно да се приклучи на блокот, вели тој за „Еурактив“.

Германски функционер рече дека притисокот имал за цел да внесе нова динамика во дебатата.

Сепак, земјите од ЕУ, како што е Австрија, групирани заедно во неформален клуб наречен „Пријатели на Западен Балкан“, се противат на тоа Украина да се третира различно од земјите што чекаат на ЕУ уште многу години.

Во исто време, пет земји од ЕУ ја повикаа Европската комисија да размисли повторно за тоа како ги вклучува потенцијалните членки од Западен Балкан во единствениот пазар на блокот, претставувајќи го тоа како начин да ги држи кандидатите за членство надвор од сферата на влијание на Русија.

„За да се одржи моментумот на проширување и да се унапреди европската интеграција, потребни се силни и привлечни стимулации“, напишаа Австрија, Чешка, Италија, Словачка и Словенија во доверлив документ што беше дистрибуиран меѓу 27-те земји од ЕУ во Брисел минатиот петок, пишува „Еурактив“.

„Пристапот базиран на заслуги – доколку е потребно, чекор по чекор – до европскиот единствен пазар претставува таков стимул“, напишаа земјите, кои се дел од неформален клуб кој политички ги поддржува аспирациите на Западен Балкан за членство во ЕУ.

Земјите го опишаа својот предложен модел како „систематска секторска интеграција“. Тој би вклучувал проширување на опсегот на програми на ЕУ во кои земји како Црна Гора, Албанија, Северна Македонија и Србија можат да учествуваат додека се усогласуваат, поглавје по поглавје, со дебелиот правилник на Брисел.