Аналитичари: Унгарија ќе добие милијарди по победата

Убедливата победа на Пeтер Маѓар на изборите во Унгарија ѝ даде на неговата централно-десничарска партија Тиши силен мандат што ќе ѝ даде одврзани раце да спроведе реформи, да го зајакне владеењето на правото и потенцијално да одмрзне милијарди евра од фондовите на Европската Унија, објавува Ројтерс.

Најдобар сценарио за ЕУ ​​и пазарите
Економистите и политичките аналитичари велат дека очекуваното двотретинско мнозинство на новата влада е најдобриот сценарио за ЕУ ​​и пазарите – и, до недела, еден од најмалку веројатните – и веројатно ќе предизвика силен пораст на унгарските финансиски пазари веќе во понеделник.

Предупредување и покрај оптимизмот
Остануваат голем број неизвесности, а претпазливите дипломати и аналитичари предупредуваат дека новата влада мора да ги исполни своите ветувања пред да може целосно да ги искористи придобивките, но пазарите досега се чини дека се подготвени да им дадат доверба на новите власти во Будимпешта, објавува Ројтерс.

Реакции на аналитичарите
„Овој резултат е пресвртница и ќе ѝ овозможи на Унгарија да владее со одврзани раце“, рече Мујтаба Рахман, директор во Евроазија Груп. „Најважно е што тој ќе може да ја демонтира автократијата на Орбан и да ги спроведе сите реформи што ги бара ЕУ. Ова значи дека најмалку 6,4 милијарди евра од Механизмот за закрепнување и отпорност би можеле брзо да се насочат, поддржувајќи ја реалната економија и дополнително зацврстувајќи ја победата на Тиса.“

Позадина на судирот со Брисел
Изборите долго време се сметаа за најважни за финансиските пазари во Европа оваа година, со оглед на честите судири меѓу евроскептикот Виктор Орбан и Брисел за време на неговите 16 години на власт, по прашања што се движат од миграцијата до неговата блискост со Русија.

Орбан и кампањата
Орбан изрази доверба во победата за време на кампањата и покрај тоа што заостануваше на анкетите, нагласувајќи дека неговата цел е да го заштити унгарскиот национален идентитет и традиционалните христијански вредности во рамките на ЕУ, додека негираше какви било нерегуларности. Но, пазарите со недели сигнализираа дека инвеститорите очекуваат промени, објавува Ројтерс.

Ветувањата на Унгарците до поддржувачите
Обраќајќи се на ентузијастичките поддржувачи кои скандираа „Европа, Европа“ откако Орбан го призна поразот, Унгарците ветија дека ќе ја претворат Унгарија во силен сојузник на ЕУ и НАТО и ќе ги обноват односите оштетени од годините конфликт. „Двотретинското мнозинство што ни овозможува да го измениме уставот ќе го врати системот на контрола и рамнотежа“, рече Маѓар.

„Ќе се приклучиме на Канцеларијата на европскиот јавен обвинител и ќе го гарантираме демократското функционирање на нашата земја. Никогаш повеќе нема да дозволиме никој да ја држи слободната Унгарија како заложник или да ја напушти.“

Отблокирање на фондовите на ЕУ како економски приоритет
Еден од клучните столбови на планот на Унгарија за оживување на економијата, која стагнира веќе три години, е да се одблокираат фондовите на ЕУ замрзнати поради кршење на демократските стандарди под Орбан.

„Уставното мнозинство од две третини целосно ја менува ситуацијата“, рече Иан Бремер од GZERO Media. „Ова би му дало на Унгарија моќ да го промени уставот, да ги отстрани лојалистите на Фидес од заробените институции, целосно да пристапи до фондовите на ЕУ, па дури и да го воведе еврото, што е едно од клучните предизборни ветувања.“

Барање за оставки и борба против корупцијата
Во неделата, Маѓар ги повика државниот обвинител, претседателот на Врховниот суд, шефот на медиумскиот регулатор и други функционери да поднесат оставки, тврдејќи дека јавните институции биле преземени од лојални на Орбан во текот на изминатите 16 години.

Маѓар, исто така, најави сеопфатна борба против корупцијата, додека неговата партија се стреми да ги исполни условите на ЕУ, вклучително и зајакнување на независноста на судството и транспарентноста на јавните набавки, за одмрзнување на средствата.

Скептицизам кај агенциите за рејтинг и дипломатите
Сепак, агенциите за рејтинг како што се S&P Global и Fitch Ratings, како и некои дипломати од ЕУ, се скептични дали преостанатите средства од фондот за закрепнување по пандемијата навистина ќе се исплатат, објавува Ројтерс.

Дипломатите и аналитичарите предупредуваат дека споредбите со Полска во 2023 година, кога проевропската влада на премиерот Доналд Туск брзо ја обезбеди исплатата на средствата врз основа на ветувања за пресврт на политиките на својот националистички претходник, би можеле да бидат погрешни.

„Нема подготвеност да се плаќаат пари само врз основа на ветувања, како што направи ЕУ со Туск во Полска, која не успеа да ги исполни повеќето од тие ветувања“, рече еден дипломат од ЕУ. „Тиса ќе мора да докаже дека може да даде резултати. Но, ако нешто е правно неизводливо и може да се докаже, ЕУ би можела да најде решение.“

Економски прогнози
Аналитичарите на „Капитал економикс“ веруваат дека исплатата на средствата од ЕУ би можела да го намали буџетскиот дефицит на Унгарија на 3,5 до 4 проценти од БДП до крајот на деценијата и да го стабилизира јавниот долг, кој е највисок во ЕУ надвор од еврозоната.

„Севкупно, резултатот од изборите претставува голема пресвртница за унгарската економија“, напиша Лиам Пич во анализа. „Трајноста на секоја позитивна реакција на пазарот сега ќе зависи од тоа колку брзо Тиса ќе успее да ги обнови односите со ЕУ, да ја обезбеди исплатата на средствата и да воспостави кредибилна среднорочна фискална рамка.“