Војната со Иран го прави животот поскап за Американците

Војната со Иран го потресе Волстрит, зголемувајќи ја цената на хипотеките, заедно со кредитите за автомобили и кредитни картички, правејќи го секојдневниот живот поскап за Американците.
Каматните стапки за хипотеки се искачуваа пет недели по ред по почетокот на војната, но оваа недела се намалија на 6,37% за просечната 30-годишна фиксна хипотека, според Фреди Мек.

Само пред неколку недели, задолжувањето беше далеку поевтино. Кон крајот на февруари, само два дена пред САД и Израел да започнат заеднички напади врз Иран, просечната 30-годишна фиксна хипотекарна стапка падна на 5,98%, паѓајќи под 6% за прв пат по повеќе од три години.

Различните стапки за задолжување на потрошувачите следат различни метрики. Некои кредити, на пример, ги следат американските државни обврзници; тие приноси се зголемени сега бидејќи инвеститорите се грижат за инфлацијата.

Други задолжувања се врзани за каматната стапка утврдена од Федералните резерви. Федералните резерви во последно време се во шема на задржување на стапките, став што веројатно ќе продолжи ако растечките трошоци за енергија повторно ја поттикнат инфлацијата.

Каматните стапки на хипотеките имаат тенденција да го следат приносот од 10-годишните американски државни обврзници, кој се искачи во текот на изминатиот месец, бидејќи инвеститорите се справуваат со порастот на цените на нафтата, нервозата околу инфлацијата и потенцијалот за зголемени владини трошоци за финансирање на војната. Приносите растат кога цените на обврзниците паѓаат.

Приносот од 10-годишните американски државни обврзници се зголеми од под 4% на крајот на февруари на дури 4,48% во март, пред да се тргува околу 4,3% оваа недела. Тој принос е една од најзначајните каматни стапки за економијата, силно влијаејќи врз хипотекарните стапки и низа други трошоци за позајмување за обичните Американци, како и за бизнисите и американската влада.

„Инвеститорите сега се справуваат со веројатноста за продолжена војна со Иран и што тоа би значело за економијата“, рече Џефри Роуч, главен економист во LPL Financial. „Колку подолго е намалено глобалното снабдување со нафта, толку е поголема веројатноста дека ќе се зголемат инфлациски притисоци.“
Еве како војната ги тера Американците да плаќаат повеќе за кредит:

Каматни стапки за хипотеки

Дури и со падот на каматните стапки за хипотеки оваа недела, типичен купувач на дом кој ја заклучил каматната стапка пред само неколку недели би заштедил десетици илјади долари во текот на траењето на кредитот во споредба со некој што зема хипотека денес.

Земете куќа од 500.000 долари. Претпоставувајќи аконтација од 20%, купувачот кој заклучил 30-годишна фиксна хипотека во февруари, кога просечната хипотекарна стапка беше 5,98%, би плаќал околу 28.700 долари годишно за главница и камата. Со просечна хипотекарна стапка од 6,37% оваа недела, годишната рата за истиот кредит би била 29.931 долари. Иако тоа можеби не изгледа многу, разликата во годишните рати се собира: Во текот на траењето на 30-годишниот кредит, денешниот купувач на дом би платил повеќе од 36.000 долари отколку купувачот во февруари.

„На заемопримачите тоа нема да им се допадне“, рече Лари Вајт, професор по економија на NYU Stern. „Тоа додава нетривијален износ на нивната месечна рата за хипотека.“

Но, и покрај зголемувањето на каматните стапки во текот на изминатите неколку недели, каматните стапки за хипотеки се уште се пониски отколку во ова време минатата година, кога 30-годишната просечна фиксна каматна стапка за хипотека беше 6,62%.

Автомобилски кредити

Зголемените приноси од државните обврзници би можеле да влијаат на другите каматни стапки за позајмување, како што се автокредитите, бидејќи каматната стапка на петгодишниот автокредит има тенденција да ги следи краткорочните приноси од обврзници.

Приносите од петгодишни и двегодишни државни обврзници скокнаа во март и се движат на највисоките нивоа од август.

Просечните каматни стапки на петгодишните автокредити едвај се поместија за време на војната, според податоците на Bankrate, но повисоките приноси од обврзници за подолг период би можеле да ги одржат каматните стапки за автомобили високи откако се искачија повисоко во последните години.

„Веројатно гледаме на плато“, рече Стивен Кејтс, финансиски аналитичар во Bankrate.

„Најголемото прашање за каматните стапки за позајмување, а ова важи и за хипотеките, кои очигледно значително се зголемија, е времетраењето на овој конфликт“, рече Кејтс. „Колку долго ќе трае ова и неизвесноста што ја носи ќе има поголемо влијание врз каматните стапки за позајмување од сè друго.“

Просечната петгодишна каматна стапка за авто-кредит се движи околу 7%, според Bankrate. За заемопримач кој зема петгодишен кредит од 30.000 долари со каматна стапка од 7%, тоа се претвора во месечни рати од приближно 594 долари.

Таа повисока цена доаѓа кога Американците се соочуваат и со повисоки цени на бензинот. А цените на автомобилите исто така се искачија.

„Финансирањето авто-кредити ќе биде поскапо подолго време и затоа прифатливоста на нов автомобил (кој веќе е доста скап според историските стандарди) ќе стане уште поголема“, рече Дерек Стимел, вонреден професор по економија на Универзитетот во Калифорнија во Дејвис, во е-пошта.

Кредитни картички

Многу каматни стапки низ економијата, како што се стапките на кредитните картички, имаат тенденција да ја следат референтната каматна стапка на ФЕД. Каматните стапки на кредитните картички, исто така, вклучуваат (обично) голема маржа.

Каматните стапки на кредитните картички скокнаа во 2022 и 2023 година, а просечната годишна стапка останува над 19%.

Каматните стапки на кредитните картички останаа високи и покрај тоа што Федералните резерви ги намалија стапките неколку пати во текот на 2024 и 2025 година.

Војната со Иран не ги зголеми директно тие каматни стапки на картичките, но малку е веројатно дека ќе се намалат наскоро.

Трговците ги намалија очекувањата дека Федералните резерви ќе ги намалат каматните стапки оваа година, а пазарите сега очекуваат централната банка да ги задржи стапките стабилни во наредните месеци.

„Ако Федералните резерви ги задржат стапките таму каде што се и не ги намалат, тогаш стапките на кредитните картички ќе останат високи, што ќе го отежни ситното дозволување на порутински купувања како што се намирници или други трошоци што завршуваат во салда на кредитни картички“, рече Стимел. (Си-Ен-Ен)