Со каква тактика Јужна Кореја го спречи ширењето на вирусот

Јужна Кореја и Италија речиси во исто време ги добија првите заразени пациенти. Како властите во Сеул успеаја да ја ограничат заразата, а Италија не

 

Милано/Сеул – Во Италија милиони се заклучени и повеќе од 1.000 луѓе умреа од корона вирусот. Во Јужна Кореја, погодена од оваа болест во исто време, само неколку илјади се ставени во карантин, а 67 луѓе починаа. Бидејќи вирусот се шири низ целиот свет, приказната за двете епидемии го илустрира проблемот за земјите што сега се борат со експлозија во случаи.

Непрактично е да се тестира секој потенцијален пациент, но ако надлежните не можат да најдат начин да видат колку е широко распространета инфекцијата, нивниот најдобар одговор е заклучување.

Италија започна да тестира нашироко, а потоа го намали фокусот, така што сега властите не треба да обработуваат стотици илјади тестови. Но, постои размена: тие гледаат што доаѓа и се обидуваат да ги спречат движењата на целата популација во земјата од 60 милиони луѓе за да ја запре болеста. Дури и папата Франциско, кој има настинка и го испорача својот неделен благослов преку Интернет одвнатре во Ватикан, рече дека се чувствува „затворен во библиотеката“.

Во Кореја тестирани 220.000 лица

Илјадници километри далеку во Јужна Кореја, властите имаат различен одговор на појава со слична големина. Тие тестираат стотици илјади луѓе за инфекции и ги следат потенцијалните носители како детективи, користејќи мобилна телефонија и сателитска технологија.

Двете држави ги забележаа првите случаи на заболување наречена Ковид-19 кон крајот на јануари. Оттогаш, Јужна Кореја објави 67 смртни случаи од речиси 8.000 потврдени, по тестирање на повеќе од 222.000 луѓе. Спротивно на тоа, во Италија до денес имаше 1.016 смртни случаи и идентификувани повеќе од 15.000 случаи, откако изврши повеќе од 73,000 тестови на неодреден број луѓе.

Епидемиолозите велат дека не е можно директно да се споредуваат броевите. Но, некои нагласуваат дека драматично различните исходи укажуваат на важен увид: агресивното и одржливото тестирање е моќна алатка за борба против вирусот.

Џереми Кониндик, виш соработник за политика во Центарот за глобален развој во Вашингтон, вели дека екстензивното тестирање може да им даде на земјите подобра слика за степенот на појава на појава на епидемии. Кога тестирањето во една земја е ограничено, рече тој, властите треба да преземат похрабри активности за да го ограничат движењето на луѓето.

„Не ми е пријатно присилното ограничување на движењето од типот на заклучување“, рече тој. „Кина го стори тоа, но Кина е во состојба да го стори тоа. Кина има население што ќе се согласи со тоа“.

Јужна Кореја, која има малку помало население од Италија со околу 50 милиони луѓе, има 29.000 луѓе во самокарантин. Наметна блокада на некои објекти и најмалку еден станбен комплекс најтешко погоден од епидемијата. Но, досега не е затворен целиот регион.

Сеул вели дека станува збор за лекции научени од појава на Блискоисточниот респираторен синдром (МЕРС) во 2015 година и дека работи на тоа што е можно повеќе информации да се достапни на јавноста.

Ова вклучува спроведување на закон кој ѝ дозволува на владата широк авторитет за пристап до податоци: снимки за видео надзор, податоци за следење на ГПС од телефони и автомобили, трансакции со кредитни картички и други лични детали за луѓето потврдени дека имаат заразна болест. Властите потоа можат да објават дел од ова, така што секој што може да биде изложен може да се тестира – или нивните пријатели и членови на семејството.

 

Медицински лица во Јужна Кореја тестираат луѓе и паркиралишта (Фото: Ројтерс)

Покрај тоа што помага да се открие кој да тестира, системот управуван од податоци на Јужна Кореја им помага на болниците да управуваат со нивните случаи. Луѓето утврдени дека се позитивни, се во самокарантин и се следат од далечина преку апликација за паметни телефони или редовно се проверуваат во телефонски повици, сè додека не стане достапен болнички кревет. Кога е достапен кревет, амбуланта го зема лицето и го одведува пациентот во болница во простории каде има  изолација на воздухот. Сето ова, вклучително и хоспитализацијата, е бесплатно.

Одговорот на Јужна Кореја не е совршен. Додека повеќе од 209,000 луѓе биле тестирани негативно, резултатите сè уште ги очекуваат други 18,000 што е информативен јаз. Стапката на новопотврдени случаи се намали од почетокот на средината на февруари, но најголемиот тест на системот може да биде сè уште напред. Јужна Кореја нема доволно заштитни маски – започна да ги рационализира – и се обидува да ангажира повеќе обучен персонал за обработка на тестови и мапирање на случаи.

Традиционалните одговори, како што се заклучување на погодените области и изолирање на пациенти, може да бидат скромно ефективни и може да предизвикаат проблеми во отворените општества, вели заменик-министерот за здравство и благосостојба на Јужна Кореја Ким Ганг-лип. Според искуството на Јужна Кореја, им рече тој на новинарите во понеделникот, заклучувањето значи дека луѓето учествуваат помалку во трагање на контактите што можеле да ги имаат. „Таквиот пристап“, рече тој, е „принуден и нефлексибилен“.

Италија и Јужна Кореја се оддалечени повеќе од 8.000 километри, но имаат неколку сличности кога станува збор за корона вирусот. Главните епидемии во обете држави првично беа групирани во помали градови или места, отколку во голема метропола – што значеше дека болеста брзо ги загрозува локалните здравствени услуги. И во двата случаи беа вклучени лекари кои решија да ги игнорираат упатствата за тестирање.

Епидемијата на Италија започна минатиот месец. Еден локален маж со симптоми на грип бил дијагностициран откако му рекол на медицинскиот персонал дека не бил во Кина и самиот се отпуштил, вели Масимо Ломбардо, шеф на локалните болнички услуги во Лоди.

Дијагнозата е направена дури откако 38-годишниот, чие име е наведено само како Матија, се вратил во болница. Упатството за тестирање во тоа време беше дека не е неопходно да се тестираат луѓе кои немаат врска со Кина или други засегнати области. Но, анестезиолог ги отфрли протоколите и одлучи да оди напред и да го тестира за Ковид-19, вели Ломбардо. Сега, некои експерти во Италија веруваат дека Матија можеби е заразен во Германија, наместо во Кина.

Потоа, неколку дена откако беше откриено дека пациентот познат како Матија има Ковид-19, Италија ја промени тактиката, тестирајќи само случаи на луѓе со симптоми. Властите соопштија дека ова е најефикасната употреба на ресурсите: ризикот од зараза се чинеше помал кај пациенти без симптоми, а ограниченото тестирање помогна побрзо да се произведат сигурни резултати. Пристапот носи ризици: луѓето без симптоми сè уште можат да бидат заразени и да го шират вирусот.

Од друга страна, колку повеќе тестирате, толку повеќе ќе најдете, така што тестирањето во голем бројка може да ги стави под притисок болничките системи, рече Масимо Антонели, директор за интензивна нега во Фондационе поликлинико во Рим. Тестирањето вклучува детални медицински процеси и последователни активности. „Проблемот е активно пребарување на случаи“, рече тој. „Едноставно значи дека бројките се големи“.

Според меѓународните студии, Италија има генерално ефикасен здравствен систем. Сега, тој систем е изместен од рамнотежа. Персоналот е истоштен, одморите се откажани и лекарите велат дека ги одложуваат неитните операции за да се ослободат легла за интензивна нега.

Пјер Луиџи Виале, раководител на одделот за инфективни болести во болницата „Сант Орсола-Малпиги“ во Болоња, работи деноноќно – на три работни места. Неговата болница се справува со повеќе случаи на корона вирус. Нејзините лекари се префрлаат во други болници и клиники од областа за да ја дадат својата експертиза и да помогнат во случаи. Покрај тоа, нејзините лекари исто така треба да се справат со пациенти со други заразни болести кои се борат да преживеат.

„Ако тоа трае со недели или месеци, ќе ни требаат повеќе засилувања“, рече тој за Ројтерс.

Минатата недела, градоначалникот на Кастилјоне Ада, град со околу 5.000 луѓе во „црвената зона“ на Ломбардија, кој беше првиот што беше заклучен, упати итна помош преку интернет. Тој рече дека неговиот мал град мора да ја затвори болницата и бил оставен со еден лекар за да лекува повеќе од 100 пациенти со корона вирус. Тројца од четворицата лекари во градот биле болни или во карантин.

„Лекарите и медицинските сестри се на работ“, рече една медицинска сестра од болницата во која беше однесена Матија. „Ако треба да управувате со луѓе под вештачко дишење, треба постојано да ги гледате, треба да внимавате на новите случаи што доаѓаат“.

Објектите за интензивна нега вршат најинтензивен притисок. Тие бараат специјализиран персонал и скапа опрема и не се наменети за масовни епидемии. Севкупно, Италија има околу 5.000 легла за интензивна нега. Во зимските месеци, некои од овие веќе се зафатени од пациенти со респираторни проблеми. Ломбардија и Венето имаат нешто повеќе од 1.800 легла за интензивна нега помеѓу јавниот и приватниот систем, од кои само некои можат да бидат издвоени за пациенти со Ковид-19.

За да биде товарот поголем болниците во Италија се потпираат на медицински персонал за да се обидат да ги следат контактите на луѓето кои биле тестирани позитивно. Еден доктор во Болоња, кој побара да не биде именуван, рече дека поминал 12 часа во денот во потрага по луѓе кои биле во контакт со само еден позитивен пациент, за да ги обезбеди оние на кои им требало следно тестирање.

„Можете да го сторите тоа ако бројот на случаи остане од два до три“, рече лекарот. „Но, ако растат, нешто треба да се даде. Системот ќе експлодира доколку продолжиме активно да ги тестираме сите“.

Пациент 31

Во Јужна Кореја, како и во Италија, беше откриен ран случај на Ковид-19 кога медицински службеник ја следеше неговата интуиција, наместо официјалните упатства, за тестирање.

Првиот случај во земјата беше 35-годишна Кинеска која беше тестирана позитивно на 20 јануари. Но, најголемата појава е откриена откако на 31. пациент, 61-годишна жена од југоисточниот град Даегу, ѝ беше дијагностициран корона вирус на 18 февруари.

Како и пациентот по име Матија во Италија, жената немаше познати врски со Вухан, кинескиот град каде што за прв пат се идентификуваше болеста. И, како и во Италија, одлуката на лекарите да препорачаат тест беше против насоките во тоа време да се тестираат луѓе кои биле во Кина или биле во контакт со потврден случај.

„Пациент 31“, како што стана позната, беше член на тајната црква, за која заменик министерот за здравство и благосостојба Ким Ганг-лип рече дека оттогаш се поврзани со 61 отсто од случаите. Инфекциите се прошири низ конгрегацијата откако погребот на роднина на основачот на црквата се одржа во блиската болница, а имаше и неколку други помали групи низ целата земја.

Откако беше идентификуваше црковниот кластер, Јужна Кореја отвори околу 50 објекти за тестирање низ целата земја.

На празни паркинзи, медицинскиот персонал во заштитна облека се потпираше во автомобилите за да ги провери патниците дали имаат треска или потешкотии во дишењето, а доколку е потребно, собира примероци. Процесот обично трае околу 10 минути, а луѓето ги добиваат резултатите во текст потсетувајќи ги редовно да ги мијат рацете и да носат маски за лице. (Ројтерс)