Прва жена премиер во Тунис, и во арапскиот свет
Наџла Буден Ромдане има големи задачи зададени од сѐ поавторитарниот претседател: да се бори против корупцијата, да ја заузда пандемијата на Ковид-19 и да спречи Тунис да не банкротира
Тунижанката Наџла Буден Ромдане сега откри колку е краток патот до историските книги. Во вторникот, 63-годишната жена им беше позната само на упатените во администрацијата во Тунис. Во средата Буден стана историска личност: прва жена премиер во историјата на Тунис, прва жена на чело на влада дури и во целиот арапски свет.
Повеќе од прашање е дали влегувањето на Буден во историските книги еден ден ќе биде прочитано како понатамошно поглавје во демократската успешна приказна на Тунис. Таа не стапи на функција затоа што мнозинството парламентарци се согласија за тоа, туку затоа што претседателот кој беше склон кон сомнителни маневри го поткопа парламентарниот систем на единствената вистинска арапска демократија.
Тој сакаше да им оддаде чест на жените во Тунис со неговиот избор, рече шефот на државата Каис Саед кога ја претстави Буден во неговата канцеларија обложена со дрва во претседателската палата. Тој неодамна му оддаде помала чест на уставот на земјата, кој беше донесен во 2014 година: пред два месеци го смени премиерот Хичем Мечичи, ги испрати пратениците дома и оттогаш ги спречи да се сретнат во историската палата Бардо.
Партиите и политичарите протестираа, новинари и адвокати дискутираа дали маневрот е законски покриен. Меѓународните набљудувачи изразија загриженост дека десет години по соборувањето на диктаторот Бен Али, „Арапската пролет“, исто така, завршува во земјата од каде што започна. Но, бидејќи распарчениот парламент неодамна беше заплеткан во бескрајни дебати и едвај беа донесени одлуки, добар дел од Тунижаните ја одобрија одлуката на Саед. Сомнежите за неговите намери се зголемија кога објави дека ќе го промени уставот и минатата недела си дозволи да владее со декрети. За време на викендот, умерените исламисти маршираа заедно со левичарите на големи демонстрации, а во средата канцеларката Ангела Меркел го повика Тунис да ја изрази својата загриженост.
Набргу потоа, Саед ја претстави Буден – иако нејзината мисија е преоптоварена со многу фундаментални прашања за иднината на демократијата, Саед сака Буден да се занимава со попрактични работи. Со борбата против корупцијата, на пример, со ограничувањето на неконтролираниот корона вирус, со економскиот пад. И ве молам направете го сето ова што е можно побрзо: најдобро би било да предложите нов кабинет „во рок од неколку часа или неколку дена“, рече Саеед, велејќи дека веќе е изгубено премногу време.
Зошто смета на досега непозната личност, најверојатно може да се објасни со неговата недоверба кон елитите. Како и тој, Буден е аутсајдер во политиката; како и тој, таа имаше академска кариера пред да ја преземе функцијата. Родена во градот Каируан, се школувала во Париз, ја завршила својата хабилитација по геологија, предавала на колеџ за инженери во Тунис, пред да се пресели во Министерството за високо образование и истражување во 2011 година, каде што неодамна беше одговорна за програмите на Светската банка.
Бидејќи Саед ѝ остава само ограничените надлежности, критичарите ја гледаат Буден како фигура која треба да ги увери критичарите дома и во странство. Поддржувачите на претседателот, од друга страна, го нагласуваат нивното сега корисно искуство во преговорите со меѓународните партнери: една од првите задачи на Буден ќе биде да ги започне преговорите со Меѓународниот монетарен фонд со цел да се спречи националниот банкрот на Тунис. (Зидојче цајтунг)