Полска побара од САД екстрадиција на избеганиот министер Зиобро. Дали Македонија уште собира документи за Груевски?

Полска официјално побара од САД во понеделник да го уапси и екстрадира поранешниот министер за правда Збигњев Зиобро, барајќи да се гони политичарот во бегство од националистичката партија Право и правда (ПиС) за наводна злоупотреба на моќ, пренасочување на јавни средства кон политички сојузници и шпионирање на противници.

Зиобро, многу контроверзна фигура, протурка сеопфатни судски реформи што ѝ дадоа на тогашната влада широко влијание врз јавните обвинители и дисциплинска контрола врз судиите, ставајќи ја Полска на курс на судир со Брисел.

„Денес, преку дипломатски канали, преку министерот за правда, до надлежните органи на Соединетите Американски Држави беше поднесено барање за екстрадиција и привремено апсење на Збигњев Зиобро (…) Министерот (Валдемар Журек) го проследи мотивациското писмо до државниот секретар на САД, Марко Рубио, преку полската амбасада“, објави портпаролката на министерството, Ана Адамијак, на прес-конференција.

Барањето за екстрадиција опфаќа 19 од 26-те наводни криминали за кои обвинителите сакаат да го обвинат Зиобро.

Обвиненијата вклучуваат водење на организирана криминална група во Министерството за правда, злоупотреба на моќ, местење на конкурси за грантови во корист на организациите пријателски настроени кон владата и користење на шпионски софтвер „Пегасус“ против политичките противници.

Поранешната влада на унгарскиот премиер Виктор Орбан, која беше политички сојузник со поранешната влада на ПиС во Варшава, му додели азил на Зиобро, но новата влада во Будимпешта под водство на Петер Маѓар вети дека ќе го предаде.

Превенирајќи ги проблемите во Унгарија, Зиобро отпатува во САД во мај, каде што беше ангажиран од десничарската телевизија Република, полски радиодифузер пријателски настроен кон ПиС. Зиобро беше ангажиран како политички коментатор и доби акредитација за известување од САД. „Соединетите Американски Држави се слобода. Слобода за која всушност можете да се борите“, рече Зиобро во тоа време.

Зиобро ги нарече обвиненијата „измислени“ и го обвини Туск дека води политичка одмазда против него.

Тој, исто така, вети дека ќе преземе правни чекори против Туск и неговите министри доколку ПиС се врати на власт по изборите закажани за есен 2027 година.

Сепак, тој изборен пејзаж стана покомплициран откако група од речиси 40 пратеници, предводени од поранешниот премиер Матеуш Моравјецки, се отцепи од ПиС минатата недела.

Зиобро изјави дека не избегал од Полска и дека користи документ што му е доделен заедно со правото на азил, кој го добил во Унгарија. Во тоа време, сегашниот министер за правда, генералниот обвинител Валдемар Журек, веќе најави барање за екстрадиција.

На почетокот на јули беше објавено дека Унгарија го поништила статусот на бегалец на Зиобро, неговата сопруга, Патриција Котечка-Зиобро, и Марчин Романовски (поранешен заменик-министер на Министерството за правда, исто така осомничен во истрагата на Фондот за правда). Нивните патни документи беа поништени од полската држава.

Откако ден по изборите на 12 април новиот унгарски премиер Петер Маѓар на прес-конференција најави дека неговата идна влада ќе направи сѐ да ги врати Зиобро и Романовски на полските власти, тој го означи Никола Груевски како „политички криминалец“ и дека ќе се бараат начини како тој да се испорача во Македонија.

Неговата изјава беше вистинска политичка бомба во македонската јавност. Министерството за правда, тогаш под раководство на Игор Филков од ЗНАМ, рече дека ќе почне да ги собира сите потребни судски документи за барање за негова екстрадиција (иако и претходно има такво барање).

Поминаа три месеци а документите изгледа уште собираат. Всушност нема никакви информации дали се работи на барањето на екстрадиција. Тоа сега е во рацете на новиот министер за правда, Јетон Шасивари (кадар на Влен). Министерот Шасивари сега ќе треба да се изјасни дали ќе го продолжи собирањето на судски документи (ако не се собрани за овие три и пол месеци) за екстрадиција на Груевски.