Нова оска во ЕУ: Виктор Орбан и Роберт Фицо

Унгарскиот премиер Виктор Орбан во четвртокот (26.10) се спротивстави на Европската унија да ѝ даде помош на Украина од 50 милијарди евра, а неговиот словачки колега ја наведе корупцијата во изразувањето резерви за продолжување на новата финансиска поддршка за Киев.

Двајцата зборуваа на самитот на 27-те национални лидери на ЕУ, кои ги истакнаа различните приоритети во првата дебата за тоа каде да се стават пари од нивниот заеднички буџет во следните четири години.

Орбан привлече критики од некои негови колеги на самитот за средбата со рускиот претседател Владимир Путин во Кина овој месец додека Москва води војна против Украина, а Европската унија го избегнува Кремљ.

ЕУ во декември треба да донесе одлука за ревизија на својот буџет за 2021-2027 година во вредност од 1,1 билиони.

Европската комисија предложи земјите-членки да внесат повеќе во заедничката каса за да обезбедат 50 милијарди евра за Украина и да потрошат уште 15 милијарди евра за миграција. Друг предлог би доделил 20 милијарди евра воена помош за Украина.

Буџетските одлуки бараат едногласност, а поделбите беа прикажани во четвртокот.

Орбан рече дека Унгарија нема да поддржи поголема помош за Украина доколку не види „многу добро оправдан предлог“.

„Оној пред нас… нема да успее. Така што и тоа засега ќе го отфрлиме и ќе видиме до каде ќе стигнеме во декември“, рече тој.

Коментарите на Орбан дојдоа додека Будимпешта се обидува да отклучи милијарди од помошта предвидена за Унгарија во буџетот на ЕУ, но блокирана од извршната Европска комисија поради загриженоста за владеење на правото.

Словачкиот премиер Роберт Фицо – во Брисел дојде еден ден откако по четврти пат беше избран на оваа функција – рече дека Братислава повеќе нема воено да ја поддржува Украина.

„Ќе се концентрираме само на хуманитарна помош“, напиша Фицо на социјалните мрежи од Брисел.

Фицо ја наведе ендемската корупција во предупредувањето за обезбедување нови ресурси за Киев, според двајца дипломати на ЕУ информирани за дискусиите на лидерите зад затворени врати.

Другите држави во источна Европа не се согласуваат со тоа, а литванскиот претседател Гитанас Наузеда рече дека предложените 50 милијарди евра за Украина не се доволни.

Естонската премиерка Каја Калас рече дека – освен поддршката за Украина – заедничките трошоци треба да растат за подобрување на одбранбените капацитети на ЕУ.

Белгискиот премиер Александар де Кро ја поддржа континуираната поддршка за Украина, но исто така ја повика Комисијата подобро да ги искористи парите во сопствената каса.

„Она што е денеска на маса за нас е неприфатливо“, рече тој.

„Бараме од Комисијата и другите институции да ги разгледаат сопствените средства и да ги разгледаат средствата што не се користат целосно… наместо да бараат од земјите-членки поголеми придонеси.

Претседавачот на самитот, Шарл Мишел, рече по разговорите, некои нови трошоци би можеле да се финансираат преку нови придонеси, а некои би можеле да дојдат од реконструкција на ресурсите во буџетот.

На југ, Грција се изјасни за повеќе пари за миграцијата додека блокот се залага да ги заостри надворешните граници и да ги намали неовластените пристигнувања од Блискиот Исток и Африка.

„Грција е земја на прв прием и има потреба од поголема европска поддршка за справување со имиграцискиот проблем“, рече грчкиот премиер Киријакос Мицотакис.

Ирецот Лео Варадкар додаде инвестиции во конкурентноста на ЕУ на долгата листа на спротивставени приоритети.

„Каде ќе се најдат тие пари, се разбира, ќе биде предмет на значајна дебата“, рече тој.