Непријатните несакани ефекти што ќе ги доживеат астронаутите на „Артемис II“ кога ќе се вратат на Земјата

Астронаутите од мисијата „Артемис II“ се враќаат на Земјата денес по историско десетдневно патување околу Месечината, а нивното вселенско летало треба да слета во Тихиот Океан. Сепак, нивната работа не завршува тука, бидејќи ќе мора да се прилагодат на гравитацијата на Земјата по враќањето, што носи голем број последици за телото.

Капсулата „Орион“ се очекува да слета вечерва покрај брегот на Сан Диего. Според НАСА, се очекува капсулата да слета во 20:07 часот по источно време, што е 2:07 часот по хрватско време, во ноќта кон сабота, 11 април.

Пред слетувањето, екипажот ќе влезе во атмосферата на Земјата со брзина од околу 40.000 километри на час. Тие ќе се потпираат на напреден топлински штит за да се заштитат од екстремни температури. Ова е првата американска мисија со екипаж околу Месечината по повеќе од 50 години. Доколку сè оди според планот, четирите астронаути и нивната капсула треба да се спуштат во океанот кратко по 2 часот наутро по источно време.

Операцијата за извлекување
По спуштањето во морето, астронаутите ќе ги исклучат системите на капсулата и ќе чекаат пристигнување на спасувачките екипи. НАСА и американската војска се одговорни за безбедно извлекување на екипажот од Орион.

Четири хеликоптери ќе учествуваат во операцијата, два за спасување и два за снимање. Еден од нив ќе распореди стабилизаторски прстен околу капсулата за да ја држи исправена. Потоа, еден по еден, астронаутите ќе бидат подигнати во кошница и транспортирани до блискиот брод на американската морнарица USS John P. Murtha. Таму, тие ќе бидат подложени на првите медицински прегледи пред да бидат вратени на копно, а потоа однесени со авион во Хјустон.

Како патувањето во вселената влијае на телото?
Иако екипажот на Artemis II помина релативно кратко време во вселената, десет дена во бестежинска состојба сепак ќе остават трага на нивните тела. НАСА наведува дека астронаутите редовно вежбаат за време на престојот во микрогравитација за да ја одржат густината на коските, мускулната сила и кардиоваскуларната функција, но исто така дека телото мора повторно да се аклиматизира на гравитацијата на Земјата по враќањето.

За да се ублажи губењето на мускулите, астронаутите редовно вежбале за време на мисијата користејќи уред наречен замаец. Бидејќи капсулата Орион е доста тесна, опремата за вежбање морала да биде компактна. Замаецот е повеќенаменски уред кој наликува на веслачка машина. Астронаутот Џереми Хансен објасни пред лансирањето дека може да се користи за различни вежби, вклучувајќи чучњеви, мртво кревање, свиткување на бицепс и разни повлекувања.

Искуства на други астронаути со враќањето
Покрај губењето на мускулите, астронаутите честопати се соочуваат со проблеми со рамнотежата по враќањето. НАСА претходно објави дека по долг престој во микрогравитација, повратниците често се чувствуваат нестабилно и дека Земјата се чувствува невообичаено „тешка“, додека за некои се потребни денови, а за некои дури и подолго, за да се опорави.

Астронаутката на НАСА Јасмин Могбели, која се врати од долга мисија во 2024 година, го опиша своето искуство како „скоро невозможно да се оди право со затворени очи“. Нејзиниот колега, астронаутот на Европската вселенска агенција Андреас Могенсен, рече дека се чувствувал нестабилен првите два дена и дека вратот брзо му се заморувал од држењето на главата горе.

Астронаутката на НАСА, Жанет Епс, која се врати во октомври 2024 година, рече дека најголемиот предизвик е повторно да се навикнете на гравитацијата на Земјата и дека треба да се движите и да вежбате секој ден, без разлика колку сте исцрпени.