Македонисти и информатичари дебатираа за развивање дигитални ресурси за македонскиот јазик

По повод Денот на македонскиот јазик професори од Факултетот за информатички науки и компјутерско инженерство (ФИНКИ), Филолошкиот факултет, Институтот за македонски јазик, претставници на Министерството за дигитална трансформација и други денеска одржаа работилница на која главен фокус беше како што побргу да се развијат дигитални јазични ресурси за македонскиот јазик.

Притоа проф. д-р Димитар Трајанов, зборуваше за проектот „Везилка“, преку којшто се гради инфраструктура за развој на големи јазични модели за македонскиот јазик и кој е дел од еден поголем проект за вештачка интелигенција на Европската Унија. 

Проф. д-р Симона Груевска-Маџоска, координатор на работната група за изработка на Националната стратегија за македонскиот јазик, рече дека едно од приоритетните прашања е и дигитализацијата и оти од интерес на сите во нашето општество е побрзо и посериозно да работиме на развојот на дигитални јазични ресурси за македонскиот јазик.  

Претставувајќи го проектот „Везилка“ проф. д-р Трајанов рече дека тој е дел од еден поголем проект на ЕУ за AI Factories (Фабрики за вештачка интелигенција) и претставува значаен чекор за зајакнување на националните дигитални капацитети и интеграција во европската истражувачко-иновациска инфраструктура. Има за цел да изгради национален екосистем за одговорна и доверлива вештачка интелигенција, насочен кон примена во пет клучни сектори: Здравство – подобрување на медицинските услуги и анализа на здравствени податоци, Енергетика – оптимизација на производство и потрошувачка на енергија и предвидување на побарувачката, Јавна администрација – автоматизација на административни процеси и зголемена транспарентност, Јазик и култура – развој на македонски јазични модели и дигитална заштита на културното наследство и Земјоделие – примена на паметни технологии за модерно и одржливо земјоделство.  

Во делот на македонскиот јазик, проф. д-р Трајанов истакна дека сите мора да се вклучиме во развивање на македонскиот јазичен модел, како и дека сега од сите јазици во интернет просторот застапеноста на македонскиот јазик е 0,01 отсто. Повеќе содржини на македонски јазик мора да бидат отворени за да може да станат дел од македонскиот јазичен модел, а како што беше посочено, се работи и на законски измени во делот на авторските права, со коишто би се овозможило постојано зголемување на македонскиот јазичен фонд.     

Доц. д-р Николче Мицкоски, член на работната група за изработка на Националната стратегија за македонскиот јазик, зборуваше за јазичните ресурси за корпус на македонскиот јазик, а беа посочени и проблемите со кои се соочуваат лингвистите при правење на овие корпуси. 

Работилницата организирана на ФИНКИ беше добра можност и јазичарите и информатичарите, но и дел од институциите да ги споделат начините како би можеле меѓусебно да соработуваат. Една од заедничките констатации беше дека на дигиталниот јазичен фонд мора да се работи бргу бидејќи тука доцниме.