Маѓар ја предлага прочуената шахистка Јудит Полгар за претседател на Унгарија
Најавата следува откако претседателот Тамаш Суљок го потпиша законот за сопствената демисија
Унгарскиот премиер, Петер Маѓар, објави планови да ја замоли Јудит Полгар, која се смета за најголема шахистка на сите времиња, да ја преземе во голема мера церемонијалната улога на претседател.
Маѓар рече дека ќе се сретне со Полгар во понеделник за да разговараат за ова прашање. „На нашата земја ѝ се потребни единство, мир и претседател на кој сите Унгарци можат да бидат горди“, напиша тој на социјалните медиуми. „Името на Јудит Полгар е синоним за талент и упорност со децении“.
Објавата на Маѓар следува по неколкумесечниот спор меѓу новоизбраниот лидер и Тамаш Суљок, претседателот назначен за време на владеењето на поранешниот лидер Виктор Орбан.
Од неговата убедлива победа во април, Маѓар постојано го повикува Суљок да се повлече, обвинувајќи го дека е „марионета“ на Орбан која не успеала да се заложи за земјата, бидејќи десничарската, националистичка партија Фидес на Орбан беше критикувана за слабеење на демократските институции и поткопување на владеењето на правото.
Минатата недела, унгарскиот парламент – каде што партијата Тиса на Унгарија има двотретинско мнозинство – гласаше за поддршка на уставниот амандман што вклучуваше итен прекин на мандатот на Суљок. Потоа, Суљок имаше пет дена да го потпише амандманот.
Маневрот беше критикуван од неколку групи за човекови права во Унгарија, вклучувајќи ја и „Хјуман рајтс воч“, кои предупредија дека избрзаните уставни измени за соборување на претседателот „потсетуваат на ерата на Фидес“. Сепак, Маѓар инсистираше дека промените се потребни како дел од поширокиот притисок за олабавување на долготрајната контрола на Орбан врз нацијата.
Кога се појави веста дека Суљок го потпишал законот, со што се стави крај на неговиот мандат, Машар предложи да се номинира Полгар за негова замена. Идејата првпат беше изнесена во отворено писмо потпишано од 16 истакнати Унгарци, вклучувајќи го и Ерно Рубик, пронаоѓачот на Рубиковата коцка.
Родена во Будимпешта, Полгар, која за неколку дена ќе наполни 50 години, беше највисоко рангирана женска шахистка 25 години кога се пензионираше во 2014 година. На 15-годишна возраст, таа стана најмладиот велемајстор во светот, соборувајќи го рекордот поставен во 1958 година од Боби Фишер.
Нејзиниот подем во светот на шахот, доминиран од мажи – кој вклучуваше победи против неколку машки светски шампиони, вклучувајќи го и Гари Каспаров во 2002 година – беше забележан во документарецот на Нетфликс од 2026 година „Кралицата на шахот“.
Маѓар рече дека ќе ја замоли да служи на новата улога додека не се донесе нов устав. Именувањето, за кое мора да гласа парламентот, но се очекува лесно да помине со оглед на мнозинството на Тиса, има максимален мандат од пет години. Откако дојдоа на власт со ветување за „промена на режимот“, Маѓар и неговата централно-десничарска партија Тиса брзо дејствуваа за да ги демонтираат бастионите на 16-годишното владеење на Орбан, од суспендирање на вестите од јавните медиуми поврзани со поранешниот премиер до укинување на канцеларијата за заштита на суверенитетот, која им дозволуваше на разузнавачките служби пристап до информации за поединци и организации без судски надзор.