Концертот на Рики Мартин скапо ќе ја чини Црна Гора

Подгорица – Веста дека латино поп-ѕвездата Рики Мартин вечерва ќе настапи со концерт во Подгорица за 20 години независност на Црна Гора стана топ вест во регионот. Додека фановите се радуваат, медиумите се распишаа колку ќе чини „подарокот од државата“. 

Како што пишуваат, „дваесет години од враќањето на независноста на Црна Гора требаше да биде државен јубилеј подготвен внимателно, достоинствено и транспарентно. Ама јавноста доби доцна јавна покана, постапка за преговарање без претходно објавување на поканата, зголемување на трошоците од 1,9 на 2,6 милиони евра и најава за доаѓањето на Рики Мартин, без одговори на клучните прашања – кој преговарал, кој ги потпишал договорите, колку чини продукцијата, колку чинат изведувачите и зошто институциите молчат. Црногорски Стандард ги испрати прашањата до Владата, Министерството за финансии, Министерството за култура и медиуми, Музичкиот центар на Црна Гора, Агенцијата за спречување на корупција и органите одговорни за јавни набавки. Тринаесет дена подоцна, нема одговор од ниту една адреса.

Еве што напиша црногорски „Стандард“:

„Владата објави дека на 21 мај, Рики Мартин ќе настапи на Плоштадот на независноста во Подгорица, претставувајќи го концертот како централен настан на прославата и „подарок на државата за граѓаните“. Владата го најави тој настап како „светски музички спектакл“ и настан што треба да ја одбележи 20-годишнината од враќањето на независноста.

Неспорно е дека Рики Мартин е голема светска поп-ѕвезда и дека неговиот настап може да привлече голем број луѓе и регионално внимание. Но, токму затоа се поставува прашањето – колку чини овој „подарок од државата“? Бидејќи подарокот на државата не го плаќа владата од приватни џебови, туку граѓаните.

Според јавно достапните проценки од агенциите што се занимаваат со ангажман на изведувачи, приближната цена за ангажманот на Рики Мартин може да се движи од 750.000 до речиси милион долари, со напомена дека конечната цена зависи од видот на настанот, локацијата, времетраењето на настапот, продукциските барања, патувањето и другите услови. Ова не е официјална информација за договорот за Подгорица, но е показател зошто јавниот интерес за објавување на точниот износ на хонорарите и вкупните трошоци е огромен.

Ако износот од 2,6 милиони ги вклучува и неговиот настап, продукција, сместување, транспорт, технички барања и други трошоци, ова мора прецизно да се покаже.

Ако не влезе, тогаш прашањето е уште посериозно – од кои средства се плаќа?

НЕ Е СПОРНО ДЕКА ЅВЕЗДАТА ЌЕ ДОЈДЕ, СПОРНО Е ДЕКА НЕМА ОДГОВОР

Организирањето голем концерт не е проблем тука. Фактот дека доаѓа светски познат изведувач не е проблем. Државата има право репрезентативно да го одбележи големиот јубилеј. Проблемот е што репрезентативно не значи нетранспарентно.

Рики Мартин може да биде музички привлечно решение, но легитимното прашање е дали е концептуално адекватен како централен симбол на прославата на 20 години од враќањето на независноста на Црна Гора. Дали националниот јубилеј треба да се гради околу меѓународна поп-ѕвезда или околу црногорската историја, култура, уметност, граѓани, институции, автори, општини и луѓе кои го означиле патот кон враќањето на независноста?

Ако државата веќе одлучила дека централниот настан ќе биде концерт на Рики Мартин, тогаш мора да објасни зошто е избран токму тој концепт, кој го предложил, кој го одобрил, колку чини и кој е одговорен за него.

„КРАТКОРОЧНО“ КАКО ПОСЛЕДИЦА НА ЛОШО ПЛАНИРАЊЕ

Еден од клучните аргументи во оваа приказна е „многу краткиот рок за имплементација“. Токму овој рок беше споменат во контекст на предлогот да се влезе во процесот на преговори без претходно објавување на поканата. Но, тој аргумент е проблематичен.

Кратокот не падна од небо. Ако Координативното тело е формирано месеци порано, а јубилејот бил познат однапред, тогаш краткиот рок може да се протолкува и како последица на доцнењето на институцијата. А ако рокот станал краток поради доцнењето на институциите, тогаш тоа не треба да служи како оправдување за помалку транспарентна постапка.

Токму затоа Стандард ги праша властите за јавни набавки дали „многу краток рок“ може да се смета за законско оправдување за постапката за преговарање без претходно објавување на поканата во случај на настан чиј датум бил познат години однапред, а нема одговор.

МУЗИЧКИОТ ЦЕНТАР И ПРАШАЊЕТО НА СУДИР НА ИНТЕРЕСИ

Посебен дел од приказната се однесува на Музичкиот центар на Црна Гора, на кој, според објавените информации, му бил доверен музичкиот и сценскиот дел од програмата. Медиумите објавија дека Владата проценила дека Музичкиот центар има потребни професионални и организациски капацитети за тој дел од работата.

Сепак, јавноста не доби објаснување според кои критериуми е избрана таа конкретна институција, каква е вредноста на работата што му е доверена и што точно вклучува таа.

Дополнително, Стандард го праша Музичкиот центар дали неговиот бизнис директор е член на Координативното тело и, доколку е така, дали учествувал во одлуката Музичкиот центар да преземе дел од организацијата на програмата. Истото прашање, во контекст на можен судир на интереси, беше упатено и до КАС.

ПРОСЛАВАТА НА НЕЗАВИСНОСТА НЕ ТРЕБА ДА БИДЕ ЗАТВОРЕНА РАБОТА

Денот на независноста не е приватен настан на Владата. Тоа не е партиска церемонија. Тоа не е концертен договор склучен помеѓу неколку кабинети, една институција и непознат број продукциски соработници. Тоа е национален јубилеј.

Токму затоа нивото на транспарентност мораше да биде повисоко, а не пониско. Јавноста мораше да ја знае програмата, критериумите, трошоците, изведувачите, договорите и одговорните лица пред да се постави сцената.

Наместо тоа, граѓаните сега имаат најава за спектакл, вкупна бројка од 2,6 милиони евра и институции кои не одговараат на прашања.

Таквиот однос ја навредува самата идеја за државност што наводно се слави“, објави црногорски „Стандард“.