ЕУ ќе одржи итен состанок за Сеута

ЕУ ќе одржи итен состанок на министрите за внатрешни работи во вторник, поради континуираните поделби во блокот околу пристигнувањето на повеќе од 50.000 мигранти на шпанската територија Сеута во северна Африка.

Одлуката ја донесоа претставници на земјите-членки на ЕУ и експерти на граничната агенција Фронтекс на она што беше опишано како „отрезнувачки“ состанок во саботата.

Шпанија потврди дека најмалку 67 лица загинале во обидот за премин. Некои се удавиле, додека други биле згмечени додека се обидувале да преминат бранобран.

Одлуката за свикување самит на министри беше едногласна, бидејќи лидерите на ЕУ се стремат да ги ублажат поделбите во блокот и да обноват унифициран пристап кон миграцијата. Шпанија соопшти дека преминувањата на мигрантите во Сеута престанале преку ноќ, бидејќи полицијата почнала да инсталира 500-метарска лебдечка бариера покрај нејзината граница со Мароко.

Енди Бернам, британскиот премиер, во саботата изјави: „Бев во контакт со шпанскиот премиер и [ние] пружаме каква било помош што можеме“.

Италија и Данска, со одредена поддршка од Полска и Шведска, го искористија состанокот во саботата за да ја критикуваат Шпанија за она што се случи. Во жестоко писмо во саботата, шпанскиот премиер Педро Санчез ги критикуваше „лажните вести“ и „дезинформациите“, истакнувајќи дека „речиси сите“ мигранти биле вратени во Мароко откако армијата интервенирала во петокот, „спречувајќи какво било неовластено движење кон континентална Европа“.

Се подразбира дека на состанокот во саботата биле дискутирани и сомнителни руски обиди за ширење дезинформации за да се сее несогласување во рамките на ЕУ.

Во Шпанија постои фрустрација што претходните инциденти од ваков обем, како што е масовното пристигнување на мигранти на границата на Белорусија и Полска или Русија и Финска, што биле означени како „хибридни напади“ и наишле на солидарност од остатокот од ЕУ.

Иако повеќе од 48.000 луѓе доброволно се вратиле во Мароко до 18 часот во петокот, приливот предизвика политичка криза за владата во Мадрид и ги натера некои земји од ЕУ да побараат Шпанија да биде суспендирана од Шенген зоната за слободно движење.

Хуан Хесус Вивас, претседателот на Сеута, рече дека иако многу луѓе се вратиле во Мароко, не сите оние што влегле во градот го напуштиле.

„Не сме се вратиле во нормала бидејќи има неколку илјади луѓе кои треба да се вратат, а сè уште постои атмосфера обележана со немир и загриженост“, рече тој. Тој, исто така, повика „сите безбедносни мерки распоредени“ во Сеута да останат на сила за да се гарантира безбедноста на населението.

Санчез побара состанок по она што се чинеше дека е распад на единството на ЕУ во политиката на надворешни граници, при што Италија ја нападна Шпанија.

Италија во петокот вечерта објави дека ќе ги суспендира своите Шенгенски договори со Шпанија за еден месец, иако Сеута – и другата северноафриканска територија на Шпанија, Мелиља – подлежат на посебни Шенгенски правила кои го спречуваат понатамошното движење во зоната.

Италијанскиот министер за надворешни работи, Антонио Тајани, ја обвини ситуацијата во Сеута за одлуката на владата на Санчез да понуди сега затворена шема за регулирање на статусот на повеќе од 1 милион недокументирани мигранти и баратели на азил. Тој рече дека програмата поттикнала трговија со луѓе и дека е „длабоко погрешна“.

Санчез беше отворен во писмото испратено до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, и Микеал Мартин, премиерот на Ирска, која претседава со ЕУ. Санчез рече дека додека повеќето земји од ЕУ изразиле поддршка и солидарност во врска со настаните во Сеута, други избрале да ја нападнат Шпанија.

„Таквиот став – воден од предрасуди, лажни вести, незнаење или политички интерес – е… спротивен на европското право, хуманитарното право и принципите на солидарност што нè поврзуваат“, рече тој.

Во остра критика до Италија, тој истакна дека Шпанија е „според Фронтекс, една од најмалку порозните надворешни граници на Европската Унија, со број на нерегуларни влегувања што е половина од бројот на регистрирани, на пример, во Италија во последните години (2021–26)“.

Високи претставници на ЕУ се состанаа во саботата во „тим за одговор на политички кризи“ свикан од претседателството на Ирска. Премиерот на Ирска, Мишел Мартин, изјави во саботата дека, како носител на претседателството со ЕУ, „Ирска ќе свика состанок во вторник на Советот за правда и внатрешни работи на ЕУ, со кој ќе претседава Џим О’Калаган [министер за правда], за да разговара за развојот на настаните во Сеута.

„Остануваме во близок контакт со сите земји-членки и институциите и продолжуваме да ја следиме ситуацијата“, рече тој во објава на социјалните мрежи.