Тој ден многу девојки умреа во пожар во Њујорк – вратата била заклучена

НА 25 март 1911 година, Гринич Вилиџ во Њујорк беше сведок на една од најсмртоносните индустриски несреќи во американската историја – пожарот во фабриката „Триангл Ширвејст“. Трагичниот настан, во кој загинаа 146 лица, повеќето од нив млади жени имигрантки, остави неизбришлив белег во американската историја и доведе до значајни реформи во законите за труд и безбедност.

Фабриката „Триангл Ширвејст“, сместена во зградата Аш (сега позната како зграда Браун) во близина на паркот Вашингтон Сквер, беше типична фабрика за „течење“ на трудот на почетокот на 20 век. Произведуваше женски блузи, познати како „ширвејсти“, кои беа популарни во тоа време. Фабриката ја водеа Макс Бланк и Исак Харис, кои вработуваа претежно жени, од кои многу беа имигрантки од Италија и Источна Европа, честопати под 20 години. Работниците работеа во сурови услови: долги 9-часовни работни денови, за ниски плати и со минимални безбедносни проблеми.

Зградата имала десет ката, а фабриката ги зафаќала горните три – осмиот, деветтиот и десеттиот кат. Иако зградата била релативно нова и се сметала за „отпорна на пожар“, условите внатре биле далеку од безбедни. Вратите често биле заклучени за да се спречи кражба или неовластено пробивање од страна на работниците, а противпожарните излези биле несоодветни или недостапни.

Катастрофален пожар
Пожарот избувнал околу 16:40 часот на осмиот кат, веројатно предизвикан од неизгаснато цигарче или кибрит кое дошло во контакт со куп ткаенина и хартија. Пожарот се проширил брзо, зафаќајќи запаливи материјали расфрлани низ целата работна површина. За неколку минути, деветтиот кат бил зафатен од чад и пламен додека работниците се обидувале да избегаат.

За жал, заклучените врати и тесните премини го направиле бегството невозможно за многумина. Противпожарните излези стигнале само до шестиот кат, оставајќи ги работниците на повисоките катови без помош. Во очај, многу работнички скокнале од прозорците на деветтиот и десеттиот кат, паѓајќи пред ужаснатите минувачи на улицата. Сведоците опишувале сцени на тела што паѓаат на тротоарот додека пожарникарите беспомошно гледале.

Во пожарот загинаа 146 лица – 123 жени и 23 мажи – додека 71 преживеа, честопати со сериозни повреди. Повеќето од жртвите беа млади, со просечна возраст од околу 19 години. Идентификувањето на телата беше тешко, а некои беа непрепознатливи поради нивните изгореници.

Последици и реформи
Трагедијата ја шокираше јавноста и предизвика бес низ целата земја. Според Енциклопедија Британика, пожарот ги разоткри нехуманите услови во текстилната индустрија и ги натера синдикатите да бараат промени. Истрагата откри дека сопствениците, Бланк и Харис, ги занемариле основните безбедносни мерки. Иако беа обвинети за убиство од небрежност, тие беа ослободени на судењето во 1911 година, што дополнително ја разгневи јавноста. Сепак, подоцна им беше наредено да платат отштета на семејствата на жртвите во граѓанска тужба.

Настанот доведе до создавање на Комисијата за безбедност во фабриките, која предложи закони за труд и безбедност. Беа донесени повеќе од 30 нови прописи, вклучувајќи задолжителни противпожарни вежби, автоматски прскалки и подобро обележани излези. Овие реформи станаа модел за национални стандарди во Соединетите Американски Држави.

Денес, зградата Браун, каде што се случи несреќата, се користи како дел од кампусот на Универзитетот во Њујорк и е Национално историско обележје. Секоја година, на годишнината од пожарот, се одржуваат комеморативни служби во чест на жртвите. Трагедијата „Триангл Ширваист“ останува симбол на борбата за правата на работниците и потсетник за важноста на безбедноста на работното место.