Проширувањето на МОЛ во Србија покренува прашања за рафинеријата во Риека, оценува Пленковиќ

Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ, денес изјави дека договорот меѓу МОЛ и Газпром Нефт за купување и продажба на мнозински удел во Српската нафтена индустрија (НИС) во блиска иднина ќе биде добар за Јадранскиот нафтовод (Јанаф), а што ќе се случи во иднина е тешко да се каже во овој момент, и рече дека ќе се водат разговори со претставници на МОЛ за да се обезбеди дека рафинеријата во Риека ќе продолжи да работи, јави Хина.

Одговарајќи на новинарско прашање за тоа како договорот меѓу МОЛ и Газпром Нефт за НИС ќе влијае на Јанаф, Пленковиќ оцени дека „тоа ќе има многу добро влијание во блиска иднина“.

Тој потсети дека од февруари 2025 година, санкциите на САД опфатија околу 250 различни правни лица, вклучувајќи го и НИС, кој е во мнозинска сопственост на руската компанија Газпром Нефт.

„Поради оваа сопственичка структура, НИС, која има рафинерија во Панчево, се најде во проблеми. Преку Јанаф, рафинеријата во Панчево добива повеќе од 90 проценти од суровата нафта, која доаѓа во Омишаљ со танкери, потоа оди на нафтоводот и доаѓа во Србија, каде што се преработува. Успеавме заедно со нашите партнери, не само компанијата Јанаф и хрватската влада, туку во разговорите со претставници на НИС, а особено со претставници на Владата на Србија и со актерите кои нè претставуваа во Вашингтон, да го одложиме спроведувањето на тој пакет санкции до почетокот на октомври. Сепак, таа гилотина падна“, рече Пленковиќ.

Имено, од тој момент, НИС повеќе не можеше да добива неруска нафта преку Јанаф поради својата сопственичка структура. Тој исто така истакна дека Србија со години знаела за оваа тема и дека имале многу јасен предлог да се промени сопственичката  структура.

„По многу подеми и падови, комплицирани и не мора да ни се познати во сите сегменти, дојдовме до ситуација каде што мнозинскиот сопственик на НИС одлучи да ги продаде своите акции на МОЛ, без разлика дали со МОЛ или на некој друг, ќе видиме како НИС ќе излезе од режимот на санкции на тој начин. Во моментот на излегување од режимот на санкции, транспортот на неруска нафта преку Јанаф до Србија автоматски се одобрува, што значи дека Јанаф на тој начин ќе троши и транспортира нафта во постојните договори. Па, што ќе се случи во иднина, тешко е да се каже во овој момент“, заклучи Пелековиќ.

На прашањето на новинарите дали проширувањето на МОЛ на српскиот пазар може да влијае на рафинеријата во Риека, која е во сопственост на ИНА, а во која МОЛ е исто така мнозински сопственик, Пленковиќ рече дека тоа е „прашање за кое ќе се дискутира во иднина“.

„За жал, позицијата на Хрватска е само како ко-сопственик во рамките на ИНА, што е една од одлуките што ми го ограничи просторот за маневрирање како премиер кој мораше да надмине многу предизвици за време на енергетската криза. За среќа, можевме да се потпреме на ХЕП и да им дадеме поддршка на економијата и граѓаните на други начини. Веројатно е дека доколку оние што ги донесоа тие одлуки имаа денешно искуство и интелигенција, веројатно никогаш немаше да ја продадат ИНА, не на МОЛ, туку на било кого. Значи, тоа е денешното искуство“, рече Пленковиќ.

Тој потсети дека неговата влада побарала сериозна проценка на компанијата, дека понудиле цена за удел во ИНА, но дека МОЛ не ја прифатил таа проценка. „Сепак, оваа околност ќе бара од нас да разговараме со претставници на МОЛ, со Унгарија, и да се осигураме дека рафинеријата во Риека треба да работи. Може да ја преработува практично целата нафта што ѝ е потребна на Хрватска“, рече Пленковиќ, додавајќи дека нема најави дека би било поинаку.

Групацијата МОЛ објави дека потпишала обврзувачки договор за главните одредби со Газпром Нефт за преземање на неговиот удел од 56,15 проценти во Нафтената индустрија на Србија (НИС), што вклучува добивање регулаторни одобренија, и дека договорот за купопродажба има за цел да биде потпишан до крајот на март.

По завршувањето на трансакцијата, МОЛ ќе преземе значајни акционерски одговорности и контролни права во компанијата што управува со единствената рафинерија во Србија, со што дополнително ќе го зајакне своето присуство на енергетските пазари во Централна Европа и Југоисточна Европа. Покрај рафинеријата за нафта во Панчево, НИС поседува и малопродажна мрежа и портфолио за истражување и производство на нафта и гас, наведоа тие во соопштението за медиумите.

Трансакцијата, која ќе биде завршена по исполнувањето на условите од главните одредби на договорот, вклучително и добивањето на потребните регулаторни одобренија, може да обезбеди долгорочно, стабилно работење на рафинеријата во Панчево и поврзаните деловни единици, како и непречено снабдување на енергетските пазари во регионот, истакнаа тие.