Невообичаена глетка во Чешка: Замрзнато езеро одеднаш стана зелено

Замрзнатото езеро Липно во Чешка доби необична, злокобна зелена боја кон крајот на декември 2025 година, што научниците го означија како јасен знак за еколошки промени поврзани со затоплувањето на климата. Истражувачите од Биолошкиот центар на Чешката академија на науките потврдија дека станува збор за цветање на токсични цијанобактерии, познати и како сино-зелени алги, кои се населиле под мразот и ја обоиле неговата површина.

Ваквите цветања на алги обично се случуваат во лето и есен, кога температурите на водата се повисоки, но во овој случај бактериите преживеале длабоко во зима. Недели сончево и мирно време, со слаб ветер, им овозможиле на алгите да останат близу до површината сè додека езерото не замрзне. Потоа, проѕирните делови од мразот ја апсорбирале нивната боја, создавајќи впечатлива и ретка глетка на зелен мраз.

Езерото Липно, најголемиот резервоар во Чешка, долго време се соочува со проблемот на прекумерни количини на хранливи материи во својата вода. Индустриското загадување, земјоделските отпадни води и комуналниот отпад ја поттикнуваат еутрофикацијата, процес што го фаворизира растот на алгите и води до необични еколошки феномени. Цијанобактериите не се само естетски проблем – тие произведуваат токсини што ги загрозуваат водните организми и претставуваат ризик за здравјето на луѓето.

Со испитување на примероците, научниците утврдија дека на крајот од годината, цијанобактериите останале на површината невообичаено долго време. Кога езерото конечно замрзнало, над темните акумулации на алги се формирале транспарентни кругови од мраз, феномен што истражувачите го нарекле „цијанобактериски очи“.

Тие биле најизразени околу Бадник, кога температурите биле над просекот, па мразот делумно се стопил и повторно се замрзнал, дополнително нагласувајќи ги контрастите на боите поради различната апсорпција на сончевото зрачење.

Цветањето на алгите на крајот престанало откако обилните снежни врнежи ја блокирале светлината и го спречиле понатамошниот раст на бактериите. Сепак, научниците предупредуваат дека случајот со езерото Липно, најдобро документиран пример за таков феномен во светот, е показател за она што би можело да стане почесто во иднина.

Како што истакнува хидробиологот Петр Значор од Биолошкиот центар на Чешката академија на науките, зелениот мраз се вклопува во долгорочните промени поврзани со еутрофикацијата и климатските промени. Според него, ваквите сцени сугерираат дека климатските нарушувања, во комбинација со човековото влијание врз животната средина, би можеле да донесат сè повеќе изненадувања во екосистемите кои до неодамна се сметаа за стабилни, пишува Gizmodo.