Како Португалија успеа да го совлада третиот бран на корона вирусот
Строгиот локдаун и почитувањето на мерките од населението заразат сега се сведе на 28 случаи неделно на 100.000 жители
Кон крајот на јануари, драматични апели пристигнаа од Португалија: помогнете ни, болниците наскоро ќе пукнат. Додека бројките паѓаа во другите европски земји Португалија забележа 16.000 заразени за еден ден на крајот на јануари. Тоа е земја со 10,2 милиони жители.
Бројот на заразени во Португалија сега падна на 28 случаи неделно на 100.000 жители, а на крајот на јануари имаа 878. За помалку од два месеци тие успеаја да станат најдобри во ЕУ, со најмал број на заразени, и бројот продолжува да опаѓа.
Вирусот се ширеше масовно во текот на Божик и Нова година, со својата позаразна, британска варијанта: врвот на инфекцијата беше достигнат кон крајот на јануари, португалските болници беа пред колапс кон средината на февруари, а германската армија испрати тим во Лисабон. Португалија имаше 5.500 мртви во јануари и 500 во март.
Европско чудо
Денес Португалија е европско чудо, пишува германски „Шпигел“. Но, ова чудо не треба да ѝ се припишува на Фатима, туку, како што беше случај пред една година, во политика на строго заклучување која сè уште е на сила и е прифатена и спроведена од населението. Бројот на заразени брзо опаѓа, онака како што растеше до крајот на декември, пишува берлински „Тагесшпигел“.
Во средината на јануари беше прогласен општ полициски час. Работата од дома е задолжителна до крајот на годината, а на компанијата е да докаже дека не е во можност да организира работа од дома за да се квалификува за изземање. Дозволено е да ја напуштите куќата само од оправдани причини, за храна, за лекар или на работа, со потврда од работодавачот. Дозволена е и кратка прошетка без многу оддалеченост од дома. Германскиот социјалдемократски здравствен експерт Карл Лаутербах смета дека Португалија е пример што Германија треба да го следи. „Португалија го победи Б.1.1.7 со кратко заклучување. Пред тоа беше светско жариште. Клучот беше да се забрани да ја напуштате куќата во сите тешко погодени региони“, рече Лаутербах преку Твитер.
Во интервју за „Тагесшпигел“, Лаутербах повика на воведување ограничувања за напуштање на куќата низ цела Германија, повикувајќи се на успешните резултати што мерката ги донесе во Франција, Велика Британија и Португалија. СПД е член на владејачката коалиција, но преовладувачката одлука во Германија не беше да се оди во строга блокада, дури ни во кратка верзија околу Велигден, и покрај загрижувачкиот раст на заразените.
Но, владата на Антонија Коста, како и другите, предолго се колебаше да објави остра блокада сè додека не се најде пред колапс на здравствениот систем. До последната минута се обидуваа да одржат што е можно повеќе индустрии, пишува „Тагесшпигел“.
Португалија имаше ноќен полициски час и сè уште е забрането да се патува за време на викендот: од петок навечер до понеделник наутро на Португалците им е забрането да го напуштаат својот кварт. Забраната важи и за Велигден, од 26 март до 5 април. Средбите со роднини и пријатели се забранети од средината на јануари.
Автопатиштата се празни за време на викендите, генерално се следат правилата. Казната е 200 евра доколку се најдете надвор од соседството во кое сте регистрирани. Рајнхард Нојман од Фондацијата Фридрих-Еберт вели дека Португалија има строги закони, но има мала контрола над нив. „Одлучувачки фактор е дека населението се согласува со тоа. Тоа е она што се случува во моментов“, вели Нојман. Тие немаа дури и „анти-коронски“ протести.
Пофалби од Германија
„Шпигел“ ја фали политиката на левичарската влада на Антонио Кошта, која успеа јасно да им ги претстави на граѓаните планот и правилата на игра. Како и во компјутерска игра, штом се достигне одредено ниво на инфекција, мерките се олабавуваат. Строгата блокада беше олеснета откако бројот на новоинфицирани падна под 60 за 7 дена на 100.000 жители во средината на март. Така, од средината на март повторно беа отворени фризерските салони, градинките и основните училишта од прво до четврто одделение, книжарниците, библиотеките и авто-продавниците. Малите продавници можат да работат така што ќе стават маса на вратата и ќе продаваат надвор од тезгата. Од Велигден, постарите одделенија од основните училишта се враќаат на клупите, под услов учениците да бидат тестирани. Терасите на кафулиња, мали продавници, музеи и галерии повторно ќе работат. Две недели подоцна, ако бројот на заразени продолжи да опаѓа, часовите во живо ќе се вратат на универзитетите, кината и театрите, а рестораните треба да бидат отворени од 3 мај, со растојанија меѓу масите и други епидемиолошки мерки. Внатрешноста на рестораните и кафулињата исто така ќе биде отворена, но за најмногу шест лица.
Полицискиот час веќе не е во сила, но туристичката земја не е целосно отворена во пресрет на Велигден. Летовите од Бразил и Велика Британија се забранети најмалку до 15 април. Кој доаѓа од земја со повеќе од 500 новоинфицирани, мора да биде ставен во карантин на две недели, што моментално важи за патниците од Франција и Италија. Вакцината сè уште не е доволна заштита: од 10 милиони жители, досега се вакцинирани 1,4 милиони луѓе.
Економските трошоци за строга блокада се високи. Минатата година нивниот БДП падна за 10 проценти, стапката на невработеност во февруари 2021 година беше за 35 проценти поголема од пред една година. Бројот на невработени надмина 400.000, што беше последен пат во 2017 година. Но, експертите предупредуваат дека цената на отворањето прерано може да биде висока.
„Португалија не е имуна на четвртиот бран“, предупредува епидемиологот Мануел Кармо Гомеш од Универзитетот во Лисабон. „Ако почнеме да попуштаме, заразата неизбежно ќе се зголеми“. Но, благодарение на успешната борба против пандемијата, тие сметаат на успешна туристичка сезона. (Јутарњи лист)