И комесарот за човекови права на ОН ја обвини Србија за бруталност
Само еден ден откако група европски пратеници ѝ пишаа на Урсула фон дер Лајен да ги закочи финансиите на Србија поради бруталноста на режимот на Александар Вучиќ против сопствените граѓани, високиот комесар на Обединетите нации за човекови права, Фолкер Турк, изјави дека зголеменото ограничување на граѓанскиот простор во Србија, кое е обележано со континуирани напади врз критичките гласови и ограничувања на слободата на медиумите, е многу загрижувачко.
„Извештаите за зголемено насилство, заплашување на гласачите и процедурални неправилности, вклучително и полициски рации во просториите на опозицијата за време на неодамнешните локални избори, покренуваат сериозни прашања за интегритетот и атмосферата на изборниот процес“, рече Турк.
Локалните избори на десет места во Србија беа обележани со бројни неправилности, но највпечатливо беше насилството на прорежимските структури и платеници, според бројни извештаи.
Високиот комесар на ОН за човекови права конкретно го критикуваше потиснувањето на слободата на медиумите.
„Ги повикувам властите да ги обезбедат правата на слобода на изразување и мирно собирање и да ја поддржат слободата на медиумите. Треба да се преземат конкретни чекори за враќање на јавната доверба во институциите и владеењето на правото, преку обезбедување транспарентни, навремени и непристрасни истраги за наводни кршења на човековите права и одговорност за каква било нерегуларност“, рече Турк.
Соговорниците на весникот „Данас“ од дипломатските кругови сметаат дека Србија сè повеќе станува „светски проблем“ и дека репресијата на режимот на Александар Вучиќ сè повеќе се слуша и предизвикува реакции.
Според Бранка Латиновиќ, поранешната амбасадорка на Србија во ОБСЕ, соопштението на високиот комесар на ОН за човекови права, како и тонот на неговата изјава во врска со состојбата на човековите права во Србија, но пред сè политичките права и нивното ограничување, е нешто што сериозно треба да ја загрижи владата.
„Во прв ред, затоа што станува збор за висок функционер на ОН, а властите во Србија се критикувани за ограничување и загрозување на слободите дефинирани со Пактот на ОН за граѓански и политички права, кој е усвоен во 1966 година. Тоа е документ-чадор во областа на граѓанските и политичките права, чиј степен на почитување го одразува степенот на демократија на едно општество“, вели Латиновиќ.
Во исто време, додава таа, треба да се запомни дека според член пет од овој документ, интересот за состојбата на човековите права во една земја не може да се смета за мешање во внатрешните работи.
Ова се универзални права чие непочитување предизвикува општа загриженост.
„ Изјавата на Тирк е исто така навестување за можното продолжување на неговата вклученост во прашањето за состојбата на човековите права во Србија, со фокус на политичките и медиумските слободи, што тој особено го нагласи во оваа изјава. Во исто време, ова е дел од можните синхронизирани активности во насока на обезбедување поддршка од ЕУ за зголемен притисок врз владата и претставува понатамошна штета на меѓународниот углед на Србија и нејзината позиција. На овој начин, Високиот комесар на ОН за човекови права ги поддржува оние структури од ЕУ кои веќе укажаа на сериозната ерозија на демократијата во Србија. По изјавата на Турк, како и изјавата на Марта Кос дека се разгледува можноста за одбивање на финансиската поддршка од ЕУ за Србија, владата има многу причини за сериозна загриженост. Таа не може брзо, лесно и убедливо да ги отстрани причините бидејќи го изгубила она што е најтешко да се стекне – јавната доверба – заклучува Бранка Латиновиќ.
Среќко Ѓукиќ, поранешен амбасадор, за „Данас“ вели дека Србија станала светски проблем.
„ Состојбата со човековите права стигнала до агендата на ОН. Човековите права во Србија се кршат долго време, огнот на кршење на човековите права во сите нејзини домени се шири како шумски пожар во сите нејзини сегменти. Да бидеме искрени, ова не е прв пат состојбата со човековите права во Србија да биде ставена на агендата во телата на ОН. Размислувањето и постојаните пораки за кршењето на човековите права, кои редовно се испраќаат и до ЕУ, ЕК, ОБСЕ, не ѝ помогнаа ниту ја научија нешто Србија. Владата на Србија има свој пат, ги повторува, запомнете, претходните грешки на српските власти, истата политичка опција, влегува во стапица кога станува траен проблем, кога е на дипломатска маса како режимите во Белорусија, Русија, Северна Кореја, Иран“, вели Ѓукиќ за „Данас“.