ГЕРБ-ДПС-БСП се плашат дека ќе исчезнат


Ако пак ги загубат изборите и младите сили во Бугарија повторно се најдат на власт, старите нема едноставно да одат во опозиција.

“Нешто се случи”. Ова не беше реакција на неславната 18-часовна седница во парламентот, како резултат на која осамнавме со враќање во ерата на хартиените ливчиња –  да ги правиме неважечки при пребројување и потоа да ги носиме ноќе во Софија во вреќи.

Ништо не го навестуваше овој ненадеен излив на ГЕРБ-ДПС-БСП. Буквално до почетокот на повеќечасовната седница, од истите партии слушавме загриженост за носење буџет, продолжување на социјалните политики на владата на Кирил Петков, подготовки за зима, војна и мир. И одеднаш – „хартиена коалиција“.

Што всушност се случи? Ми се чини дека анализите до овој момент ја потценуваат природата на она што се случува. Да, секако има очигледни објаснувања, како што е нагонот на партиите од „хартиена коалиција“ да ги зголемат гласовите на следните избори преку мобилизирање купен и зависен глас, како и со враќање на местењето при пребројувањето. Но, очигледните објаснувања не ги земаат предвид спецификите на инцидентот – имено, континуираната до денес атмосфера на хистерија, прикажувањето на брутално незнаење, викањето, улични навреди и општото лажење (дури и за најлесно проверливи работи) беа вклучени во живо.

Можеа и без таква хистеријада ја состават својата „хартиена коалиција“. Но, собранието беше втурнато во котел со невротични испади. А тоа, само по себе, ни кажува нешто. Она што ги разликува луѓето од животните е тоа што тие можат да го засноваат своето однесување на разум, а не на инстинкт, емоции или нагон. Меѓутоа, во одредени ситуации, луѓето ја исклучуваат функцијата на разумот и не се разликуваат од животните. Како што, на пример, исплашено улично куче лае кое по секого затоа што се плаши од сите, така и многу исплашените луѓе, чиј разум е блокиран под тежината на стравот, ги напаѓаат сите затоа што ги обзема некој поразителен, сеопфатен страв – на нешто.

Врескање, пелтечење, збунетите крици на гласноговорниците на „хартиената коалиција“ откриваат присуство на страв – толку голем што успеа да ја затвори функцијата на разумот. Прашањето е – страв од што? Во овој случај, можеме да разликуваме два вида на можен страв. Едниот е специфичен – некој во одредена прилика некому му се заканил со нешто конкретно. Другото е егзистенцијален страв, т.е. стравот дека може да престанете да постоите. Во општествено-политичките работи, работите обично се манифестираат не во чисти, туку во мешани форми. Веројатно тоа важи и за гласноговорниците на „хартиената коалиција“, т.е. тие се жртви на двата вида страв.

Од што се плаши Борисов?

Може да има специфичен страв во ситуацијата. Најхистеричните говорници на „хартиената коалиција“ се од ГЕРБ, па да се фокусираме на ГЕРБ, т.е. на Бојко Борисов (сè уште не се појавил ГЕРБ што е одвоен од телото на Борисов и може да се анализира како посебен феномен).

 

За Борисов знаеме дека се плаши од многу работи, но пред се – од Русите и Американците. Затоа, голема е веројатноста дека во овој момент или едниот или другиот му соопштиле нешто конкретно, со што тој станал вкочанет. Веројатно не Русите, бидејќи нивната способност да влеваат страв е прилично ограничена во последно време. Додека Американците, напротив, сметаат дека се во војна и се мобилизирани на начин на кој не биле ни за време на Виетнамската војна. И тие го демонстрираат соодветното однесување, и на видливо и на невидливо ниво. Неодамна, на пример, на Владимир Путин на особено јасен и разбирлив начин му беше кажано што точно ќе се случи  – со неговата морнарица, со неговата армија и со него – ако се осмели да ја нападне Украина со нуклеарно оружје.

Што можеа да му кажат на Борисов? Можеби нешто како: „Ќе го бркаме Путин и сите негови помагачи до крајот на светот. А, зарем не бевте некако вклучени во некои негови гасоводи што ја заобиколија Украина и ја подготвија инвазијата?“.

Да имаше таква порака, ќе го објасни ненадејното преобојување на  Борисов од „пријател со сите“ до најголемиот „евроатлантски политичар“. Тоа би ја објаснило и повеќенеделната хистерична потрага по „попустливост“ од Христо Иванов – нешто што инаку останува целосно необјасниво: како барате прошка за гревовите од шестата по големина партија во парламентот, бидејќи вие самите сте прва сила?

Специфичниот страв, сепак, изгледа е насочен кон Борисов и ГЕРБ и не го објаснува идентичното однесување на ДПС и БСП. Очигледно, имаме работа  со егзистенцијален страв. Овде веќе гледаме како војната во Украина навистина се менува, преуредува, превртува се. Таму – мала и млада Украина ја победува огромната Русија, предводена од застарени кадри кои некако останаа на сцената како рѓосани остатоци од 1990-тите. Овде – малите партии што ги претставуваат новите генерации, имено ПП и ДБ, се аналогна закана за ГЕРБ-ДПС-БСП – партии остатоци од 1990-тите, предводени од застарени и несигурни луѓе. Ако младите надвладеат, старите нема само да попуштат – тие ќе исчезнат. Ќе се урнат во прашина како вампири на сонце.

Стравот мотивира хистерија

Овој страв од распаѓање во прашина, мислам дека ја мотивира хистеријата на „хартиената коалиција“. Ако пак ги загубат изборите и младите повторно се најдат на власт, старите нема едноставно да одат во опозиција. Тие ќе престанат да постојат – добро, не како Путин кој ќе престане да постои, туку можеби како Ахмед Доган, гледајќи го светот низ празнините на грмушките од рози зад кои се криел. Затоа по секоја цена мора да се спречи победата на младите.

Останува целосна мистерија што бара во тоа друштво БСП. Сепак, тој беше дел од младата  администрација и – за прв пат по генерации – пристојно се претстави. Зошто да не продолжите во иста насока? Но, не. Токму БСП ја иницираше хистеричната „хартиена коалиција“ не само со предлог-законот за избрни измени што го поднесе, туку и пред тоа – со поднесувањето на кандидатурата на ГЕРБ за претседател на Народното собрание.Очигледно и во нивниот случај стравот од непостоење е толку поразителен што функцијата на разумот е целосно исклучена. (Дојче Веле)