ОН изгласа нова мапа на светот: Африка порасна, а САД гласаше против

На седница во седиштето во Њујорк, Генералното собрание на ОН официјално ја повлече Меркаторовата проекција од 16 век во корист на мапа што се базира на попрецизниот дизајн Equal Earth од 2018 година.

На седницата, 164 земји гласаа за резолуцијата. Само САД гласаа против, а нивниот претставник рече дека резолуцијата е „излишна“. Имаше шест воздржани.

Резолуциите на ОН не се применливи, па затоа земјите и институциите нема да бидат обврзани да ја користат само новата проекција или да им биде забрането да ја користат старата. Сепак, се очекува исходот да резултира со ажурирање на наставните програми во училниците и секојдневната технологија со оглед на широката употреба на Меркаторовата проекција во образованието, технологијата и управувањето.

 

Того, која ја предводеше кампањата за резолуцијата во име на Африканската унија, рече дека резолуцијата „препознава и потврдува дека непропорционалните картографски претстави, особено оние што произлегуваат од Меркаторовата проекција, имале трајни когнитивни, образовни, културни, геополитички и социоекономски ефекти, придонесувајќи за драстично намалување на перцепираната големина на Африка и другите региони во светот во глобалната колективна имагинација“.

Зборувајќи пред усвојувањето на резолуцијата, Роберт Дусеј, министер за надворешни работи на Того, рече: „Оваа дискусија не е политичка дискусија [туку] научна дискусија, бидејќи постојат научни докази, па затоа сите мора да ја прифатиме реалноста“.

Распоредот на Меркатор беше воведен од фламанскиот картограф Герардус Меркатор во 1569 година за да им помогне на морнарите да се движат по морињата. Речиси пет века подоцна, тој останува глобален стандард.

Меѓутоа, поради неговиот стил на проекција, регионите во близина на екваторот изгледаат значително помали отколку што се, додека областите со голема ширина изгледаат многу поголеми. На пример, мапата ја покажува Африка како по големина слична на Гренланд, но континентот е 14 пати поголем од данската територија.

„Можете да ги вклопите Соединетите Американски Држави, Кина, Индија, Јапонија, Мексико и голем дел од Европа во Африка и да ви остане териоторија“, се вели во петицијата на Change.org за кампањата #CorrectTheMap, која има повеќе од 11.000 потписи. Африканската унија ја одобри кампањата во август 2025 година, а потоа побара од Того да го предводи нејзиното усвојување.

Во петокот, пред гласањето, францускиот министер за надворешни работи зборуваше за поддршка на резолуцијата. 

„[Ние] ќе ја напуштиме проекцијата на Меркатор во корист на претставите на мапи приспособени за специфични намени, поверни на реалните површини и во согласност со препораките на картографите и научниците“, рече Жан-Ноел Баро за време на говорот на Универзитетот Сорбона во Париз, потег што се смета за дел од напорите на Франција да ја зголеми добрата волја меѓу нејзините поранешни колонии. Франција сега ќе ја користи проекцијата Eckert IV, која е блиска до проекцијата Equal Earth препорачана во резолуцијата.

 

Историчарите и географите со години велат дека проекцијата на Меркатор е вкоренета во западните стереотипи. Активистите го повторија ова, при што некои го измислија терминот „картографски колонијализам“.

 

Некои тврдат дека мапата суптилно ја обликувала меѓународната динамика на моќта со минимизирање на физичкото присуство на глобалниот југ и визуелно надувување на нациите од северната хемисфера додека ги намалува екваторијалните региони. Се вели дека ова ги зајакнало системските предрасуди во меѓународната трговија, развојните приоритети и образовните рамки.

Еден од најистакнатите критичари на проекцијата на Меркатор беше Арно Петерс, германски историчар, кој ја лансираше светската мапа на Петерс врз основа на проекцијата Гал-Питерс во 1973 година. Често се користеше како алтернатива на мапата на Меркатор.

 

Кампањата #CorrectTheMap на Того го промовираше користењето на дизајнот Equal Earth од 2018 година, кој беше развиен од меѓународен тим картографи. Поддржувачите велат дека тоа ќе помогне да се променат перцепциите за Африка и да се деколонизираат глобалните наставни програми.

Некои аналитичари се согласуваат. Џ.Џ. Енох, виш соработник базиран во Лондон во JS Held, фирма за советување за геополитички ризици, рече дека проекцијата на Меркатор визуелно го намалува вистинскиот размер на Африка. Тој ја поврза кампањата со потрагата на африканските нации за „поголемо влијание во глобалните институции и поголема контрола врз тоа како е претставен континентот“.

Тој рече: „Усвојувањето на мапа со соодветна површина… би обезбедило попрецизна основа за образование и јавно разбирање, истовремено сигнализирајќи дека демографската, економската и геополитичката важност на Африка повеќе не треба да се гледа преку наследени и искривени конвенции“.

 

Владата на Того планира настан во Ломе, главниот град на Того, со УНЕСКО, Африканската унија и технолошки брендови како што е Google Maps во текот на првиот квартал од следната година за да се мапира спроведувањето на резолуцијата.

Зборувајќи пред гласањето, Дусеј рече: „На оние кои велат зошто сега, јас велам: зошто да не? Кога ќе ја погледнеме мапата на светот… време е да го промениме наративот.“

Тој додаде: „Време е ние во Африка да преземеме одговорност да го промениме она што можеме самите да го промениме.“