НАСА го откри деталниот план за мисијата „Артемис 3“
Американската вселенска агенција НАСА го даде најдобриот увид досега во пробниот лет на лунарниот модул за мисијата „Артемис 3“.
За време на прес-конференцијата во Вселенскиот центар „Кенеди“, НАСА презентираше детален концепт на операции за мисијата „Артемис 3“, нагласувајќи колку е важен овој лет за нејзините планови за враќање на Месечината и колку ќе биде предизвикувачки да се осигура дека сè ќе оди според планот.
„Ќе лансираме три од најмоќните ракети во светот и ќе спроведеме она што веројатно ќе биде најсложената кампања за лансирање досега“, рече Џереми Парсонс, менаџер на програмата „Артемис“ на НАСА.
Тие три ракети се Системот за лансирање вселенски простор (SLS) на НАСА, Старбјипот на SpaceX и Њу Глен на Blue Origin, сите ќе полетаат од вселенскиот брег на Флорида.
Доколку сè оди според планот, Њу Глен ќе лета прв, носејќи го лунарниот модул „Сина месечина“ на Blue Origin во ниската орбита на Земјата (LEO). Следен ќе биде SLS, кој ќе ги однесе астронаутите Artemis 3, астронаутите на НАСА Ренди Бресник, Андре Даглас и Френк Рубио, и Лука Пармитан од Европската вселенска агенција (ESA) во вселената на вселенскиот брод Orion на НАСА.
Според Парсонс, SLS ќе го постави Orion во високо елиптична орбита, во која вселенското летало ќе се приближи до Земјата на само 29 километри, додека во својата најоддалечена точка ќе биде оддалечено 1.806 километри. Потоа капсулата ќе биде маневрирана во орбита на надморска височина од околу 555 километри.
„Всушност, ова е направено за да се постигне термичка стабилност. Орион е дизајниран како летало за длабока вселена, па затоа ќе мора внимателно да управуваме со термичките услови, кои се поизразени во ниската Земјина орбита“, рече Парсонс.
Екипажот на мисијата „Артемис 3“ ќе помине два дена проверувајќи го Орион и неговите системи во ниската Земјина орбита пред да се спои со модулот „Сина месечина“. Врската е планирана за третиот ден од летот, на надморска височина од 439 километри.
„Во текот на следните два дена, екипажот ќе извршува операции додека е приклучен на модулот „Сина Месечина“. Ќе го отворат отворот за влез и ќе влезат во лунарниот модул. Ќе ги проценат системите за контрола на условите во кабината и за одржување на животот. Ќе потврдиме дека вселенското летало може да одржува соодветен атмосферски притисок, а исто така ќе тестираме итни ситуации, контрола на двата вселенски летала и ќе ја провериме подготвеноста на нашите тимови во Контролата на мисијата“, рече Парсонс.
По завршувањето на овие операции, веројатно на или околу шестиот ден од летот, ќе биде лансиран „Ѕвездениот брод“, на кој ќе има специјално дизајниран адаптер за поврзување со друго вселенско летало.
Вселенското летало на „Спејс Екс“, горната фаза на масивната ракета „Ѕвездени бродови“, висока 52 метри, која е целосно за повеќекратна употреба, ќе се спои со „Орион“ во ниската Земјина орбита на осмиот ден од летот, на надморска височина од околу 381 километар. Сепак, оваа средба ќе биде многу различна од спојувањето на модулот „Сина Месечина“.
„Демонстрацијата со Вселенскиот брод ќе биде пократка и ќе трае околу два часа. Екипажот нема да влезе во Вселенскиот брод за време на мисијата, но овој тест ќе ни обезбеди клучни податоци и ќе ни овозможи навистина да ги разбереме силите што дејствуваат за време на спојувањето, како ќе го туркаме вселенското летало и како ќе соработуваме“, откри Парсонс.
Мисијата „Артемис 3“ ќе трае уште шест до девет дена откако „Орион“ ќе се одвои од Вселенскиот брод, пред конечно да се врати на Земјата и да заврши со спуштање со падобран во океанот. Парсонс рече дека мисијата е предвидена да трае 14 дена, но може да трае и до 17 дена.
Во овој период, екипажот ќе ги тестира своите одела за преживување, што не беше направено за време на десетдневниот лет на мисијата „Артемис 2“ околу Месечината во април оваа година, и ќе заврши голем број други задачи, од детални здравствени проценки до научни експерименти и технолошки демонстрации. Главната цел е да се осигури дека сè е подготвено за Артемис 4, мисија која, доколку сè оди според планот, треба да слета астронаути во близина на јужниот пол на Месечината во 2028 година.
„Сè што правиме за време на мисијата Артемис 3 е дизајнирано да ги намали ризиците за идните мисии за слетување на Месечината. Ги учиме овие тимови како да соработуваат и да донесуваат критични одлуки за време на мисијата во реално време, во средина со ниска орбита на Земјата, каде што можеме да се вратиме дома многу побрзо ако нешто тргне наопаку“, рече Парсонс.
Сè уште не е јасно кој од овие два приватно развиени лунарни модули, Сина месечина или Вселенски брод, ќе се користи во мисијата Артемис 4 и ќе овозможи прво слетување на астронаути на Месечината од Аполо 17 во 1972 година.
НАСА сè уште ги држи обете опции отворени, „за да им даде на двајцата наши партнери за развој на лунарни модули најдобра можна можност да бидат подготвени пред астронаутите да слетаат на Месечината во 2028 година. Немаме намера да се откажеме од која било одржлива опција за слетување на површината пред податоците и распоредите на активностите да нè принудат да го сториме тоа“, рече администраторот на НАСА, Џаред Исакман.
Без оглед на тоа што НАСА ќе одлучи за мисијата Артемис 4, двата модули, Сина месечина и Старшип, треба релативно брзо да стигнат до сивата месечева почва.
„Без оглед на тоа кој ќе оди прв, двата провајдери планираат мисии за слетување на Месечината во 2028 година“, рече Парсонс.
Овие мисии значително ќе се разликуваат една од друга. На пример, за време на спуштањето со користење на модулот Сина месечина, Орион ќе се поврзе со модулот Сина месечина во лунарната орбита, меѓутоа, за време на спуштањето со користење на технологијата SpaceX, Старшип веројатно ќе се поврзе со капсула на НАСА во Земјината орбита и ќе ја турне кон Месечината.
Сè уште не е познато точно кога ќе биде лансирана мисијата Артемис 3. НАСА се стреми кон летото следната година, но може да биде тешко да се исполни тој рок. Минатиот месец, Исакман изјави во интерно писмо до вработените во агенцијата дека мисијата Артемис 3 е околу 90 дена зад распоредот.
Некои од најголемите предизвици се однесуваат на синџирот на снабдување за лунарните модули наменети за оваа мисија, откри Парсонс. Тој и Исакман нагласија дека НАСА е уверена во својата способност да ги реши ваквите проблеми.