Знаете ли што се случува со подморницата „Вардар“? Хрватските подморници привлекоа интерес низ целиот свет

Објавите за подморници изградени во Бродоградилиштето за специјални објекти,  привлекоа големо внимание од публиката на социјалните мрежи. Велат дека во текот на изминатиот месец, објавите посветени на подморниците биле прегледани повеќе од 850.000 пати, а интересот доаѓа од целиот свет.

Станува збор за подморници од класата Херој (Херој, Јунак и Ускок) изградени кон крајот на 60-тите, големи подморници од класата Сава (Сава и Драва) изградени кон крајот на 70-тите и шест мали саботажни подморници (Тиса, Уна, Зета, Соча, Вардар и Купа) изградени помеѓу 1981 и 1986 година според проектот на Бродоградичкиот институт.

„Денес знаеме каде се сите, а особено сме среќни што некои од нив се зачувани во одлична состојба. Подморниците се расфрлани во музеи низ регионот и претставуваат дел од богатото поморско и бродоградилиште наследство создадено во Сплитското бродоградилиште, каде што со децении се развиваа и градеа уникатни подводни проекти“, се вели во соопштението на бродоградилиштето.

Додаваат дека најавите за подморниците ќе продолжат во наредниот период со цел дополнително да се доближи ова интересно и вредно наследство до домашната и меѓународната публика.

Ноќта на музеите како повод – Вардар е во Бока Которска

Кога почнавме да објавуваме за подморници изградени во бродоградилиштето „Специјални објекти“ во пресрет на Ноќта на музеите, не можевме да очекуваме таков интерес и внимание. Денес веќе знаеме каде се сите, а особено сме задоволни што некои од нив се зачувани во одлична состојба.

Еден од највидливите и најдобро зачуваните примери на подморничко наследство изградено во бродоградилиштето „Специјални објекти“ се наоѓа во Тиват, пред Колекцијата на поморско наследство во Порто Монтенегро. Подморниците P-821 Херој и P-912 Уна се отворени за посетители таму.

Денес, за прв пат, објавуваме фотографии од реставрираната подморница P-911 Тиса, за која веќе пишувавме. Заслугата за ова му припаѓа на Милан Комар од здружението „Подморничар“ во Белград, кој ни ги обезбеди најновите фотографии во оваа пригода.

Презентацијата на подморницата и нејзиното отворање за јавноста се очекува наскоро, на сè уште непозната локација во Србија.

Подморницата P-913 Зета сега има свој музеј во Пивка (Словенија), во Паркот на воената историја Пивка. Доколку имате можност, посетете го на 18 и 19 април 2026 година, кога се организира Викенд на подморници во соработка со Здружението на поранешни подморнички морнари за да се одбележи 15-годишнината од пристигнувањето на подморницата во Пивка. Потоа, посетителите ќе имаат единствена можност да разговараат со членовите на екипажот и од прва рака да дознаат каков бил животот и работата под морето.

На почетокот на конфликтот во Хрватска, подморницата П-914 Соча била на поправки во бродоградилиште, каде што била чувана и конзервирана за Хрватска. По редизајнот од страна на Бродарски институт, таа била пуштена во вода под новата ознака П-01 Велебит. Денес, таа е закотвена во Сплит како вреден дел од поморското и военото наследство на Хрватска.

За жал, големите подморници од класата Херој (P-822 Јунак и P-823 Ускок), двете подморници од класата Сава (P-831 Сава и P-832 Драва), како и малата диверзантска подморница P-915 Купа, беа исечени како секундарни суровини.

Според проверени информации, подморницата P-916 „Вардар“ сè уште се наоѓа во рамките на воениот објект Пристан во Бока Которска и сè уште постои надеж дека еден ден би можела да стане музејски експонат.

Денес, овие подморници не се само музејски примероци. Тие се постојан потсетник на знаењето, инженерството и бродоградбената традиција со која со право можеме да бидеме горди.