Зелен мраз во Чешка! Научници: „Светот долго време не видел нешто вакво“
Чуден природен феномен што се појави во резервоарот Липно во Чешка кон крајот на 2025 година ја заинтригира научната заедница таму, објавува порталот iDNES. Имено, езерото во тоа време било покриено со зелен мраз, а феноменот е толку редок на глобално ниво што биолозите немале доволно податоци за да го опишат.
Сега, феноменот е детално документиран од хидробиолози од Биолошкиот центар на Академијата на науките на Чешка, кои собрале и анализирале примероци. Потврдено е дека зелената боја на мразот е предизвикана од цијанобактеријата Woronichinia naegeliana, која обично е широко распространета на езерото во летните и есенските месеци. Главната причина за неговиот развој е вишокот хранливи материи во водата, особено фосфор, што во голема мера е последица на човековата активност.
Во повеќето чешки брани, оваа бактерија обично исчезнува до крајот на септември, додека во Липно е регистрирана во ноември, а многу поретко во декември и јануари. Овој пат, цијанобактериската биомаса остана на површината невообичаено долго време, како резултат на комбинација од мирно време, лесни ветрови и голем број сончеви часови. Кога пристигнаа многу ниски температури и се формираше ледена покривка, се појави феноменот на зелен мраз.
iDNES пишува дека зелената боја исчезнала дури откако пристигнале обилни снежни врнежи, што го ограничило пристапот на светлината под мразот. Хидробиологот Петр Значор, кој детално го фотографирал феноменот, вели дека зелениот мраз се вклопува во долгорочните климатски промени што ги набљудуваат.
– Ова е процес на еутрофикација, или вишок хранливи материи во водата. Во иднина, би можеле да бидеме сведоци на вакви изненадувања сè почесто и почесто – рече тој.
Цијанобактериите под мраз се многу редок феномен во светот и се документирани во мал број случаи, додаде тој. Набљудувањата на Липно сега ќе бидат меѓу најдобро опишаните записи и ќе покажат дека дури и вообичаените видови цијанобактерии можат да покажат атипично однесување под одредени услови.