Времето на Марс тече побрзо. Објавено за колку
Времето на Марс тече побрзо отколку на Земјата, а научниците сега пресметаа прецизно за колку. Според истражувањето на двајца физичари од Националниот институт за стандарди и технологија на САД (NIST), часовниците на Црвената планета се забрзуваат во просек за 477 микросекунди секој ден. Иако разликата изгледа незначителна, таа е клучна за идните мисии кои ќе бараат совршена синхронизација на времето помеѓу Земјата, Месечината и Марс, пишува Science Alert.
Ајнштајновата теорија во акција
Одговорот лежи во Ајнштајновата теорија за општа релативност, која објаснува како масата влијае на времето преку таканаречената гравитациска дилатација. Едноставно кажано, часовниците под влијание на посилно гравитационо поле отчукуваат побавно. Бидејќи Марс има околу една десетина од масата на Земјата и пет пати послаба површинска гравитација, времето поминува побрзо на него.
Споредба со Месечината и GPS
За да ја ставиме оваа разлика во контекст, можеме да ја споредиме со други примери. Атомските часовници на GPS сателитите, поради послабата гравитација во орбитата, работат 38 микросекунди побрзо дневно отколку на Земјата. На површината на Месечината, каде што научниците веќе осмислиле стандард за мерење на времето, часовниците работат 56 микросекунди побрзо на ден.
Зошто пресметката е покомплицирана за Марс?
Определувањето на точното време на Марс се покажа како многу покомплицирано. Како што објаснува истражувачот Биџунат Патла, „Проблемот со три тела е исклучително комплициран. Сега се справуваме со четири: Сонцето, Земјата, Месечината и Марс“.
Покрај неговата послаба гравитација, Марс е подалеку од Сонцето, што значи дека е подложен на послаба гравитациска привлечност од нашата ѕвезда. Ситуацијата е дополнително комплицирана од неговата многу ексцентрична орбита, што предизвикува да доживее поголеми промени во гравитацискиот потенцијал. Како резултат на тоа, додека просечната разлика е 477 микросекунди, таа може да варира за дополнителни 266 микросекунди на ден во текот на марсовската година.
Прецизно време – клуч за истражување на вселената
Утврдувањето на овие прецизни и скалабилни временски рамки е од суштинско значење за идните операции на Марс, вклучително и историско слетување на човекот. „Можеби ќе поминат децении пред површината на Марс да биде покриена со траги од скитнички ровери, но сега е корисно време да се проучат прашањата поврзани со воспоставување навигациски системи на други планети и месечини“, вели научникот Нил Ешби.
Прецизното мерење на времето надвор од Земјата ќе биде основа за комуникација, позиционирање и навигација, и за мисиите на Марс и за Месечината. Патла заклучува нагласувајќи ја важноста на овие откритија: „Времето е вистинско за Месечината и Марс. Ова е најблиску што некогаш сме дошле до реализација на научно-фантастичната визија за проширување низ Сончевиот систем.“