Во војна без победници, Нетанјаху изгледа како најголем губитник

Во војна во која нема победници, премиерот на Израел се чини дека ќе биде најголемиот губитник кој влегува во кревко и нејасно примирје со Иран.

По години закани на Бенјамин Нетанјаху против Иран, неговите акробации на Генералното собрание на ОН, сомнителните досиеја бесконечно ширени под носот на светските медиуми и дипломатски притисок врз последователните американски претседатели да се согласат на војна против Иран, Израелскиот конфликт се покажа како неуспех.

Пресудата на американската разузнавачка заедница дека израелските предвидувања за промена на режимот и револуција во Иран биле „фарсични“ се покажа како точна. Израелската проценка дека војната ќе трае во најдобар случај неколку дена, а во најлош случај неколку недели, беше далеку од целта.

Дури и пред три дена, според израелскиот Канал 12, Нетанјаху го притискал Доналд Трамп да не се согласи на примирје. Еден ден, американскиот претседател ги издаде своите геноцидни предупредувања до Техеран, а потоа попушти, според некои извештаи кои го тргнаа Израел настрана во неговите размислувања.

„Никогаш во целата наша историја немало ваква политичка катастрофа. Израел не беше ни блиску до масата на преговори кога се донесуваа одлуки во врска со суштината на нашата национална безбедност“, напиша главниот опозициски лидер на Израел, Јаир Лапид, на Икс.

„Армијата спроведе сè што беше побарано од неа, а јавноста покажа извонредна отпорност, но Нетанјаху не успеа политички, не успеа стратешки и не постигна ниту една од целите што самиот ги постави. Ќе ни требаат години за да ја поправиме политичката и стратешката штета што Нетанјаху ја предизвика поради ароганција, небрежност и недостаток на стратешко планирање“.

Шефот на левичарската партија Демократи, Јаир Голан, исто така го нарече прекинот на огнот „стратешки неуспех“ од страна на Нетанјаху.

„Тој вети историска победа и безбедност за генерации, а во пракса, добивме еден од најтешките стратешки неуспеси што Израел некогаш ги доживеал“, рече Голан на Икс. „Тоа е целосен неуспех што ја загрозува безбедноста на Израел во годините што доаѓаат“.

Реалноста е дека Нетанјаху се обложуваше на својата војна и со неговиот неуспех да го обезбеди падот на теократскиот режим, запленувањето на залихите на високо збогатен ураниум на Техеран или значајната деградација на државата, глобалната позиција на Израел – веќе масовно нарушена од неговите акции во Газа, каде што е обвинет за извршување геноцид – е оштетена.

Од безбедносна страна, и покрај тврдењата на Трамп, моќта на Корпусот на Исламската револуционерна гарда е зајакната бидејќи Техеран – барем засега – ја постигна својата примарна цел едноставно да преживее едномесечен напад од страна на две од најголемите воени сили во светот.

Нападите оставија ранет, но сепак недопрен режим, со значителни воени средства, кој веројатно ќе продолжи со брзо вооружување додека бара можности за одмазда.

Инсистирањето на Нетанјаху за продолжување на нападите во јужен Либан, исто така, изгледа арогантно, со оглед на тоа што декларираната намера на Израел да создаде нова безбедносна зона ги става неговите сили во директен конфликт на терен со борците на Хезболах кои историски се покажаа вешти во борбата на свој терен.

Гледано во овој контекст, ужасните и непредвидени масовни воздушни напади на Израел врз Либан изгледаат како казнен чин на раселување, откако беа спречени во Иран.

Последиците во однос на јавното мислење и дипломатијата веројатно ќе бидат уште посериозни за Нетанјаху и Израел. Во Америка, особено, политичкиот консензус што датира од 1960-те години е видливо распаѓачки. Улогата на Израел во туркањето на Трамп кон војна во Иран е напаѓана и од прогресивците и од крајната десница на МАГА, додека поддршката за Израел пошироко е на историски најниско ниво дури и меѓу еврејските гласачи.

Потоа, тука се и домашните последици за Нетанјаху во изборната година во Израел. Далеку од тоа да ја трансформира безбедносната ситуација во Израел, тој ќе излезе од војната без да постигне ниту една од своите главни ветени цели.

И покрај добро документираниот цинизам на Нетанјаху во емитувањето на неговите обично привремени достигнувања, на Израелците ќе им биде очигледно дека далеку од тоа што го отстранил она што долго време го опишуваше како „егзистенцијална“ закана за Израел, условите остануваат во голема мера непроменети.

Иранскиот врховен лидер Али Хамнеи можеби е мртов, но неговиот тврдокорен син го наследи. Наместо да ја затвори страницата за нуклеарната програма на Иран, планот од 10 точки на Техеран, за кој Трамп рече дека е функционална основа за преговори, се чини дека вклучува прифаќање на правото на Иран да збогатува ураниум – иако Трамп негираше дека ова е дел од договорот.

Барем засега, условите на американско-иранските разговори укажуваат на нешто поблиску до рамката на меѓународниот нуклеарен договор на Барак Обама – за кој Нетанјаху толку напорно работеше да го саботира, а Трамп се повлече од него – отколку на нова реалност.

За некои, како дописникот за воени прашања на „Хаарец“, Амос Харел, неуспехот беше вграден во воените планови на Нетанјаху. „Многу од слабостите што ги делат сегашната американска администрација и израелскиот систем под Нетанјаху се појавија на виделина: тенденција за коцкање врз основа на неосновани желби, плитки и недовршени планови, непочитување на експертите или агресивна употреба на притисок за да ги усогласат своите ставови со желбите на политичкото раководство“, рече Харел.

И на Израелците ќе им биде јасно дека конфликтот што се одвиваше во текот на изминатиот месец беше можност што се случува еднаш во животот да се спроведе кампања од ваков обем со целосна поддршка од САД. Може да се појават и други разгорувања, но шансата за повторување на вакви одржливи непријателства се чини дека е мала.

Трамп се двоумеше во моментот на најопасната ескалација, вклучително и околу прашањето за распоредување копнени трупи, што е многу непопуларно во САД меѓу гласачите делумно поради екстремната цена и многу штетно за глобалната економија.

Со оглед на тоа што тоа е опсесивна политичка продажна точка на израелскиот премиер со години, може да се праша: што е сега поентата за него?

„Ова е сега четврти пат по ред – во Газа, еднаш во Либан и двапати во Иран – неговото фалење со целосна победа и отстранување на егзистенцијалните закани да се разоткрие како празни ветувања“, напиша Харел. (Гардијан)