Трамп објави дека американската војска го заробила Мадуро и неговата сорпуга. Не се знае каде се
Потпретседателката на Венецуела, Делси Родригез, бара докази дека Мадуро и неговата сопруга се живи. Не е јасно дали Конгресот на САД бил известен за нападите
КАРАКАС, Венецуела — САД ја погодија Венецуела со „голем удар“ рано наутро во саботата и соопштија дека нејзиниот претседател, Николас Мадуро, бил заробен и однесен од земјата по месеци засилен притисок од страна на Вашингтон – вонредна ноќна операција објавена од претседателот Доналд Трамп на социјалните мрежи неколку часа по нападот.
Одекнаа повеќе експлозии, а авиони со низок лет го преплавија Каракас, главниот град, додека владата на Мадуро веднаш ги обвини САД за напад на цивилни и воени објекти. Венецуелската влада го нарече „империјалистички напад“ и ги повика граѓаните да излезат на улиците.
Не беше веднаш јасно кој ја води земјата, а местото на живеење на Мадуро не беше веднаш познато. Трамп ги објави случувањата на Truth Social кратко по 4,30 часот наутро по источно американско време. Според венецуелскиот закон, потпретседателката Делси Родригез ќе ја преземе власта. Немаше потврда дека тоа се случило, иако таа издаде соопштение по нападот.
„Не знаеме каде се наоѓаат претседателот Николас Мадуро и првата дама Силија Флорес“, рече Родригез. „Бараме доказ за живот“.
Мадуро, рече Трамп, „е заробен, заедно со неговата сопруга, и е изнесен од земјата. Оваа операција е спроведена во соработка со американските сили за спроведување на законот. Деталите ќе следат“. Тој закажа прес-конференција за подоцна во сабота наутро.
Правните импликации од нападот според американскиот закон не беа веднаш јасни. Сенаторот Мајк Ли, републиканец од Јута, објави на Икс дека разговарал со државниот секретар Марко Рубио, кој го информирал за нападот. Рубио му кажал на Ли дека Мадуро „е уапсен од американски персонал за да му се суди по кривични обвиненија во Соединетите Држави“.
Белата куќа не одговори веднаш на прашањата каде Мадуро и неговата сопруга се превезуваат со авион. Мадуро беше обвинет во март 2020 година по обвиненија за заговор за „нарко-тероризам“ во Јужниот округ на Њујорк.
Мадуро последен пат се појави на државната телевизија во петокот додека се состана со делегација кинески претставници во Каракас.
Експлозиите во Каракас, главниот град на Венецуела, рано на третиот ден од 2026 година – најмалку седум експлозии – ги натераа луѓето да се стрчаат на улиците, додека други излегоа на социјалните медиуми за да пријават дека ги слушнале и виделе експлозиите. Не беше веднаш јасно дали има жртви од двете страни. Самиот напад траеше помалку од 30 минути и не беше јасно дали претстојат повеќе акции, иако Трамп во својот пост рече дека нападите биле извршени „успешно“.
Федералната администрација за авијација издаде забрана за американски комерцијални летови во венецуелскиот воздушен простор поради „тековната воена активност“ пред експлозиите.
Нападот се случи откако администрацијата на Трамп со месеци го зголемуваше притисокот врз Мадуро. ЦИА стоеше зад нападот со дронови минатата недела во зона за пристанишна станица за која се верува дека ја користеле венецуелските нарко-картели – првата позната директна операција на венецуелска почва откако САД започнаа со нападите во септември.
Со месеци, Трамп се закануваше дека наскоро би можел да нареди напади врз цели на венецуелска почва по месеци напади врз бродови обвинети за пренесување дрога. Мадуро ги осуди воените операции на САД како прикриен обид да се собори од власт.
Некои улици во Каракас се полни
Вооружени лица и униформирани членови на цивилна милиција излегоа на улиците на населба во Каракас која долго време се сметаше за упориште на владејачката партија. Но, во други области од градот, улиците останаа празни неколку часа по нападот. Делови од градот останаа без струја, но возилата се движеа слободно.
Видео добиено од Каракас и неидентификуван крајбрежен град покажа траги и чад како го заматуваат небото на пејзажот додека повторени пригушени експлозии го осветлуваат ноќното небо. Други снимки покажаа урбан пејзаж со автомобили што минуваат по автопат додека експлозиите ги осветлуваат ридовите зад нив.
Чад можеше да се види како се издига од хангарот на воена база во Каракас, додека друга воена инсталација во главниот град беше без струја.
„Целата земја се тресеше. Ова е ужасно. Слушнавме експлозии и авиони“, рече Кармен Идалго, 21-годишна канцелариска работничка, со треперлив глас. Таа одеше брзо со двајца роднини, враќајќи се од роденденска забава. „Чувствувавме како воздухот да нè удира“.
Владата на Венецуела одговори на нападот со повик за акција. „Луѓе на улица!“, се вели во соопштението. „Боливарската влада ги повикува сите општествени и политички сили во земјата да ги активираат плановите за мобилизација и да го отфрлат овој империјалистички напад“.
Во соопштението се додава дека Мадуро „наредил да се спроведат сите национални одбранбени планови“ и прогласил „состојба на надворешно нарушување“. Таа вонредна состојба му дава овластување да ги суспендира правата на луѓето и да ја прошири улогата на вооружените сили.
Веб-страницата на амбасадата на САД во Венецуела, место кое е затворено од 2019 година, издаде предупредување до американските граѓани во земјата, велејќи дека е „свесна за извештаите за експлозии во и околу Каракас“.
„Граѓаните на САД во Венецуела треба да се засолнат на своето место“, се вели во предупредувањето.
Реакцијата се појавува бавно
Прашањата до Пентагон и Јужната команда на САД по објавата на Трамп на социјалните мрежи останаа без одговор. Американскиот сенатор Мајк Ли, републиканец од Јута, ги објави своите потенцијални загрижености, одразувајќи го ставот од десното крило во Конгресот. „Со нетрпение очекувам да дознаам што, ако воопшто, би можело уставно да ја оправда оваа акција во отсуство на објава на војна или овластување за употреба на воена сила“, рече Ли на Икс.
Не беше јасно дали Конгресот на САД бил официјално известен за нападите.
Комисиите за вооружени сили во двата дома на Конгресот, кои имаат надлежност над воените прашања, не се известени од администрацијата за какви било дејствија, според лице запознаено со прашањето и кое добило анонимност за да разговара за тоа.
Пратениците од двете политички партии во Конгресот изразија длабоки резерви и категорични забелешки за нападите на САД врз бродови за кои постои сомневање дека шверцуваат дрога на бродови во близина на венецуелскиот брег, а Конгресот не одобри конкретно овластување за употреба на воена сила за такви операции во регионот.
Регионалната реакција не беше веднаш пристигната во раните утрински часови во саботата. Сепак, Куба, поддржувач на владата на Мадуро и долгогодишен противник на Соединетите Американски Држави, ја повика меѓународната заедница да одговори на она што претседателот Мигел Дијаз-Канел Бермудез го нарече „криминален напад“. „Нашата зона на мир е брутално нападната“, рече тој на Икс. Министерството за надворешни работи на Иран, исто така, ги осуди нападите.
Претседателот Хавиер Милеи од Аргентина го пофали тврдењето на неговиот близок сојузник, Трамп, дека Мадуро бил заробен со политички слоган што често го користи за да го прослави напредувањето на десницата: „Да живее слободата, по ѓаволите!“
Американската војска напаѓа бродови во Карипското Море и источниот Тихи Океан од почетокот на септември. До петок, бројот на познати напади со бродови е 35, а бројот на убиени лица е најмалку 115, според бројките објавени од администрацијата на Трамп.
Тие следеа по големото зголемување на американските сили во водите покрај Јужна Америка, вклучително и пристигнувањето во ноември на најсовремениот носач на авиони во земјата, што додаде илјадници војници на она што веќе беше најголемото воено присуство во регионот со генерации.
Трамп ги оправда нападите со бродови како неопходна ескалација за да се спречи протокот на дрога во САД и тврдеше дека САД се вклучени во „вооружен конфликт“ со нарко-картелите. (АП)