Шефот на НАТО до сојузниците: Трамп сака конкретни ветувања

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, ги информираше некои европски земји дека американскиот претседател Доналд Трамп сака конкретни ветувања во следните неколку дена за да помогне во обезбедувањето на Ормутскиот теснец, изјавија за Ројтерс во четврток тројца европски дипломати.

Руте се сретна со Трамп во Вашингтон во среда, во услови на тензии во алијансата околу војната со Иран.

„Генералниот секретар е во контакт со сојузниците за неговите дискусии во Вашингтон“, изјави портпаролката на НАТО, Алисон Харт, во четврток.

„Јасно е дека Соединетите Држави очекуваат конкретни ветувања и активности за да се обезбеди слобода на пловидба во Ормутскиот теснец“, додаде таа.

Во последните недели, американскиот претседател постојано го нарекуваше НАТО „хартиен тигар“ и се закани дека ќе се повлече од трансатлантската алијанса од 32 члена, тврдејќи дека европските сојузници ги користат американските безбедносни гаранции и не ја поддржале доволно американско-израелската кампања во Иран.

„Ја забележуваме фрустрацијата во Вашингтон, но тие не се консултираа со сојузниците ниту пред ниту по почетокот на оваа војна“, рече еден од дипломатите.

„НАТО како такво не би играло улога во војна против Иран, но сојузниците сакаат да помогнат во наоѓањето долгорочни решенија за Ормутскиот теснец. Ова би можело да биде корисно додека траат преговорите со Иран“, рече дипломатот.

Иако Трамп во вторникот изјави дека нападите врз Иран ќе бидат запрени како дел од двонеделното примирје, последиците од конфликтот продолжија да ги затегнуваат односите.

Трамп напиша со големи букви на својата социјална мрежа Truth Social по состанокот дека „НАТО не беше таму кога ни требаше и нема да биде таму ако повторно ни треба“.

Холандскиот премиер Руте, кого некои во Европа го нарекуваат „Шепотот на Трамп“ и се соочи со критики за честото фалење на американскиот лидер, изјави за CNN во интервју по состанокот во среда дека Трамп е „очигледно разочаран од многу сојузници на НАТО“, додавајќи дека го разбира.

Висок европски функционер рече дека „заедницата на НАТО сега е повеќе загрижена отколку самоуверена“ и дека „состанокот не ги отфрли тие загрижености“.

Велика Британија предводи група од околу 40 земји кои се обидуваат да најдат воен и дипломатски план за повторно отворање и заштита на Ормускиот теснец, но нема знаци дека тоа ќе доведе до значителен напредок на краток рок.

Францускиот претседател Емануел Макрон во среда изјави дека околу 15 земји планираат да помогнат во повторното отворање на сообраќајот во теснецот.

Францускиот министер за надворешни работи Жан-Ноел Баро во четврток изјави дека Ормускиот теснец веројатно нема да биде целосно отворен додека не се постигне долгорочен договор меѓу САД и Иран, додека Италија и Велика Британија велат дека ставот на Иран дека Техеран би можел да наплаќа надомест за премин низ теснецот е неприфатлив.

„Веќе се справуваме со Ормускиот теснец и тоа во голема мера не е поврзано со она што се случи вчера во Белата куќа“, рече четвртиот европски дипломат.

„Ја знаеме итноста од американската страна и знаеме дека Руте се обидува да се позиционира на начин што би бил корисен во овој разговор. Подготвени сме да дадеме соодветни изјави, па дури и да преземеме соодветни чекори во иднина. Но, проблемот на крајот не е да се задоволат САД, туку да се имаат подготвени соодветни услови“, додаде дипломатот.