Протести во Тирана: Демонстрантите се обидоа да ја запалат канцеларијата на Рама

Демонстрантите во Тирана во понеделник фрлаа молотови коктели врз зградата на владата во која се наоѓа канцеларијата на премиерот Еди Рама, барајќи оставка од владата откако обвинителите подигнаа обвинение против вицепремиерката за наводни обвиненија за корупција. 

Политичките тензии во Албанија се зголемија во последните недели откако беа покренати обвиненија против вицепремиерката Белинда Балуку.Таа, заедно со неколку функционери и приватни компании, се обвинети за злоупотреба на државни средства за фаворизирање на одредени фирми во големи инфраструктурни проекти. Таа ги нарече обвиненијата „клевета, инсинуации, полувистини и лаги“ во парламентот минатиот месец и рече дека целосно ќе соработува со судските органи.

СПАК побара парламентарно одобрение за укинување на нејзиниот имунитет поради апсење, но Социјалистичката партија (ПС) на Рама, која има солидно мнозинство, го одложи гласањето – поттикнувајќи ги тврдењата на опозицијата за институционално заробување.

„Доста ни е затоа што станува збор за десетици и стотици милиони евра украдени, а таа не поднесува оставка. Ова е срамно“, рече демонстрантот Арбен Суло за време на демонстрациите во понеделник. 

Оваа криза следува по убедливата победа на Рама на парламентарните избори во мај 2025 година, каде што неговата ПС обезбеди историски четврти мандат со 83 од 140 места, и покрај широко распространетите обвинувања на опозицијата за купување гласови, заплашување и злоупотреба на државни ресурси. Набљудувачите од ОБСЕ забележаа „широко распространето заплашување“ за време на кампањата, додека лидерот на опозицијата Сали Бериша ги нарече резултатите „украдени“.

Рама водеше интензивна кампања за членство во ЕУ до 2030 година, претставувајќи се себеси како проевропски модернизатор на Албанија, но критичарите тврдат дека постојаните скандали со корупција ги поткопуваат овие ветувања. Мандатот на Рама е обележан со високопрофилни антикорупциски акции – поткрепени од судските реформи поддржани од САД и ЕУ, со кои се создаде СПАК во 2019 година – но истрагите сè повеќе ги таргетираат неговите сојузници, вклучувајќи го градоначалникот на Тирана, Ерион Велиај (уапсен претходно оваа година) и поранешни функционери. Уставниот суд во декември донесе одлука со која Балука привремено беше вратенa на работа по првичната суспензија, интензивирајќи го негодувањето на опозицијата поради перципирано мешање.

Додавајќи на перцепциите за трикови, Рама назначи „министер“ генериран од вештачка интелигенција по име Диела во септември 2025 година за да ги надгледува јавните набавки и да ја искоренува корупцијата преку дигитална транспарентност. Претставен како иновативен скок за „прескокнување“ на напредните нации, аватарот – облечен во традиционална албанска облека – привлече глобални наслови, но беше критикуван од противниците како публицитет за да се одвлече вниманието од неуспесите во управувањето. Рама подоцна објави дека Диела е „бремена“ со 83 виртуелни асистенти napraveni со вештачка интелигенција за пратениците, што дополнително разгоре потсмев.

Четири лица беа повредени за време на вчерашниот протест на опозицијата во Тирана, како резултат на насилството и фрлањето молотови коктели кон полицискиот кордон и пред портите на кабинетот на премиерот,објавија албанските медиуми.

Еден граѓанин и еден фотограф и двајца полицајци беа повредени за време на митингот. Неколку минути откако демонстрантите го напуштија плоштадот пред кабинетот на премиерот, таму пристигна форензичката полиција и постави ленти со натпис „место на злосторството“.

Неколку часа експертите фотографираа и ја снимаа штетата предизвикана од експлозиите на молотови коктели.

Полицијата даде детали во врска со лицата приведени во врска со протестот одржан вчера пред кабинетот на премиерот.

Од полицијата известуваат дека четири лица се уапсени, а седум други се гонети, откако фрлале молотови коктели и им се спротивставиле на полицајците за време на вчерашниот протест.