Прогнози за раст на БДП во Европа за 2026 година: Македонија не е во првите пет (инфографика)

Се предвидува дека бруто домашниот производ (БДП) на Европа ќе порасне за само 2,3% во просек во 2026 година, оптоварен од бавниот раст на главните пазари во еврозоната како што се Франција, Германија и Италија. Сепак, се очекува другите региони да забележат побрз економски раст, особено во Јужна и Источна Европа.

Инфографик: Visualcapitalist.com

Оваа мапа ги прикажува проекциите за раст на БДП во Европа за 2026 година врз основа на податоците на ММФ.

Низ Стариот континент, растот е ограничен од високата регулатива, слабата побарувачка и предизвикувачката глобална средина, при што економиите што се силно зависни од извоз, како што е Германија, се особено погодени.

Долгорочниот економски мамурлак на Германија

Германија, третата најголема економија во светот, се соочува со длабоки структурни проблеми во својата пазарна структура. По две последователни години рецесија, најголемата економија во Европа едвај забележа раст во 2025 година, а за 2026 година се очекува растот да биде само 0,9%, повисок единствено од други две членки на Европската Унија.

Помеѓу 2005 и 2019 година, Германија помина низ период наречен „чудо на пазарот на трудот“, карактеризиран со силен раст на вработеноста, ниски каматни стапки и евтина енергија. Сепак, овој период беше нагло прекинат од пандемијата КОВИД-19, а особено од руската инвазија на Украина, што предизвика нагло зголемување на цените на енергијата и речиси го запре германскиот раст.

Економската ситуација на Германија по пандемијата претставува совршена бура од предизвици. Цените на енергијата останаа високи поради војната на Русија во Украина и ескалацијата на конфликтите на Блискиот Исток. Германската индустрија, гордоста на земјата, е сè повеќе под притисок и од американските тарифи и од силната кинеска конкуренција. Големите трговски договори и обидите за дерегулација беа дополнително забавени од политичкиот застој во Берлин и Брисел, политичкиот центар на ЕУ.

Денес, скромната прогноза за раст на ЕУ за 2026 година може во голема мера да се припише на сериозните економски проблеми на нејзиниот главен двигател. Додека Германија не успее да ја модернизира својата економија и да ги врати претходните стапки на раст, ЕУ ќе се соочи со сериозни економски предизвици.

Други големи европски економии

Надвор од Берлин, ситуацијата останува неповолна и за другите големи европски економии.

Франција се предвидува да го забележи истиот бавен раст како Германија – само 0,9%, додека Италија, заедно со Австрија, е на дното на континентот во однос на стапката на раст (0,8%). Русија (1%) продолжува да биде ограничена од високите каматни стапки и слабата домашна побарувачка во воена економија, додека Обединетото Кралство (1,3%) бележи само малку подобри резултати.

Шпанија се појавува како нова ѕвезда на Еврозоната, станувајќи најбрзо растечката голема западна економија благодарение на силните јавни инвестиции по пандемијата и развиените обновливи извори на енергија. Иако проекцијата од 2% за 2026 година претставува забавување од 2,8–3,5% во претходните години, економијата на Шпанија доживеа драматичен пресврт како и германската од кризата во еврозоната во 2010-тите.

Подемот на Истокот и Југот на Европа

Секако, Шпанија не е единствената земја што ја менува својата економска слика. Полска (3,1%) расте посилно како идна економска сила на ЕУ, додека малата островска држава Малта со импресивни 3,9% веројатно бележи највисок раст во Унијата.

Надвор од ЕУ, земјите од Источна Европа и Кавказ стануваат клучни центри за раст, предводени од Грузија (5,3%), Ерменија (4,9%) и Украина, разорена од војната (4,5%).

Се предвидува Турција, најголемата економија во Источниот Медитеран, да порасне за 3,7%, иако нејзините резултати се ограничени од инфлацијата што се движи околу 30%, по врвовите во 2022 и 2024 година.

Каде е Македонија

Според овие проекции, Македонија годинава ќе има раст на БДП од 3,2 проценти, што не е лошо, но сепак, е под очекувањата на Владата за раст од најмалку 3,5 отсто. Исто така, овие податоци не се поклопуваат со најавите на власта дека Македонија ќе биде една од неколкуте најбрзорастечки економии на Стариот континент. Ако овие прогнози се покажат како точни, тогаш нашата земја ќе мора да се задоволи со делба на деветата и десетата позиција од вкупно 48 рангирани економии.