Ова се цените на бензините во Европа. Погледнете ја споредбата по земји
Цените на горивата во Европа нагло пораснаа по нападот на САД и Израел врз Иран кон крајот на февруари и достигнаа врв кратко потоа. Иако цените малку паднаа откако беше воспоставен прекин на огнот, и дизелот и бензинот сè уште се значително поскапи отколку пред ескалацијата на конфликтот.
Анализата на Euronews Business, врз основа на Неделниот билтен за нафта на Европската комисија, ги спореди цените од 23 февруари со оние од 20 април. Во тој период, просечната цена на бензинот Eurosuper 95 во ЕУ се зголеми од 1,64 на 1,83 евра за литар, што е зголемување од 12 проценти.
Најголемите зголемувања во Белгија, Чешка и Бугарија
Најголемите зголемувања на цените на бензинот се забележани во Белгија, Чешка и Бугарија, каде што цените скокнаа за 22 проценти. Меѓу четирите најголеми економии на ЕУ, Франција забележа најголем скок од 18 проценти, по што следува Германија со 15 проценти. Во Италија (7 проценти) и Шпанија (3 проценти), зголемувањето беше поумерено. Цените на бензинот во Малта останаа непроменети.
Во Грција, цените на бензинот пораснаа за 17 проценти, во Финска и Данска за 14 проценти, во Унгарија за 13 проценти, во Холандија за 11 проценти и во Ирска за 10 проценти. Овие промени се базираат на вредности во евра, па резултатите во земјите надвор од еврозоната би можеле да бидат под влијание и на движењата на девизниот курс.
Цената на дизелот се зголеми двојно повеќе од бензинот
Цените на дизелот пораснаа уште поостро. Просечната цена на дизел горивото во ЕУ скокна од 1,59 на 2,01 евра за литар, што е зголемување од 26 проценти – повеќе од двојно од зголемувањето на цените на бензинот. Најголем скок е забележан во Бугарија, од 43 проценти. Потоа следуваат Франција (36 проценти), Естонија (35 проценти) и Белгија (33 проценти), каде што цените на горивата се зголемија за најмалку една третина. Инфлацијата на цените на дизелот, исто така, надмина 30 проценти во Кипар, Хрватска и Латвија.
Меѓу водечките економии, Франција е на второ место во ЕУ со раст од 36 проценти. За разлика од бензинот, Шпанија забележа раст над просекот од 27 проценти. Цените на дизелот пораснаа за 24 проценти во Италија и 23 проценти во Германија. Цените на дизелот останаа непроменети само во Малта, додека најмали зголемувања беа забележани во Унгарија и Романија (и двете по 13 проценти) и Полска (15 проценти).
Каде е бензинот најскап, а каде најевтин
Споредбата на цените пред нападот и по прекинот на огнот покажува каде горивото е моментално најевтино и најскапо во Европа.
Според податоците од 20 април, Холандија има највисока цена на бензинот од 2,28 евра за литар. Потоа следуваат Данска (2,22 евра), Германија (2,11 евра), Грција (2,03 евра) и Франција (2,02 евра). Најевтиниот бензин е на Малта со 1,34 евра, по што следат Полска (1,41 евра) и Бугарија (1,47 евра). Шпанија е четврта најевтина со 1,52 евра.
Холандија е исто така на врвот на листата по цени на дизелот, со цена од 2,30 евра за литар. Меѓу првите пет се и Финска (2,25 евра), Франција (2,24 евра), Данска (2,22 евра) и Белгија (2,19 евра). Меѓу најголемите економии, Франција, Германија (2,13 евра) и Италија (2,11 евра) се близу до врвот на листата. Шпанија е единствената голема економија со цени на дизел под просекот на ЕУ. Малта е исклучок и овде, со цена од 1,21 евра за литар, додека следната најниска цена е забележана во Полска од 1,64 евра.
Движење на цените за време на кризата
Неделните податоци од почетокот на годината покажуваат како конфликтот влијаел на трошоците за гориво. Цените веќе почнаа да растат во неделите пред нападите. Бензинот скокна од 1,64 евра за литар на 23 февруари на речиси 1,90 евра до крајот на март, додека дизелот се зголеми од 1,60 евра на над 2,06 евра во истиот период. И двата горива достигнаа врв на почетокот на април, кога дизелот накратко достигна 2,10 евра.
По прекинот на огнот, цените почнаа да паѓаат, но тие остануваат далеку над нивоата пред нападот. Даноците сочинуваат голем дел од цените на горивата во Европа. Според податоците на Евростат за 2024 година, 67 проценти од новорегистрираните автомобили имале бензински мотор, 17 проценти дизел, а 14 проценти биле целосно електрични возила.