Може ли Европа да преживее без руски гас – што доколку Москва ја „затвори чешмата“

Доколку Русија целосно го прекине извозот на гас, Европската унија ќе мора да го зголеми увозот на течен природен гас (LNG) и да воведе итни мерки за намалување на побарувачката, како што е затворање на постројки.

Европската унија би можела да се справи со краткорочното нарушување на испораките на руски гас, но со тешки последици за економијата и итни мерки за намалување на побарувачката, се вели во студијата на Институтот Бригел.

Ескалацијата на тензиите меѓу Западот и Русија поради Украина ја зголеми загриженоста за испораките на руски гас во Европа, што ја поттикна Европската комисија и САД да бараат алтернативни опции за снабдување, забележува Ројтерс.

Доколку Русија целосно го прекине извозот на гас, Европската унија ќе мора да го зголеми увозот на течен природен гас (ЛНГ) и да воведе итни мерки за намалување на побарувачката, како што се затворање на фабрики, за да се спречи сериозниот недостиг, покажа анализата на Институтот Бригел.

„Сценариото за конфликт би вклучило тешки и скапи одлуки за Европа правилно да управува со ситуацијата“ и би имало тешки последици за економијата, предупреди Симоне Таљапиетра, виш соработник во Бригел.

Испораките од Русија беа помали од очекуваното во последните месеци, па цените нагло пораснаа. Во такви услови, домаќинствата во Европа веќе се соочуваат со повисоки сметки, а секторите во економијата зависни од гас се принудени да го намалат производството.

Русија покрива околу 40 отсто од потрошувачката на гас во ЕУ, со големи разлики меѓу земјите-членки во зависноста за увоз на руски гас, пренесува Хина.

Инфраструктурни круши и јаболка

Терминалите за увоз на течен природен гас се концентрирани на Пиринејскиот Полуостров, така што регионот може да увезува 40 терават-часови гас месечно, а може да троши само 30 терават-часови.

Проблемот е транспортот на вишокот гас до остатокот од Европа, бидејќи постојните цевководи дозволуваат максимум пет терават-часови месечно.

Гасот што пристигнува во Франција веќе е преработен за комерцијална употреба и обично не може едноставно да се испрати до соседните системи.

Во северозападна Европа, гасот има различни калориски вредности кои бараат различна инфраструктура.

Гасоводниот систем во Централна и Источна Европа е дизајниран да транспортира гас од исток и покрај капацитетот за промена на протокот, премногу гас од запад може да предизвика метеж и да ја спречи испораката на потребната количина гас.

Тоа значи дека и земјите од тој регион се во опасност од недостиг доколку Москва ги намали испораките, заклучува институтот.

Сомнителна замена

Постоечката инфраструктура во принцип овозможува поголем увоз на гас од Норвешка и Северна Африка и поголема испорака на течен гас, за вкупно 17 терават-часови неделно, што би можело да го замени постојното ниско ниво на увоз од Русија од 18 терават-часови неделно.

Но, само затоа што имате инфраструктура не значи дека имате гас, предупредува институтот, потсетувајќи на изјавата на норвешкиот премиер дека неговата земја веќе испорачува максимални количества гас во ЕУ и дека понудата на ЛНГ на пазарите е „тесна“.

Овие земји можеби нема да можат да ги зголемат испораките на гас, па затоа ќе биде неопходно истовремено да се намали побарувачката, се вели во студијата.

Март или април?

Ако Русија го прекине снабдувањето со гас во февруари, кое достигна околу 1.700 терават-часови во 2021 година, залихите на гас во складиштата во ЕУ може да се намалат на само 140 терават-часови во април.

Доколку температурите бидат многу ниски, магацините ќе бидат празни до крајот на март, предупредува Бригел.

Доколку прекинот на испораките трае до следната зима и потоа, ЕУ ќе има уште поголеми проблеми и ќе биде принудена дополнително да ја ограничи потрошувачката. Алтернативните опции се поголема потрошувачка на јаглен, а со тоа и повисоки емисии на CO2, и политички чувствителното германско одложување во затворањето на нуклеарните централи.

Скокот на побарувачката за течен природен гас може да ги зголеми цените уште повеќе, погодувајќи ја економијата на ЕУ и посиромашните земји кои купуваат ЛНГ на аукции.

Европските терминали за гасификација и неискористениот капацитет на гасоводот технички би можеле да покријат замена на руски гас од 1.700 TWh, но во пракса може да останат неискористени поради ограничениот глобален капацитет за втечнување и обврските на добавувачите на ЛНГ кон Азија, соопшти институтот.

Во случај на санкции за нафта и гас, Европа би изгубила повеќе од Русија

Сериозни санкции за извозот на руска нафта и гас се малку веројатни, но доколку се воведат, Европа ќе загуби многу повеќе од Русија, велат експертите од британскиот тинк-тенк Вортекс.

„Околу 34 отсто од увозот на сурова нафта во Европа минатата година дојде од Русија, а рафинериите во Италија, Холандија, Шпанија и Франција ќе бидат најзагрозени доколку се прекине снабдувањето со тој енергетски ресурс“, велат аналитичарите на Вортекс.

Според нивниот извештај, ЕУ „не ја намали својата зависност од руската сурова нафта во последните неколку години“, а во најлош случај, на Европа ќе и биде многу потешко да ги надомести количините на нафта и изгубените нивоа поради прекините од Русија, отколку на Руската Федерација да најде алтернативни купувачи или да го намали својот извоз.“

Во екстремно сценарио, Европа ќе мора да најде излез за да избегне губење на околу 2,4 милиони барели дневно (просек во 2021 година) руска сурова нафта, се вели во извештајот.

„Ова изгледа како невозможна задача со оглед на моменталната ситуација со глобално ниските залихи на сурова нафта и намалената доверба на производителите на ОПЕК на Блискиот Исток во способноста да го зголемат производството“, се вели во извештајот.

Се додава дека недостигот на руска нафта во Европа може да се влоши и со недостигот на дизел гориво од Руската Федерација.

„ЕУ е најголемиот увозник на руско дизел гориво: во 2021 година, ЕУ сочинуваше повеќе од 85 отсто од вкупниот руски извоз на тоа гориво“, се вели во извештајот.

Во него се истакнува дека во отсуство на дизел, Европа, со помош на други добавувачи, „треба да ја пополни празнината во дизел горивото во малку поголема мера отколку комбинираните текови на дизел гориво од Северна Америка, Блискиот Исток и Азија пред пандемијата. .

„Геополитичките тензии околу украинскиот конфликт меѓу Русија и не толку кохерентниот американско-европски конгломерат се вжештуваат, а зборот „санкции“ се повеќе се користи, но гледајќи ги податоците јасно е дека позначајните санкции за извозот на руска нафта и гас е малку веројатен.“ Ако тоа се случи, Европа ќе изгуби многу повеќе од Руската Федерација“, велат експертите на „Вортекс“.