Мелони го загуби референдумот, оставка поднесе министерката за туризам

Италијанската министерка за туризам поднесе оставка, следејќи го повикот да се повлече, бидејќи премиерката Џорџа Мелони се стреми да го врати кредибилитетот по тешкиот пораз на референдумот што ја фрли нејзината крајно десничарска влада во превирања.

Оставката во средата на Даниела Сантанче, истакната и дрска членка на партијата на Мелони, Браќа на Италија,, дојде откако премиерката презеде необичен чекор да побара во јавна изјава да си замине.

Уставот на Италија наведува дека премиерите можат да му предложат министер на претседателот, кој пак го врши назначувањето, но тие немаат моќ еднострано да го отпуштат.

Мелони и министерот за правда, Карло Нордио, ги отфрлија повиците од некои опозициски лидери сами да поднесат оставка поради референдумот за судски реформи, што го означи првиот голем политички неуспех за премиерката, која откако дојде на власт во октомври 2022 година предводеше една од најстабилните влади во историјата на италијанската република.

Но, откако резултатите беа објавени во понеделник, двајца функционери од Министерството за правда се повлекоа. Андреа Делмастро, потсекретар во министерството за правда и член на Браќа на Италија, поднесе оставка откако беше откриено – неколку дена пред референдумот за правосудството – дека поседувал акции во ресторан кој има врски со мафијата.

Џузи Бартолоци, началник на кабинетот на Нордио, исто така поднесе оставка во вторникот. Бартолоци, кој се соочува со можност да биде изведена на судење поради ослободувањето и репатријацијата од страна на Италија минатата година на либиски генерал баран за наводни воени злосторства, предизвика бес за време на референдумската кампања споредувајќи го судството со „стрелачки вод“ кој треба да се елиминира.

Сантанче, која е вклучена во неколку судски постапки поради наводи за измама и лажно сметководство поврзани со нејзините деловни активности, до среда попладне се спротивставуваше на притисокот да го стори истото.

Но, во изјава упатена до Мелони, Сантанче рече дека се повлекува, додавајќи дека не била подготвена веднаш да поднесе оставка затоа што не сакала да биде направена „жртвено јагне“ за поразот на референдумот.

„Немам проблем да кажам: ‘Се покорувам’ во тоа што ќе го побарате“, рече таа, додавајќи дека нема да крие „малку горчина“ поради исходот од нејзината министерска кариера.

Сантанче негира какво било кривично дело во врска со судските постапки.

Мелони, која во средата отпатува во Алжир на разговори за зголемување на испораките на гас од северноафриканската земја, беше повикана од опозициските партии итно да се справи во парламентот со „очигледната политичка криза“ што ја зафаќа нејзината влада.

Сантанче, позната по својот дрзок стил, е под истрага од 2023 година и до последиците од референдумот уживаше поддршка од Мелони и покрај постојаните повици од опозицијата да поднесе оставка. Невообичаениот потег на премиерката оваа недела ја откри нејзината новооткриена слабост, велат аналитичарите.

„Во историјата на Италијанската република, не верувам дека некој премиер некогаш бил принуден да ја признае својата политичка немоќ со соопштение за медиумите“, рече Енрико Борги, политичар од центристичката партија Италија Вива. „Ова јасно покажува дека, под површината, има тензии и прилично значајни судири во рамките на [владејачката коалиција]“.

Борги додаде: „Поминавме од наративот за најсилниот премиер во Европа и оној што создаде мост меѓу Брисел и Вашингтон, до премиерот кој не може ниту да се ослободи од огромното присуство во својата извршна власт.“

Исходот од референдумот генерираше рекордна излезност и ја галванизираше опозицијата, која се обидува да изгради кредибилен предизвик за Мелони на време за следните општи избори.

Ели Шлајн, лидерката на Демократската партија, која во последните години оствари значајни победи на регионалните избори како дел од „големиот табор“ на алијансата, вклучувајќи го и Движењето Пет Ѕвезди, рече дека излезноста на референдумот означи „прекрасен“ момент за италијанската демократија.

„Со толку висока излезност, имаше јасна политичка порака што владата на Мелони мора да ја слушне и да размисли за неа“, изјави таа за новинарите во Здружението на странски печат во Рим. „Таа мора да почне да се справува со вистинските приоритети за Италијанците, како што се здравството, образованието и работните места.“

Аналитичарите велат дека иако Мелони можеби е во искушение да ги намали своите загуби и да побара нов мандат преку предвремени избори, таа веројатно нема да го стори тоа со оглед на војната на Блискиот Исток и економските притисоци. „Затоа, нашиот основен случај се префрла на избори во првата половина на 2027 година, со зголемена веројатност следниот парламент да се покаже фрагментиран, ако не и целосно нестабилен“, рече Франческо Галиети, основач на „Полиси сонар“, политичка консултантска куќа во Рим. (Гардијан)