Кој заработува најмногу од војната во Иран?

Додека домаќинствата низ целиот свет се борат со трошоците од американско-израелската војна во Иран, некои компании наместо тоа жнеат огромни профити. Неизвесноста предизвикана од конфликтот и блокадата на Ормускиот теснец од страна на Иран ги зголемуваат трошоците за живот и ги оптоваруваат буџетите на компаниите, семејствата и владите. Но, додека некои се туркаат на работ на опстанок, други, чии бизниси се попрофитабилни во време на војна или кои профитираат од нестабилните цени на енергијата, остваруваат рекордни профити, пишува Би-Би-Си.

Нафта и гас

Најголемото економско влијание на војната досега е наглиот пораст на цените на енергијата. Околу една петтина од светската нафта и гас поминува низ Ормускиот теснец, но тие пратки се практично запрени од крајот на февруари.

Ова резултираше со вртоглави ценовни флуктуации на енергетските пазари, од кои имаат корист некои од најголемите светски нафтени и гасни компании. Главните победници се европските нафтени гиганти, кои можат да профитираат од острите ценовни флуктуации благодарение на нивните трговски подружници.

Профитот на БП во првите три месеци од оваа година се зголеми повеќе од двојно на 3,2 милијарди долари, по она што го нарече „извонредни“ резултати од нејзиниот трговски оддел. Шел, исто така, ги надмина очекувањата на аналитичарите со зголемување на профитот во првиот квартал на 6,92 милијарди долари.

Друг меѓународен гигант, Тотал Енерџис, забележа скок на профитот за речиси една третина на 5,4 милијарди долари во првиот квартал од 2026 година, поттикнат од нестабилноста на пазарите на нафта и енергија.

Американските гиганти ЕксонМобил и Шеврон забележаа пад на профитот во споредба со истиот период минатата година поради прекини во снабдувањето од Блискиот Исток, но обете компании ги надминаа прогнозите на аналитичарите и очекуваат понатамошен раст на профитот бидејќи цените на нафтата остануваат значително повисоки отколку пред војната.

Големи банки

Некои од најголемите банки, исто така, бележат раст на профитот за време на војната во Иран. Трговската гранка на ЏП Морган генерираше рекордни 11,6 милијарди долари приходи во првите три месеци од 2026 година, што ѝ даде на банката втор највисок квартален профит во историјата.

Други банки од групата „Големата шесторка“ – која, покрај ЏП Морган, ги вклучува Банката на Америка, Морган Стенли, Ситигруп, Голдман Сакс и Велс Фарго – забележаа значително зголемување на профитот во првиот квартал. Вкупно, овие банки пријавија профит од 47,7 милијарди долари за првите три месеци од 2026 година.

„Високиот обем на тргување им користеше на инвестициските банки, особено на Морган Стенли и Голдман Сакс“, рече Сузана Стритер, главен инвестициски стратег во Wealth Club.

Најголемите банки на Волстрит имаа корист од порастот на побарувачката за тргување, бидејќи инвеститорите брзаат да се ослободат од поризични акции и обврзници и да вложат пари во средства што се сметаат за побезбедни. Обемот на тргување, исто така, се зголеми бидејќи инвеститорите се обидоа да ја искористат нестабилноста на финансиските пазари.

Стритер додаде: „Нестабилноста предизвикана од војната доведе до пораст на тргувањето, бидејќи некои инвеститори продаваа акции од страв од ескалација, додека други го искористија падот на цените за купување, помагајќи да се поттикне закрепнувањето.“

Одбранбена индустрија

Еден од јасните победници во секој конфликт е одбранбениот сектор, вели Емили Савич, виш аналитичар во RSM UK. „Конфликтот ги откри слабостите во воздушната одбрана, што ги забрза инвестициите во ракетна одбрана, системи против беспилотни летала и воена опрема низ цела Европа и САД“, изјави таа за Би-Би-Си.

Освен што ја истакна важноста на одбранбените компании, војната создаде и потреба владите да ги надополнат своите залихи на оружје, што ја зголеми побарувачката. BAE Systems, која произведува компоненти за борбениот авион F35, во четврток изјави дека очекува силна продажба и профит оваа година.

Ги наведе зголемените „безбедносни закани“ низ целиот свет како причина за терањето на владите да трошат повеќе за одбрана, создавајќи „поволна средина“ за компанијата. Lockheed Martin, Boeing и Northrop Grumman, трите најголеми изведувачи на одбранбени производи во светот, објавија рекордни нарачки на крајот од првиот квартал од 2026 година.

Сепак, акциите во одбранбената индустрија, кои пораснаа во последните години, паднаа од средината на март поради загриженоста дека секторот е преценет.

Обновлива енергија

Конфликтот, исто така, ја истакна потребата од диверзификација и намалување на зависноста од фосилни горива, рече Стритер. „Драстично го зголеми интересот за секторот за обновлива енергија“ дури и во Соединетите Американски Држави, рече таа, каде што администрацијата на Трамп го популаризираше слоганот „дупчи, бејби, дупчи“ за да поттикне поголема употреба на фосилни горива.

Стритер рече дека војната ги направи инвестициите во обновлива енергија сè поважни за стабилноста и отпорноста. Една компанија што имаше корист е „НекстЕра Енерџи“ со седиште во Флорида, чии акции скокнаа за 17% оваа година, бидејќи инвеститорите сè повеќе ја прифаќаат нејзината мисија.

Данските гиганти за енергија од ветер „Вестас“ и „Орстед“ исто така објавија нагло зголемување на профитот, што укажува дека последиците од војната во Иран им одат во прилог и на компаниите за обновлива енергија.

Во Велика Британија, „Октопус енерџи“ неодамна изјави за Би-Би-Си дека војната предизвикала „огромен поттик“ во продажбата на соларни панели и топлински пумпи, при што продажбата на соларни панели е зголемена за 50% од крајот на февруари. Наглиот пораст на цените на бензинот, исто така, ја зголеми побарувачката за електрични возила, а особено кинеските производители ја искористија оваа можност.