Има две Бугарии. Едната е на Путин

Во саботата од вестите на Еуроњуз Европејците за 1 минута дознаа каде е Бугарија во војната. Во извештајот од Софија, американскиот секретар за одбрана Остин му се заблагодари на премиерот Петков за неговото лидерство, кој му кажа дека Бугарија не може да испрати воена помош за Украина, а пред Министерството за одбрана се одржуваше митинг на партијата Преродба, која извика „НАТО надвор“, пишува колумнистот Веселин Стојнев за бугарската редакција на Дојче веле.

Фала богу, вели Стојнев, Европејците не разбраа како ден претходно пратеничката на Преродба, Елена Гунчева на својот Фејсбук профил го напиша следново: „Не очајувајте, има некоја надеж – Русија има оружје со висока прецизност,. па може да го погоди Министерскиот совет ако Киро едноставно ги испрати нашите проектили на шутот Зеленски. Можеме да им испратиме и линк до координатите на Мустафа“. Добро е да се цитира во целост, бидејќи тајната служба ДАНС и обвинителството би можеле да бидат малку активни во понудата до Русија.

Во голем број други објави Бугарите негодуваат за пристигнувањето на бегалците со џипови. А врв на богохулењето е жената да има лакирани нокти и римел за очи. Но, секако, сите бегалци мора едвај да ги влечат нозете одејќи пешки, да бидат раздрпани и искинати, а единствената шминка на нивните лица мора да бидат саѓи од војна.

Нема како во такси да не налеташ на „мудрец“ што ќе ти објасни дека Путин сепак ќе си го земе своето и општо – какви се тие Украинци, тие се Руси. Во редот во продавницата можете дури и да слушнете дека нема војна – само лаги пред камерите.

Се разбира, сето ова не е цела Бугарија. Голема е Бугарија на луѓето кои негодуваат против рускиот агресор и страдаат за украинските жртви, им помагаат на бегалците, ги прифаќаат во нивните домови, им даваат човечка топлина. Но, овде зборуваме за другата, назабена и самодоволна Бугарија. Во анкетата на 1 март на агенцијата „Алфа рисрч“, една третина од Бугарите продолжуваат да го одобруваат Путин, а една петтина немаат мислење, но можеме да се сомневаме дека меѓу нив има голем број маскирани путинисти, бидејќи не е многу престижно да признаваш дека си негов обожувач. Останатите 48 отсто не го одобруваат владетелот на Кремљ. Односно ние Бугарите се поделени на две.

Пропагандата на Кремљ има голема заслуга – работи долго време, длабоко, моќно и ефективно. Се потпира на официјални медиуми, новинари и јавноста, како и тролови и хибридни платформи. Истражувачите во Бугарија и ширум светот ја покажаа нејзината технологија. На пример, преку креирање на групи и страници на Фејсбук кои прво се насочени кон публика склона кон размислувања за заговори. Потоа се проширува со добро насочени пораки. И бинго – верниците во труење преку атмосферата, во чипови, во 5Г колонизација, во илузорноста на ковидот, се истите оние кои веруваат во Путин.

Сепак, овие луѓе не се само жртви на пропаганда – тие очигледно имаат потреба од неа. Колку што ја сакаат Русија – словенска и ослободителна, толку ги мразат САД и Западот – туѓи и експлоататорски. Ним им треба свет кој ги исполнува овие светогледи. А нивната пропаганда дава токму таква HD слика.

Не е толку тешко – овие луѓе често се слабо образовани, не можат да пронајдат противречности, не можат да се сомневаат, не можат да направат рационален аргумент. Историјата се знае само од учебници и лесно е да се измамат од Путин дека Русија никогаш не почнала војни, туку само ги завршувала. А граѓанското образование на училиште е исто толку масовно тече како научниот комунизам некогаш.

И бугарските медиуми и нивната парадигма за „сите гледишта“ создаваат прекрасни услови за паралелната реалност. Наместо дебата структурирана на морален и професионален компас, медиумите стануваат мегафон преку кој се засилуваат секакви – случајни, а често неслучајни – позиции и говорници, кои се обидуваат не само да ѝ се наметнат на јавноста, туку и да ја уништат. Во уништен публицитет не останува ништо друго освен викање и последователно самозатворање на групите во сопствените балони од медиумски и Фејсбук пријателства. А многу луѓе, особено постарите, кои не се сигурни во интернет и се беспомошни да ја пресеат вистината од лагата, стануваат плен на пропагандата. Партиите и политичарите од националистичкиот и левиот спектар ја канализираат оваа друга, путинофилска Бугарија во политичка тупаница.

Семето на оваа друга Бугарија се сее од 1990-тите. Резултатите од транзицијата генерално не се сметаат за фер и многу луѓе постојано бараат форми на отстапување, па дури и отпор против веќе воспоставениот поредок – против неговите вредности, институции, проект за иднината. Овие луѓе се свртени кон минатото и се во бестежинска состојба на туѓата за нив сегашност, сираци без иднина. Тие се вклучени во секакви „ние“ идентификации на отпор против „нив“, кои меѓу другото им наметнуваат пол, зелен сертификат, а сега и оружје за Украина…

Земја со огромна социјална стратификација (лидери сме во ЕУ по Џини коефициент), со 900.000 луѓе кои ниту студираат, ниту работат, со тешка демографска криза, со нерамномерен територијален развој – таква земја може да произведе илјадници Андрешковци кои не само што ќе ја остават државната количка во кал, туку немаат ни рефлекс да кренат глава подалеку од калта.

Ако Путиновата Бугарија е навистина половина од Бугарија, ќе биде многу тешко да се излезе од калта. Но, штом ќе успееме, мора веднаш да се зафатиме со задачата да немаме двајца Бугари, пишува Веселин Стојнев за бугарската редакција на Дојче веле.