Фасцинантно откритие во близина на Прозор: Рак што преживеал од леденото доба пронајден во реката Волујак

Здружението „Центар д-р Стјепан Болкај“, на иницијатива на здружението „Ресурс Архус центар во БиХ“, започна истражување на реката Волујак, која се наоѓа во општината Прозор-Рама.

Целта беше да се пронајде белоножниот рак (Austropotamobius pallipes), но наместо тоа, беше откриен карпест рак (Austropotamobius torrentium), кој за прв пат беше забележан во реката Волујак.

„Специфичноста на ова откритие е во тоа што камениот рак првенствено ги населува водотеците на сливот на Црното Море, во Јадранското Море е регистриран само кај неколку многу ретки и изолирани популации, а сега и во Волујак, кој припаѓа на Јадранскиот слив. Ова откритие беше официјално презентирано вчера во општина Прозор-Рама. Значењето на откритието е и јасен биолошки аргумент, зошто е важно да се откаже од иницијативата за изградба на ХЕЦ Волујак на истоимената река. Камениот рак го преживеал последното ледено доба и живее на ова подрачје повеќе од 2 милиони години, дали ХЕЦ Волујак ќе преживее“, наведуваат од Архаус.

„Постојат силни индикации дека откриениот камен рак, од генетска гледна точка, припаѓа на линијата „Лика-Далмација“, што е единствена и генетски изолирана популација, и потребно е да се продолжат понатамошните научни истражувања за да се потврди ова. Исто така, извршивме мерења на физичките и хемиските параметри на терен, со што се потврди дека станува збор за висок степен на зачувување на екосистемот со исклучителна pH вредност на водата, што е совршено за локалната фауна. Волујак е навистина редок пример за недопрена планинска река и референтно живеалиште за идно истражување и заштита“, рече Саудин Мердан од Центарот за здруженија д-р Стјепан Болкај.

Оглас

Ве потсетуваме дека Центарот Архус во БиХ досега испрати две барања до Општина Прозор-Рама за раскинување на договорот за концесија за изградба на ХЕЦ Волујак. На првото барање, тие добија одговор од Општината дека ќе чекаат до август 2025 година, кога ќе стапи на сила законската забрана за издавање енергетски дозволи за сите нови МХП во ФБиХ во согласност со измените на Законот за електрична енергија. енергија ФБиХ.

На второто барање, испратено на почетокот на август 2025 година, тие наведуваат дека сè уште чекаат одговор, со надеж дека ова откритие ќе биде јасен доказ за потребата од заштита на реката Волујак.

„Пред малку повеќе од две години, претседателот на здружението HEREDITAS, Антун Ковчалија, од општина Прозор-Рама, ни се обрати и ни го привлече вниманието на фактот дека реката Волујак, односно кањонот, е предложена и за листата Натура 2000. Беше побарана правна помош од нас со цел да се заштити реката од изградбата на ХЕЦ Волујак. Покрај правната помош, во тој период, обезбедивме и активност за застапување, кампањата: Да бидеме силни, да го заштитиме Волујак – СТОП ХЕЦ Волујак. „Решивме да одиме чекор понатаму и да најдеме биолошки докази за значењето на оваа прекрасна река. Природата нè почести со фантастично откритие, кое уште еднаш ни потврди она за што локалните власти зборуваат со години, но немаат доволно разбирање за властите“, изјави Емина Вељовиќ, извршен директор на „Ресурсниот Архус центар во Босна и Херцеговина“.

Следниот чекор, за двете здруженија, ќе биде да продолжат да се залагаат за формална заштита на кањонот Волујак.