Мега коридорот Индија-Блиски Исток-Европа ќе ја вклучи и Македонија (Видео)

Неодамнешната најава за железнички и бродски проект поддржан од САД што ќе ја поврзува Индија со Блискиот Исток и Европа се смета за предизвик за „Иницијативата за појас и пат“ на Пекинг. Економскиот коридор Индија-Блискиот Исток-Европа (IMEC) беше најавен на маргините на неодамна завршениот самит на лидерите на Г-20 во Њу Делхи и  доколку биде завршен, би можел да дејствува како фолија на кинеската иницијатива – масивен инфраструктурен проект што ја поттикна загриженоста за обемниот отпечаток на Пекинг на најмалку три континенти.

Од видеото што се појави околу рутата на коридорот се гледа дека тој влегува во Европа преку Грција и продолжува преку Македонија, Србија до Западна Европа . Коридорот беше најавен од претседателката на ЕК, Урсула фон Дер Лајен како еден од најголемите проекти на ЕУ во намерите да добие поголема геополитичка тежина и економска моќ.

IMEC ќе биде пред се транснационална железничка и бродска рута низ два континента, за која САД очекуваат дека ќе го поттикне економскиот развој преку подобрена поврзаност и економска интеграција меѓу Азија, Арапскиот Залив и Европа. Ќе вклучува два посебни коридори – источниот коридор што ја поврзува Индија со Арапскиот залив и северниот коридор што го поврзува Заливот со Европа. Покрај железничката врска, проектот ќе вклучи и  електричен кабел, водороден цевковод и кабел за податоци со голема брзина, се вели во документот подготвен од Европската комисија. Во документот проектот исто така се нарекува „зелен и дигитален мост преку континенти и цивилизации“.

„Ова ќе му даде на целиот свет поврзаност и развој во одржлив правец“, рече индискиот премиер Нарендра Моди при објавувањето на проектот. „Тоа ќе поттикне одржлив развој во целиот свет“, рече тој. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лејен, за време на нејзиниот годишен говор за состојбата на Европската унија  рече дека коридорот ќе биде „најдиректната врска досега меѓу Индија, Арапскиот Залив и Европа: со железничка врска трговијата меѓу Индија и Европа ќе биде за 40% побрза“.

Белата куќа во соопштението рече дека „преку коридорот ќе се придвижи постојната трговија и производство и ќе се зајакне безбедноста на храната и на синџирите на снабдување“.

Министерот за инвестиции на Саудиска Арабија, Калид бин Абдулазиз Ал-Фалих, кој исто така беше во Њу Делхи, рече дека економскиот коридор ќе биде „историски“.

„Луѓето зборуваат за патеката на свилата, патеката за зачини на Индија низ Арапскиот полуостров, но ова ќе биде позначајно и порелевантно бидејќи ќе даде нова енергија, податоци, поврзување, човечки ресурси, авијациски правци и се работи за усогласување земји кои имаат ист ум и иста визија“, рече Ал-Фалих.

Контра на кинескиот појас и пат?

Во однос на целите, и двата мега транснационални проекти се слични, иако кинескиот е поголем во однос на обемот. На состанокот на лидерите на Г7 во мај во Јапонија, седумте најбогати земји во светот ветија дека колективно ќе мобилизираат 600 милијарди долари (558 милијарди евра) до 2027 година за да се спротивстават на кинескиот проект. Вкупниот предложен буџет остана ненајавен и за него ќе се одлучува за околу два месеци.

Кина инаку во 2013 година потпиша документи за соработка со повеќе од 150 земји и над 30 меѓународни организации, мобилизирајќи речиси еден трилион долари и креирајќи над 3.000 проекти. Проектот треба да биде завршен до 2049 година. Некои потписници на IMEC се исто така дел од кинеската „Иницијативата за појас и пат“, вклучувајќи ги Италија, Саудиска Арабија и ОАЕ. Италија неодамна најави дека ќе излезе од тој проект.Исто така постојат знаци дека Кина го успорува реализирањето на проектот поради нејзината опаѓачка економија.

Дополнително, некои земји ја обвинија Кина дека стекнува стратешко влијание без да обрнува внимание на локалните потреби, како и дека спроведува проекти кои негативно влијаат на животната средина.

Индија во подем, Кина стагнира: Последици за светот?

Експертите кои размислуваат за IMEC рекоа дека главните геополитички цели на креаторите на политиката во САД и на Европа се да се натпреваруваат со кинеските глобални инфраструктурни иницијативи за да се ограничи Пекинг и да се зајакне влијанието на Вашингтон на Блискиот Исток.

„Недостигот на директен пристап до централна Азија и пошироко ги ограничува индиските опции, така што сега се чини дека Индија ќе се обиде да им се врати на Американците и другите играчи“, оцени Алка Ачарја, почесен директор на Институтот за кинески студии во Њу Делхи. Ачарја, исто така, истакна дека оваа предложена коалиција ги нема сите играчи подеднакво против Кина. Таа, сепак, нагласи дека Индија гледа на овие проекти како можност да ги поттикне сопствените инфраструктурни проекти и затоа оди напред.

Кои се разликите меѓу двата проекта?

Поранешниот индиски дипломат Анил Вадва, кој внимателно го проучува проектот, рече дека иако IMEC се смета за контра на кинескиот , тие се фундаментално различни по карактер.

„Кинескиот проект е нетранспарентен околу финансирањето што доаѓа од само една земја, Кина. За IMEC се дискутираше некое време, а неговиот фокус е на одржливоста поддржана од финансирање од повеќе извори, особено преку јавно-приватно партнерство “, изјави Вадва.

„По својата природа, IMEC не е само коридор за поврзување со повеќе јазли, туку е и проект во кој ќе се видат цевководи за транспорт на зелен водород, подводни кабли за дигитално поврзување и пренос на податоци, како и телекомуникации. Над 70% од инфраструктурата за проектот е веќе поставена“, додаде тој. „Проектот, исто така, ќе стане геополитички менувач на играта и исто така ќе им користи на земјите од Југоисточна Азија откако ќе се воспостават источниот и западниот сегмент од коридорот“, вели тој.

Proposed India-Middle East-Europe trade corridor explained in this video. pic.twitter.com/ndshkZOji0

— Vice Admiral Arun Kumar Singh (@subnut) September 11, 2023

Некои тврдат дека Индија веројатно ќе има значителна добивка од проектот кога ќе биде во функција, бидејќи ќе ја стави земјата во срцето на трговските текови од Југоисточна Азија кон Блискиот Исток и Европа, давајќи и стратешки и економски предности.Коридорот, исто така, ќе обезбеди синџири на снабдување, ќе генерира работни места и ќе ги подобри трговските олеснувања и пристапноста.

„IMEC е добра идеја од економски и стратешки аспект бидејќи ќе го олесни брзиот транспорт на стоки меѓу Индија, Заливот, Блискиот Исток и Европа заобиколувајќи ги проблематичните територии на Пакистан и Авганистан“, рече Јајадева Ранаде, претседател на Центарот за анализа и стратегија за Кина. 

„Критично за исполнување на сите цели е брзата изградба и нејзина операционализација. Тоа секако ќе понуди конкуренција на кинеската „Иницијативата за појас и пат“ бидејќи е во застој во многу земји поради стравувањата од евтините кинески заеми кои на крајот ќе се зголемат во неисплатливи долгови“, рече Ранаде.

Значењето на мега коридорот

Коридорот не само што ќе ги приближи Индија и Европа, туку  ќе овозможи поевтин и побрз бизнис. Маршрутата е значајна бидејќи е алтернативна на кинеската и нема да ги принуди земјите-учеснички да паднат во должничката замка на Кина.Исто така, ќе направи револуција во трговијата, енергијата и комуникацијата преку водните и железничките мрежи. Овој  коридор ќе им  олесни на компаниите да ги транспортираат своите контејнери од Мумбаи до Европа. Во моментов тие треба да поминат преку Суецкиот канал, кој е подолг. Експертите велат дека тоа ќе го поттикне постоечкиот бизнис за 40 отсто.  (Дојче веле)